ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОНДА АЁЛЛАР ИЖТИМОИЙ МАҚОМНИНГ ТАРИХИЙ-ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ
##article.subject##:
тенглик, иштирок, аёллар, гендер, таҳлил, қонун, сайлов##article.abstract##
Мақолада Ўзбекистон Республикасида тарихий, сиёсий-ҳуқуқий фан сифатида хотин-қизларнинг давлат ва бошқарув органларида тутган роли ҳамда гендер тенгликни таъминлаш масалаларининг долзарб вазифалари таҳлил этилган. Хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлаш, сиёсий жараёнларда қобилият ва салоҳиятини рўёбга чиқариш, кучли фуқаролик жамиятини шакллантириш, қонун устуворлигини таъминлаш, инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш масалаларига эътибор берилган. Хотин-қизлар ижтимоий-сиёсий мавқеининг ошиши айнан сиёсий партиялар фаолиятида кўриниши, жамият ижтимоий-сиёсий ҳаётидаги мавқеи, мақсад ва вазифаларига мос амалий фаолият билан белгиланади. Бунда партиялар сайлов жараёнларида аёл номзодларини илгари суриши ҳамда қўллаб-қувватлаши умумэътироф этилган демократик тамойиллардир. Тенг имкониятлар яратиш ҳамда ижтимоий қўллаб-қувватловчи тармоқларни ривожлантириш, сиёсат ва сайловларда билим ва кўникмаларни эгаллаш бўйича ўқув курслари ташкил этиш ҳамда ёш авлодни жалб этиш учун узоқ муддатли вазифаларни ишлаб чиқишни талаб этади. Бунинг учун Ўзбекистоннинг бой тарихи ва маънавий мероси мавжуд бўлиб, муаллиф давлат ва жамяит бошқарувида аёлларнинг сиёсий фаоллигини иштироки учун тарихий ва ҳуқуқий таълимотларга асосланган хулосалар чиқарар экан, жумладан антик давр, Шарқ Уйғониш даври, Темурийлар давридан то ҳозирги кунга қадар бўлган назарий-ҳуқуқий асосларини таҳлил этган.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. – Tошкент: Ўзбекистон, 2019. (The Constitution of the Republic of Uzbekistan. – T.: Uzbekistan.2019.)
2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича ҲАРАКАТЛАР СТРАТЕГИЯСИ. 2017 йил 7 февраль, ПФ-4947-сон. https://www.lex.uz/ acts/ 3107036 (Action strategies for the five priority areas of development of the Republic of Uzbekistan for 2017-2021 (adj.No. 1 to the UP-4947 of 07.02.2017)
Ўзбекистон Республикасининг сайлов кодекси. (Қонун ҳужжатлари миллий базаси, 26.06.2019, Но. 03/19/544/3337) (The Electoral Code of the Republic of Uzbekistan. (National Database of Legislation, 26.06.2019, No. 03/19/544/3337)
Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 2-сентабрдаги “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги Қонуни (Қонун ҳужжатлари миллий базаси, 2.09.2019) (The Law of the Republic of Uzbekistan of September 2, 2019 “On guarantees of equal rights and opportunities for women and men", (National database of legislation, 2.09.2019)
Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 2-сентабрдаги "Хотин-қизларни тазйиқлар ва зўравонликдан ҳимоя қилиш»ги Қонуни. (Қонун ҳужжатлари миллий базаси, 2.09.2019) (The Law of the Republic of Uzbekistan of September 2, 2019 “On the protection of women from harassment and violence". National database of legislation, 2.09.2019)
Хотин-қизлар камситилишининг барча шаклларига барҳам бериш тўғрисидаги Конвенция [Электрон ресурс]. https://www.un.org/ru/ documents/ decl_conv/conventions/cedaw.shtml (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women [Electronic resource]. URL: https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/cedaw.shtml)
Хотин-қизларнинг сиёсий ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенция [электрон ресурс]. УРЛ: http://www.owl.ru/win/docum/un/pol_con.htm (The Convention on the Political Rights of Women [Electronic resource]. URL: http://www.owl.ru/win/docum/un/pol_con.htm)
Ўзбекистонда аёл, ҳуқуқ ва жамият. Аёллар учун қўлланма. Nashriyat.Com. Аёллар ресурс маркази. – Тошкент, 1999 (Woman, law and society in Uzbekistan. Handbook for women. Publishing House. Women's Resource Center. – Tashkent, 1999).
Полинина С.В. Инсон ҳуқуқлари тизимида аёллар ҳуқуқлари: халқаро ва миллий аспект. – Москва, 2000. – 55 б. (Polinina S. V. Women's rights in the human rights system: international and national aspect. - Moscow, 2000. – p. 55)
Бекмурадов М. Замонавий бошкарув социологияси. Монография. – Тошкент:Нашриёт уйи ташкил қилинди. –2020. –Б.436 . (Bekmuradov M. Modern sociologyMonograph. - T.: Yoshlarnashriyotuyi. 2020. - 436 b.)
Ғаффорова М. Ўзбекистон хотин-қизларининг социомаданий қиёфаси. Монография. – Тошкент: Янги китоб, 2020. –160 б. (Gafforova M. K. Socio-cultural image appearance of women and girls of Uzbekistan. Monograph. - Toshkent: Yangikitob, 2020. -160 b.)
Айвазова С. Россия жамиятида аёллар: сиёсий жараён. дис. ... Доктор полит. фанлари. - М., 1996 – 218 п. (Aivazova S. G. Women in Russian society: the gender dimension of the political process: dis. ... Dr. polit. sciences. - M., 1996. - 218 p.)
Богданова О.С. Сиёсий етакчиликнинг гендер жиҳатлари: дис. .... – М., 2011. (Bogdanova O. S. Gender aspects of political leadership: abstract. dis. ... cand.polit. nauk – - M., 2011.)
Бендас Т.В. Гендер психологияси. – Санкт-Петербург: Бутрус, 2006 – Б.432. (Bendas T. V. Gender psychology. - St. Petersburg: Peter, 2006 – - 432 p.)
Алиева К.Р. Ўзбекистон Республикасида гендар тенглигини таъминлашнинг конституциявий-ҳуқуқий асослари. 2021. – Б.49. (AlievaК R. Autoreferat. Constitutional and legal bases for ensuring gender equality in the Republic of Uzbekisian.2021. p. 49.)
