ШАЙБОНИЙЛАР СУЛОЛАСИ ДАВЛАТ БОШҚАРУВ ТУЗУМИНИНГ ТАРИХИЙ ОМИЛЛАРИ
##article.subject##:
Шайбонийлар, давлат бошқаруви, Жўжи улуси, ҳарбий ҳаракатлар, Шайбонийхон, Абулхайрихон, Чингизхон, Бухоро хонлиги, Мовороуннаҳр, Бобур Мирзо.##article.abstract##
Мазкур мақолада Шайбонийлар давлатига асос солиниши тарихи, олиб борилган ҳарбий ҳаракатлар, давлатчилик асослари, бошқарув тизимини ташкил қилиш ҳақида ва суд ҳуқуқ тизимининг шакллантирилиши ҳақида маълумотлар келтирилган. Шайбонийлар давлати чекланмаган ҳокимиятга эга бўлган хонлар томонидан бошқарилганлиги, сиёсий тизимдаги темурийлар давридан бери сақланиб келинаётган тартиб қоидалар билан бирга кўчманчи ўзбеклар давлатига хос бўлган анъаналар ҳам мавжуд бўлганлиги асосланган. Давлат бошқарувида исломий шариат ва одат қонун-қоидаларига қатъий амал қилинган. Давлат бир неча йирик улусларга бўлиниб, катта улуслар ўз навбатида яна майдароқ улусларга бўлинган.
Библиографические ссылки
Асар 1502 йилда ёзилган бўлиб, унда 1451 йилдан то 1501 йил июнигача Ўзбек улуси ва Мовароуннаҳр ҳудудида юз берган муҳим ҳарбий-сиёсий воқеалар кенг ёритилган (Қаранг: Аҳмедов Б. Ўзбекистон тарихи манбалари. – Т.: Ўқитувчи, 2001. – Б. 199). (The work was written in 1502, in which the important military and political events that took place in the Uzbek nation and the Movarunnahr region from 1451 to June 1501 were widely covered (see: Ahmedov B. Sources of the history of Uzbekistan. – T.: Teacher, 2001. – Р. 199).
Биноий К. Шайбонийнома // Ўзбекистон тарихи. Хрестоматия. XVI-XIX асрлар. – T.: – Fan va texnologiya, 2014. Асар 1505-1507 йилларда ёзилган. Биноий шайбонийларнинг қалъаларни қамал қилиш тадбирлари, қўшиннинг моддий таъминоти ва ҳарбий анжомлари ҳамда уларнинг жангдан бўш пайтлардаги машғулотлари хусусида маълумотлар келтириб ўтган (Қаранг: Ўша асар. – Б. 9, 10, 11). (Binoi K. Shaibaniynoma // History of Uzbekistan. Chrestomatia. XVI-XIX centuries. - T.: - Science and Technology, 2014. The work was written in 1505-1507. Information was given about the events of the siege of the fortresses, material supply and military equipment of the Binay Shaybanites, as well as their training during the free time from the battle (see: The same work. - P. 9, 10, 11).
Ғозиев С. Мозийга назар. T.: T.: А.Навоий номидаги Ўз Миллий кутубхонаси наш., 2009. – Б. 12-13; Ғозиев С. Подшохожа қарашларида ижтимоий-ахлоқ масалалари. Tошкент: А.Қодирий номидаги халқ мероси наш., 1999. – Б. 8-9; Бухоро тарихи [Матн] : ўқув қўлланма / Ҳалим Тўраэв. – Бухоро: "Садриддин Салим Бухорий" Дурдона нашриёти, 2020. – Б. 131. (Goziev S. Look at Moses. T.: T.: Own National Library named after A. Navoi, 2009. – B. 12-13; Goziev S. Socio-ethical issues in Tsarist views. Tashkent: People's Heritage Publishing House named after A. Qadiri, 1999. - B. 8-9; History of Bukhara [Text] : study guide / Halim Toraev. – Bukhara: "Sadriddin Salim Bukhari" Durdona publishing house, 2020. – Р. 131.)
Аҳмедов Б. Темурийлар давлати / Тарихдан сабоқлар. Тошкент, “Ўқитувчи”, 1994. – Б. 428. (Ahmedov B. Timurid state / Lessons from history. Tashkent, "Teacher", 1994. – Р. 428.)
Асқаров А.А. Ўзбек халқининг келиб чиқиш тарихи. Тошкент, Ўзбекистон, 2019. – Б. 472-473. (Askarov A.A. The history of the origin of the Uzbek people. Tashkent, Uzbekistan, 2019. – Р. 472-473.)
Мирхонд Муҳаммад ибн Ховандшоҳ. “Равзат ус Сафо”, форс тилидан ўзбек тилига А.Ҳазратов таржимаси . 2-қисм., Тошкент, 1941. – 111-177-бетлар. (Mirkhand Muhammad ibn Khavandshah. "Ravzat us Safo", translated from Persian to Uzbek by A. Hazratov. Part 2, Tashkent, 1941. - pp. 111-177.)
Эшов Б. Ўзбекистонда давлат бошқаруви тарихи. -Т. 2021, 337-бет. (Eshov B. History of state administration in Uzbekistan. – T. 2021, page 337.)