ЎРТА АСР ДАВЛАТЧИЛИК РАМЗЛАРИ СЎЗ ВА ТАСВИРДА
##article.subject##:
мусаввир, миниатюра, ҳокимият ва давлат рамзлари тахт, тож, қуш пати, туғ, туғчи, байроқ- ялов##article.abstract##
Мақолада ўрта аср давлат рамзлари борасида фикр юритилади. Давлат арбоби ва тарихчи сифатида яшаб ўтган Заҳириддин Муҳаммад Бобур ўзидан бой мерос қолдирган. Унинг “Бобурнома” энциклопедик асари жаҳон дурдоналари қаторида ўрин олган. Асар ва унга ишланган минатюраларда сиёсий рамзлар (тож, тахт, туғ, байроқ, ялов) ҳақида қизиқарли геральдик маълумотлар сақланиб келинмоқда. Ўрта аср давлатчилик рамзларини ифодаловчи маълумотлар манбашунослик нуқтаи назаридан таҳлил қилинади. Давлат рамзларининг аҳамияти ва уларнинг хусусиятлари сўз ва тасвир орқали очиб берилади.
Библиографические ссылки
Аҳмедов Б. А. Ўзбекистон тарихи манбалари. −Тошкент: Ўқитувчи. 2001.−Б- 13-20; Т. С. Саидқулов. Ўрта Осиё халқлари тарихининг тарихнавислигидан лавҳалар. −Тошкент: Ўқитувчи. 1993. –Б. 3-9; (B. A. Akhmedov. Sources of the history of Uzbekistan. - Tashkent: Teacher. 2001.-Р- 13-20; T. S. Saidkulov. Clips from the historiography of the history of the peoples of Central Asia. - Tashkent: Teacher. 1993. -Р. 3-9).
Мадраимов А., Фузаилова Г. Манбашунослик. −Тошкент: Фан, 2007. –Б. 8-10. (A.Madraimov, G.Fuzailova. Source studies. −Tashkent: Science, 2007. -Р. 3-9).
Is’hoqov M., Xudaynazarov I. Yordamchi tarixiy fanlar. – Toshkent: Noshir, 2019. – 288 b. (Is’hakov M., Khudaynazarov I. Auxiliary historical sciences. – Tashkent: Publisher, 2019. - 288 p.)
Сангирова Д., Қодирова Л. Геральдика ўқув қўлланма. – Гулистон, 2019. – 112 б. (Sangirova D., Kadirova L. Heraldic textbook. - Gulistan, 2019. - Art. 112)
Маҳмудов Қ. Туркий байроқлар рамзи. //Фан ва турмуш, 1991 йил, 12 сон, 20-21 бетлар; Ф.Ашрафхўжа. Амир Темур давлатининг рамзлари. //Тафаккур, 1996 йил, 3 сон, 42-47 бетлар; Д.Сангирова, Л. Қодирова. Ўзбек давлатчилигида ҳокимият рамзлари. //Ўтмишга назар, 2021. – №3/4. – Б.81-90. (K. Makhmudov. Symbol of Turkish flags. //Science and Life, 1991, 12 pp. 20-21; Symbols of the state of F. Ashrafhuzha. Amir Temur .//Tafakkur, 1996, 3 pp. 42-47; D. Sangirova, L. Kadirova. Symbols of the power of Uzbek statehood .//A look at the past, 2021. – №3/4. - B.81-90.)
Бартольд В.В. Двенадцатъ лекций по истории турецких народов Средней Aзии. – Aлмати: Жалын, 1993. –192 с.; А.Ш. Бимендиев. Геральдика казахских чингизидов как источник истолкования символов власти в средневековые / Геральдика-вспомогательная историческая дисциплина. Конференция в Эрмитаже. – Санкт-Петербург, 2017.− С.24-36.; С.В.Дмитриев. Знамя в военно-политической культуре тюрко-монгольских кочевников // Журнал социологии и социальной антропологии. 2001.Том IV. № 4. –С. 89-102.; Г.Лассвелл. Язык власти. Политическая лингвистика, 2006. −№ 20. − С. 264 – 280.( V.V. Bartold Twelve lectures on the history of the Turkish peoples of Central Asia. - Almati: Jalin, 1993. -192 p.; A.S. Bimendiev. Heraldry of Kazakh Genghisids as a source of interpretation of the symbol of vlas in medieval /Heraldry-all discipline. Conference in the Hermitage. - Saint Petersburg, 2017. − S.24-36.; S.V.Dmitriev. Znamya in the military-political culture of Turko-Mongol nomads//Journal sociology and social anthropology. 2001. Volume IV. No. 4. -S. 89-102.; G. Lasswell. Political linguistics, 2006. − No. 20. − S. 264-280.)
Бобур Заҳириддин Муҳаммад. Бобурнома. /Нашрга тайёрловчи П.Шамсиев. –Т.: Юлдузча. 1989. – 367.( Babur Zahiriddin Muhammad. Babur-name. /Compiler for the publication P. Shamsiev. -T.: Star. 1989. – 367.)
Миниатюры, рукописи «Бабур-наме» (автор предисловия и составитель С.Тюляев).−М. :Государственное издательство изобразительного искусства, 1960; “Бобурнома” миниатюралар /А.Қаюмов, Ҳ.Султонов, Б.Алимов ва бошқ. – Т:., O’qituvchi НМИУ, 2008. – Б.11 (Miniatures, manuscript "Babur-name" (author of the preface and co-author S. Tyulyaev). − M.: State invention of fine art, 1960; Miniatures of "Bobur-name "/A. Kayumov, H. Sultonov, B. Allimov, etc. - T.:, Teacher of NMIU, 2008. −P.11)
“Бобурнома” миниатюралар, кўрсатилган асар. –Б.12 (Miniatures of "Bobur-nama", the specified work. −P.12)
“Бобурнома” миниатюралар, кўрсатилган асар. –Б.17 (Miniatures of "Bobur-nama", the specified work. −P.17)
“Бобурнома” миниатюралар, кўрсатилган асар. –Б.13 (Miniatures of "Bobur-nama", the specified work. −P.13)
Семёнов А.А. Бухарский трактат о чинах и званиях и об обязанностях носителей их в средневековой Бухаре // Советское востоковедение. Т. V. М., Л., 1948. − С.137-153 (Semenov A. A. Bukhara treatise on chinaks and occupations and on the obligated bearers of their medieval Bukhara//Soviet oriental studies. T. V.− M., 1948. − P.137-153)
“Бобурнома” миниатюралар, кўрсатилган асар. –Б.50(Miniatures of "Bobur-nama", the specified work. −P.13)
Бобур Заҳириддин Муҳаммад, кўрсатилган асар, –Б.203 (Babur Zahiriddin Muhammad, said work, −P.203)
“Бобурнома” миниатюралар, кўрсатилган асар. –Б.47 (Miniatures of "Bobur-nama", the specified work. −P.47)
Аширов А. Ўзбек халқининг қадимий эътиқод ва маросимлари. −Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси, 2007. 275 б.
Бартольд В.В. Двенадцатъ лекций по истории турецких народов Средней Aзии. – Aлмати: Жалын, 1993. –С.90
Бобур Заҳириддин Муҳаммад, кўрсатилган асар,– Б. 90 (Babur Zahiriddin Muhammad, said work, −P.203)
Бобур Заҳириддин Муҳаммад, кўрсатилган асар,– Б. 175 (Babur Zahiriddin Muhammad, said work, −P.175)
Бимендиев А.Ш. Геральдика казахских чингизидов как источник истолкования символов власти в средневековые / Геральдика-вспомогательная историческая дисциплина. Конференция в Эрмитаже. – Санкт-Петербург, 2017.− С.24-36.( A.S. Bimendiev. Heraldry of Kazakh Genghisids as a source of interpretation of symbols of power in medieval/Heraldry-auxiliary historical discipline. Conference in the Hermitage. - St. Petersburg, 2017. − P.24-36.)
Дмитриев С.В. Знамя в военно-политической культуре тюрко-монгольских кочевников // Журнал социологии и социальной антропологии. 2001.Том IV. № 4. –С. 89. (S.V.Dmitriev. Banner in the military-political culture of Turkic-Mongolian nomads//Journal of Sociology and Social Anthropology. 2001. Volume IV. No. 4. S.V.Dmitriev. Banner in the military-political culture of Turkic-Mongolian nomads//Journal of Sociology and Social Anthropology. 2001. Volume IV. No. 4. −P. 89.)
O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 1-jild. – Toshkent: “O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti, 2007. - B.143 (Dictionary of the Uzbek language. Folder 1. - Tashkent: State Scientific Publishing House "National Encyclopedia of Uzbekistan", 2007. −P.143
Mahmut Enes Soysal. Tarihsel süreçte bayrak ve sancaklarimiz // A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 42. – Erzurum, 2010. – S.209-239 (Mahmut Enes Soysal. In the historical process, our flags and banners//A. Ü. Turkiyat Research Institute Journal [TAED] 42. - Erzurum, 2010. −P.209-239
Бобур Заҳириддин Муҳаммад. кўрсатилган асар,– Б. 82 (Babur Zahiriddin Muhammad. specified product, −P. 82)
Бобур Заҳириддин Муҳаммад. кўрсатилган асар,– Б. 361(Babur Zahiriddin Muhammad. specified product, −P. 361)
Бобур Заҳириддин Муҳаммад. кўрсатилган асар,– Б. 237 (Babur Zahiriddin Muhammad. specified product, −237. 82)
Бобур Заҳириддин Муҳаммад. кўрсатилган асар,– Б. 247 (Babur Zahiriddin Muhammad. specified product, −P. 247)