FARG‘ONA VODIYSI O‘ZBEKLARINING KUZ FASLIDA O‘TKAZILGAN TAQVIMIY URF-ODAT VA MAROSIMLARI
##article.subject##:
O‘rta Osiyo, Farg‘ona vodiysi, o‘zbek xalqi, kuz fasli, taqvimiy marosimlar, o‘simlik dunyosi, suv, “Avesto”, qadimiy diniy tasavvurlar, zardushtiylik, islom, “Mehrjon”, “qovun sayli”, “birinchi chanoq”, “Hosil bayrami”, “jun qirqimi”, “qo‘chqor qo‘shish”.##article.abstract##
Yil taqvimi bilan bog‘liq marosimlar har bir xalqning o‘tmishini, qadimiy madaniyatini qayta tiklashda o‘ziga xos o‘rin tutgan. Jumladan, Farg‘ona vodiysi o‘zbeklarining taqvimiy marosimlari boshqa etnoslarga tegishli xilma xil taqvimiy marosimlar orasida o‘ziga xos tomonlari bilan ajralib turadi. Ushbu maqolada o‘zbeklarning kuz faslida o‘tkaziluvchi “Mehrjon”, “qovun sayli”, “birinchi chanoq”, “Hosil bayrami”, “jun qirqimi”, “qo‘chqor qo‘shish” kabi taqvimiy urf-odat, marosim va bayramlarining vujudga kelish tarixi, transformatsiyasi tahlil qilingan.
Библиографические ссылки
Абу-л-Фазл-Байхаки. История Масъуда (1030–1041). – М.: Наука, 1969. (Abu-l-Fazl-Bayhaki. History of Mas'ud (1030–1041). – M.: Nauka, 1969.)
Авесто. Тарихий-адабий ёдгорлик. – Т., 2001. (Avesta. Historical and literary monument. – T., 2001.)
Аширов А. “Авесто”дан мерос маросимлар. – Т.: Мерос, 2001. – 31 б. (Ashirov A. Traditions from "Avesta". – T.: Meros, 2001.)
Абу Райҳон Беруний. Қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар / Танланган асарлар. – Т.: Фан, 1968. Т.1. (Abu Rayhan Beruni. Relics of ancient peoples / Selected works. – T.: Science, 1968. T.1.)
Dala yozuvlari. Andijon viloyati Jalaquduq tumani Abdullabiy qishlog‘i. 2007 yil. (Field notes. Abdullabi village, Jalakuduq district, Andijan region. 2007 year.)
Dala yozuvlari. So‘g‘d viloyati Asht tumani Oshoba qishlog‘i. 2023 yil. (Field notes. Ashoba village, Asht district, Sogd region. 2023 year.)
Джахонов У. Земледелие таджиков долины Соха. – Душанбе: Дониш, 1989. – 216 с. (Dzhakhonov U. Agriculture of the Tajiks of the Sokha Valley. – Dushanbe: Donish, 1989. – 216 p.)
Жўраев М., Пирматова М. Ўзбекларнинг чорвачилик билан боғлиқ маросимлари ва “чорва ҳисоби” тақвими // O’zbekiston tarixi. – 2005. – № 4. – Б. 54–64. (Joraev M., Pirmatova M. Rituals of Uzbeks related to cattle breeding and "livestock accounting" calendar // History of Uzbekistan. – 2005. – No. 4. – B. 54–64.)
Кармышева Б. Х. Узбеки-локайцы южного Таджикистана: историко-этнографический очерк животноводства в дореволюционный период. – Д.: Изд-во Акад. наук Тадж. ССР, 1954. (Karmysheva B. Kh. Uzbek-Lokais of southern Tajikistan: a historical and ethnographic sketch of animal husbandry in the pre-revolutionary period. – D.: Publishing house Acad. Sciences Taj. SSR, 1954.)
Қорабоев У. Ўзбекистон байрамлари. – Т.: Ўқитувчи, 1991. (Karaboev U. Holidays of Uzbekistan. – T.: Teacher, 1991. )
Лобачева Н. П. Формирование новой обрядности узбеков. – М.: Наука, 1975. (Lobacheva N.P. Formation of new rituals of the Uzbeks. – M.: Nauka, 1975.)
Массон М. Е. О былых охотничьих парках в Средней Азии. – Тр. АН Тадж ССР, 1953. Т.XVII. – С. 148–149. (Masson M.E. About former hunting parks in Central Asia. – Tr. AN Taj SSR, 1953. T.XVII. – pp. 148–149.)
Мец Адам. Мусульманский ренессанс. – М., 1966. (Metz Adam. Muslim Renaissance. – M., 1966.)
Турсунов Б. Р. Конибодом воҳаси муқаддас масканлари тарихидан (Хўжа Такровут мозори мисолида). – Хўжанд, 2007. (Tursunov B. R. From the history of the holy places of the Konibodom oasis (in the case of the tomb of Khoja Takrovut). – Khozhand, 2007.)
Ҳақлиев В. Б. XIX аср охири – XX аср бошида Шимолий Фарғонада қишлоқ жамоаси (Тарихий этнографик тадқиқот). Тарих. фан. номз... дисс. – Т., 1998. (Haqliev V. B. A village community in Northern Fergana in the late XIX – early XX centuries (Historical Ethnographic Research). History. science. nomz... diss. – T., 1998.)
Эберхард В. Китайские праздники. – М.: Наука, 1977. (Eberhard V. Chinese holidays. – M.: Nauka, 1977. )
Шаниязов.К.Ш. К этнической истории узбекского народа. – Т.: Фан, 1974. (Shaniyazov.K.Sh. Towards the ethnic history of the Uzbek people. – T.: Fan, 1974.)
