ЎЗБЕКИСТОН ССРДА ПЕДАГОГ КАДРЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ ТАРКИБИ ВА ТАЪЛИМ ДАРАЖАСИ
##article.subject##:
совет ҳокимияти, социалистик ғоялар, халқ таълим тизми, марказ ҳукумати, ислоҳотлар, таълим муассасаси##article.abstract##
Мақолада совет ҳукумати йилларида янги совет мактабларини ташкил қилиш, уларнинг сонини кўпайтириб бориш орқали халқ таълими тизимини ўзларининг социалистик ғоялари руҳида шакллантиришга алоҳида эътибор қаратишлари натижасида муаммолар ҳамда аҳолининг бу борада таълимга бўлган эҳтиёжи масалалари ёритилган.
1918 йил ноябр ойида Туркистон совет ҳукуматининг черковни давлатдан ва мактабни черковдан ажратиш тўғрисида қарори чиқди. Бу қарорга кўра мавжуд хусусий, эски диний мактаблар фаолияти тўлиқ таъқиқланмаган бўлсада, бироқ янги совет мактабларини ташкил қилиш, уларнинг сонини кўпайтириб бориш тобора чуқур аҳамият касб этиб борди. Бундан кўринадики бу тизимнинг тўлиқ равишда сиёсийлашганлигидан далолатдир. Мактаблар икки поғонага бўлинди: биринчи поғона билим юртлари дастлабки уч синфни ўз ичига оларди ва иккинчи поғона эса тўрт синфдан ташкил топганди. Шунингдек ўрта мактаб ҳам мавжуд бўлиб у уч синфни ўз ичига қамрам олганди. Ўша давр шарт-шароитларидан келиб чиқиб ўлкада кўпроқ биринчи поғона мактаблари ташкил этилганди.
Ушбу мақолада совет тузум давридаги 1945 - 1991 йиллар мустақиллик йилларига қадар халқ таълими тизимида совет ҳукумати таъсирида ташкил қилинган мактаблардаги мавжуд муаммоли ҳолат ҳамда мазкур муаммонинг бугунги кунда таълим тизмига таъсири хусусида сўз боради.
Библиографические ссылки
Идейно-политическое воспитание школьников (из опыта работы школ). М.Просвещение. 1977.C.145.(Ideological and political education of schoolchildren (from the experience of schools). M. Enlightenment. 1977, P. 145.)
Борисова Н.И. Сельская школа. Проблемы и перспективы. М., 1978.C.34. (Borisova N.I. Rural school. Problems and Prospects. M., 1978, P. 34.)
Насыров Р. Социальное развитие села Узбекистана (1965-1985) – Т., 1994. 22-23.( Nasyrov R. Social development of the village of Uzbekistan (1965-1985) - T., 1994.P. 22-23.)
Общеобразовательные школы Узбекистана. Эргашев К. – М.: 1989. C.68. (General education schools of Uzbekistan. Ergashev K. - M .: 1989.P.68.)
Школа на пути перестройки. Эргашев К. - Т.: Фан. 1992.C.43. ( School on the path of restructuring. Ergashev K. - T .: Fan. 1992, P. 43.)
Возникновение и развитие высшего и среднего специального образования в Советском Каракалпакстане (1924-1980 гг.) авторефер.дисс...канд.ист.наук. Уразбаева Р. 1984.C.55-56.(The emergence and development of higher and secondary specialized education in Soviet Karakalpakstan (1924-1980) autorefer.diss ... candidate of historical sciences. R. Urazbayeva 1984, P. 55-56.)
Из истории высшего и среднего образования в Каракалпакстане. Уразбаева Р.- Нукус.1994.C.28. (From the history of higher and secondary education in Karakalpakstan. R. Urazbayeva - Nukus. 1994, P. 28.)
Амир Темурнинг маьрифий-тарбиявий карашлари. Алеуова Р.Ш. – Тошкент.2006.Б.34.(Amir Temur's educational views. Aleuova R.Sh. - Toshkent.2006.B.34.)
История развития вечерних (сменных) средних общеобразовательных школ Узбекской ССР (1944-1964 гг.) Муйдинов Р.-Тошкент.1968.C.73.( The history of the development of evening (shift) secondary schools of the Uzbek SSR (1944-1964). Muidinov R.-Toshkent. 1968.P.73.)
Полное собрание сочинений. В.И.Ленини. М., 1963. (Complete Works. V.I. Lenini. M., 1963.)
История развития среднеспециального образования в Каракалпакстане (1925-2000 гг) (на примере Ходжейлийского училища). Дис. Калилаев А.- Нукус.2003.C.222.( The history of the development of secondary vocational education in Karakalpakstan (1925-2000) (on the example of the Khodjeyli school). Dis. Kalilaev A. - Nukus. 2003, P. 222)
Очерки развития общеобразовательной школы советского Узбекстана.-Т.: Укитувчи.1974.C.43.( Essays on the development of the general education school of the Soviet Uzbekstan.-T .: Ukituvchi. 1974.P.43.)
Развитие педагогического образования в Узбекстане. Рахмонова А.-Т.:Укитувчи.1966.C.58-59. (Development of teacher education in Uzbekistan. Rakhmonova A.-T.: Ukituvchi. 1966. P. 58-59.)
Народное образование в Узбекстане Шарипов Р.-Т.:Укитувчи.1977. С.67.( Public education in Uzbekistan Sharipov R.-T.: Ukituvchi. 1977. P.67)