BUXORO AMIRLIGIDA ELCHILIK ISHLARI TARIXINING TARIXSHUNOSLIK MASALALARI
##article.subject##:
O’rta Osiyo xonliklari, Buxoro amirligi, tarix, O’zbekiston, Rossiya, Markaziy Osiyo davlatlari, tarixshunoslik, xonliklar, tadqiqot, siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy tarix, tashqi munosabatlar, harbiy va diplomatik aloqalar##article.abstract##
Maqolada O’rta Osiyo xonliklari, xususan, Buxoro amirligi tarixi va bu borada amalga oshirilayotgan ilmiy tadqiqotlar haqida ma’lumot berilgan. Mavzu nafaqat O’zbekistonda, balki Rossiya va Markaziy Osiyo davlatlari tarixchilari tomonidan ham keng o’rganilayotganiga e’tibor qaratilgani holda o’zining dolzarbligini saqlab qolgani ta’kidlangan. Shu jihatdan qaraganda bu borada Rossiya va Markaziy Osiyo tarixshunosligida xonliklar davri tarixiga bag’ishlangan tadqiqotlar tahlil etilgan. Garchi ularning ayrimlarida turli ixtiloflar va tafovutlar ko’zga tashlansada, ayni vaqtda ularda xonliklarning siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy tarixi masalalari, tashqi munosabatlar bilan bog’liq masalalari, harbiy va diplomatik aloqalarining tahlili va boshqalarga oid bo’lgan ko’plab qimatli ma’lumotlar keitirilganligi ta’kidlangan. Ularning tarixshunoslik nuqtai-nazaridan qiyosiy tahlilini amalga oshirish Markaziy Osiyo tarixini yanada to’liqroq va mukammal o’rganishda katta ahamiyat kasb etadi.
Библиографические ссылки
Александр Бернс – (ингл. Sir Alexander Burnes; 1805 йил 16 май (1805-05-16), Монтроз, Шотландия — 1841 йил 2 ноябрь, Кобул), Британия армиясининг капитани, разведкачи, дипломат, тадқиқотчи, Ост-Инд компаниясида хизмат қилган. Форс, ҳинд тиллари бўйича мутахассис бўлган А.Бернс Британия сиёсий агентининг ёрдамчиси лавозимида Ҳиндистонда фаолият кўрсатган. Шу ердан туриб у Афғонистон, Бухоро ва Эронга узоқ йиллар давом этган жосуслик саёҳатини амалга оширган. Ўрта Осиё халқларининг урф-одатлари ва маданиятини чуқур ўрганиш мақсадида А.Бернс маҳаллий эронзабон ва туркий тилли аҳоли билан яқиндан муносабатга киришишга ҳаракат қилган. Ҳар бир саёҳат қилган ҳудудларидан сўнг у ўз кузатишлари ва йиғган маълумотларини умумлаштириб, бир қанча китоблар нашр эттирган. А.Бернснинг биринчи саёҳатидаги кундаликларининг нашри Британияда ниҳоятда машҳур бўлиб кетган.
Қаранг: Бёрнс А. Кабул: Путевыя записки сэр Александра Борнса в 1836, 1837 и 1838 годах. Переведено по поручению П.В.Голубкова. 2 части. М., в типографии Н.Эрнста, 1847; Бернс А. Путешествие в Бухару. Часть III. — Москва, 1849. - С. 566. (Burns A. Kabool: The Travel Notes of Sir Alexander Burns in 1836, 1837 and 1838. Translated on behalf of P.V. Golubkov. 2 parts. M., in the printing house of N. Ernst, 1847; Burns A. Journey to Bukhara. Part III. - Moscow, 1849. – Р. 566.)
Каландарова М.С. Геополитика Англии в Центральной Азии в 20-30- годы XIX в. : (По материалам экспедиции А. Бернса в Бухару в 1831 г. ). Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. Москва, 1995. Стр.5-6. (Kalandarova M.S. Geopolitics of England in Central Asia in the 20-30s of the XIX century. : (According to the materials of the expedition of A. Burns to Bukhara in 1831). Abstract dis. ... candidate of historical sciences. Moscow, 1995. P.5-6.)
Ўша жойда (There.).
Каландарова М.С. Геополитика Англии в Центральной Азии в 20-30- годы XIX в. : (По материалам экспедиции А. Бернса в Бухару в 1831 г. ). Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. Москва, 1995. Стр.6. (5. Kalandarova M.S. Geopolitics of England in Central Asia in the 20-30s of the XIX century. : (According to the materials of the expedition of A. Burns to Bukhara in 1831). Abstract dis. ... candidate of historical sciences. Moscow, 1995. P.6.)
Назаров Ф. Записки о некоторых народах и землях Средней части Азии. С.-Пб., -1821; Назаров Ф. Записки о некоторых народах и землях Средней части Азии. - М.: Наука, 1968. - 76 с. (6. Nazarov F. Notes on some peoples and lands of Central Asia. S.-Pb., -1821; Nazarov F. Notes on some peoples and lands of Central Asia. - M.: Nauka, 1968. - 76 p.)
Мейендорф Е.К. Путешествие из Оренбурга в Бухару. М.”Наука”, 1975. (7. Meiendorf E.K. Journey from Orenburg to Bukhara. M.”Nauka, 1975.)
Ханыков Н. В. Описание Бухарского ханства. СПб. 1843 (8. Khanykov N. V. Description of the Bukhara Khanate. SPb. 1843)
Записки о Бухарском ханстве ||Отчеты П.И.Демезона и И.В.Виткевича. – М., 1983. (9. Notes on the Khanate of Bukhara || Reports of P.I. Demaison and I.V. Vitkevich. - M., 1983.)
Каландарова М.С. Геополитика Англии в Центральной Азии в 20-30- годы XIX в. : (По материалам экспедиции А. Бернса в Бухару в 1831 г. ). Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. Москва, 1995. Стр.6-7. (Kalandarova M.S. Geopolitics of England in Central Asia in the 20-30s of the XIX century. : (According to the materials of the expedition of A. Burns to Bukhara in 1831). Abstract dis. ... candidate of historical sciences. Moscow, 1995. P.6-7.)
Небольсина П.И."Очерки торговли России со отранами Средней Азии (Хивой, Бухарой, Коканом). С-Пб., 1856; Г.Небольсин. "Статистические ааписки о внешней торговле России". Ч.1-2, С-Пб., I835. (Nebolsina P.I."Essays on Russia's trade with the regions of Central Asia (Khiva, Bukhara, Kokan). St. Petersburg, 1856; G.Nebolsin. "Statistical records of Russia's foreign trade". Parts 1-2, C -Pb., I835.)
Семенов "Изучение исторических сведений о российской внешней торговле и промышленности с половины ХУШ столетия по 1858 г." ч. 1-3, СПб., 1859. (Semenov "The study of historical information about Russian foreign trade and industry from the middle of the 18th century to 1858." Parts 1-3, St. Petersburg, 1859.)
Каландарова М.С. Геополитика Англии в Центральной Азии в 20-30- годы XIX в. : (По материалам экспедиции А. Бернса в Бухару в 1831 г. ). Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. Москва, 1995. Стр.6-7. (Kalandarova M.S. Geopolitics of England in Central Asia in the 20-30s of the XIX century. : (According to the materials of the expedition of A. Burns to Bukhara in 1831). Abstract dis. ... candidate of historical sciences. Moscow, 1995. – P.6-7.)
Игдавлетов И.С. «Дипломатическая деятельность Максюта Юнусова и Мендияра Бекчурина в юго-восточной политике России в XVIII в» / Теория и практика общественного развития. 2014 год, №13. Стр. 114-116. (Igdavletov I.S. "The diplomatic activity of Maksyut Yunusov and Mendiyar Bekchurin in the southeastern policy of Russia in the 18th century" / Theory and practice of social development. 2014, No. 13. Page 114-116.)
Игдавлетов И.С. «Дипломатическая деятельность Максюта Юнусова и Мендияра Бекчурина в юго-восточной политике России в XVIII в» / Теория и практика общественного развития. 2014 год, №13. Стр. 114. (15. Igdavletov I.S. "The diplomatic activity of Maksyut Yunusov and Mendiyar Bekchurin in the southeastern policy of Russia in the 18th century" / Theory and practice of social development. 2014, No. 13. Page 114).
Ўша жойда (There.).
Игдавлетов И.С. «Дипломатическая деятельность Максюта Юнусова и Мендияра Бекчурина в юго-восточной политике России в XVIII в» / Теория и практика общественного развития. 2014 год, №13. Стр. 114; Қаранг: Посланник Петра I на Востоке. Посольство Флорио Беневени в Персию и Бухару в 1718-1725 годах. М., 1986. С. 80. (Igdavletov I.S. "The diplomatic activity of Maksyut Yunusov and Mendiyar Bekchurin in the southeastern policy of Russia in the 18th century" / Theory and practice of social development. 2014, No. 13. Page 114; Karang: Envoy of Peter I in the East. Embassy of Florio Beneveni to Persia and Bukhara in 1718-1725. M., 1986. – P. 80.)
Игдавлетов И.С. «Дипломатическая деятельность Максюта Юнусова и Мендияра Бекчурина в юго-восточной политике России в XVIII в» / Теория и практика общественного развития. 2014 год, №13. Стр. 115. (Igdavletov I.S. "The diplomatic activity of Maksyut Yunusov and Mendiyar Bekchurin in the southeastern policy of Russia in the 18th century" / Theory and practice of social development. 2014, No. 13. Page 115.)
Игдавлетов И.С. «Дипломатическая деятельность Максюта Юнусова и Мендияра Бекчурина в юго-восточной политике России в XVIII в» / Теория и практика общественного развития. 2014 год, №13. Стр. 115. (Igdavletov I.S. "The diplomatic activity of Maksyut Yunusov and Mendiyar Bekchurin in the southeastern policy of Russia in the 18th century" / Theory and practice of social development. 2014, No. 13. Page 115.)
Ўша жойда (There.).
Брежнева С.Н. «Бухарский эмират периода протектората России в трудах ученого-востоковеда Д.Н.Логофета». Вестник Костромского государственного университета. 2009. №4. 2009. Стр.12-17. (Brezhneva S.N. "The Emirate of Bukhara during the protectorate of Russia in the works of the orientalist D.N. Logofet." Bulletin of the Kostroma State University. 2009. No. 4. 2009. Pp.12-17.)