ҚЎҚОН ХОНЛИГИНИНГ ЎЗБЕК ХОНЛИКЛАРИ БИЛАН ЎЗАРО СИЁСИЙ АЛОҚАЛАРИ ТАРИХИ
##article.subject##:
Марказий Осиё, Қўқон хонлиги, Бухоро хонлиги, Хива хонлиги, сиёсий алоқалар, Амир Ҳайдар, Огаҳий##article.abstract##
Мақолада Қўқон хонлигининг қўшни бўлган икки ўзбек хонликлари билан ўзаро сиёсий алоқалари тарихи таҳлилий асосда ёритилган. Хонликнинг Бухоро ва Хива хонликлари билан сиёсий жараёнлардаги алоқалари турли даврдаги тарихчиларнинг қарашлари ҳамда фарқли жиҳатлари, шунингдек хонлик ҳукмдорларининг ҳукмронлик даврларидаги Бухоро ва Хива билан сиёсий ҳамкорликларга нисбатан қарашлари хусусида маълумот берилади.
Библиографические ссылки
Полвонов Н.Т., Шерипов У.А. Қўқон ва Хива хонликларининг ўзаро элчилик алоқалари тарихига доир (ХIХ аср). Хоразм Маъмун академияси ахборотномаси – 1/2019. – Б. 55-60. (Polvonov N.T., Sheripov U.A. Qo‘qon va Xiva xonliklarining o‘zaro elchilik aloqalari tarixiga doir (XIX asr). Xorazm Ma’mun akademiyasi axborotnomasi – 1/2019. – B. 55-60.)
Мунис ва Огаҳий. Фирдавс ул- иқбол (Бахту саодат жаннати). Тошкент: Янги аср авлоди, 2010. 520 – бет. Таржимон: Шодмон Ҳусейнович Воҳидов. (Munis va Ogahiy. Firdavs ul- iqbol (Baxtu saodat jannati). Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010. 520 – bet. Tarjimon: Shodmon Huseynovich Vohidov.)
Мирзо Қаландар Мушриф Исфарагий. Шохномайи Умархоний // Қўлёзма ТФАШИ. – № 10088. – 132 б. (Mirzo Qalandar Mushrif Isfaragiy. Shoxnomayi Umarxoniy // Qo‘lyozma TFASHI. – № 10088. – 132 b.)
Аваз Муҳаммад Аттор Хўқандий. Тарихий жаҳоннамоий, II жилд // Қўлёзма ЎЗ ФАШИ – № 9455. – 343 б. (Avaz Muhammad Attor Xo‘qandiy. Tarixiy jahonnamoiy, II jild // Qo‘lyozma O‘Z FASHI – № 9455. – 343 b.)
Мирзо Салимбек. Таворихи муттақадамин ва муттаахирин. Форс- тожик тилидан Н.Йўлдошев таржимаси – Бухоро. 2003. – Б. 292-297. (Mirzo Salimbek. Tavorixi muttaqadamin va muttaaxirin. Fors- tojik tilidan N.Yo‘ldoshev tarjimasi – Buxoro. 2003. – B. 292-297.)
Муҳаммад Хакимтўра. Мунтахаб ут таворих. Тошкент: Янги аср авлоди. 2008. – Б.175-176. (Muhammad Xakimto‘ra. Muntaxab ut tavorix. Toshkent: Yangi asr avlodi. 2008. – B.175-176.)
Мирзо Олим Махдум ҳожи. Тарихи Туркистон . – Тошкент: Янги аср авлоди, 2008. – 256 б. (Mirzo Olim Maxdum hoji. Tarixi Turkiston . – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2008. – 256 b.)
"Тарихи Амир Ҳайдар”, “Амир Ҳайдар ҳақида ҳикоя" - тарихчилар Мулло Ибодуллоҳ ва Мулло Муҳаммадшарифнинг номаълум шахс томонидан қисқартирилган асари. Бу асар тарихий манбалар асосида ёзилган бўлиб, Амир Ҳайдар ҳукмронлиги тарихини ўз ичига олади. Ёзилган йили номаълум. "Амир Ҳайдарнинг ҳикояси" 81 бобдан иборат. ("Tarixi Amir Haydar”, “Amir Haydar haqida hikoya" - tarixchilar Mullo Ibodulloh va Mullo Muhammadsharifning noma’lum shaxs tomonidan qisqartirilgan asari. Bu asar tarixiy manbalar asosida yozilgan bo‘lib, Amir Haydar hukmronligi tarixini o‘z ichiga oladi. Yozilgan yili noma’lum. "Amir Haydarning hikoyasi" 81 bobdan iborat.)
Қаранг: Иванов П.П. Восстание Китай-кипчаков в Бухарском ханстве 1821-1825 гг: Источники и опўт их исследования. – Москва; 1937. – С.36-43; 53-81, 84-86; Семенов А.А. Очерк устройство центрального административного управления Бухарского ханства позднейшего времени // Материалы таджиков и узбеков Средней Азии. Вып. 2. – Сталинабад, 1954. – С.14. (Qarang: Ivanov P.P. Vosstaniye Kitay-kipchakov v Buxarskom xanstve 1821-1825 gg: Istochniki i opo‘t ix issledovaniya. – Moskva; 1937. – S.36-43; 53-81, 84-86; Semenov A.A. Ocherk ustroystvo sentralnogo administrativnogo upravleniya Buxarskogo xanstva pozdneyshego vremeni // Materiali tadjikov i uzbekov Sredney Azii. Vip. 2. – Stalinabad, 1954. – S.14.)
Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли Огаҳий. Риёз уд-давлат, V жилд. – Тошкент: Ғ.Ғулом, 1978 . – Б.156. (Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li Ogahiy. Riyoz ud-davlat, V jild. – Toshkent: G‘.G‘ulom, 1978 . – B.156.)
Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли Огахий. Зубдату-т-таворих: тарихлар сараси. Тошкент: Ўзбекистон, 2009. – Б. 137-149. (Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li Ogaxiy. Zubdatu-t-tavorix: tarixlar sarasi. Toshkent: O‘zbekiston, 2009. – B. 137-149.)
Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли Огаҳий. Жоме ул-воқеати султоний, VI жилд .– Тошкент: Ғ.Ғулом, 1980. – Б.17-63. (Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li Ogahiy. Jome ul-voqeati sultoniy, VI jild .– Toshkent: G‘.G‘ulom, 1980. – B.17-63.)
Худайқулов Тулқин Дўстбобоевич. ХIХ асрда қўқон хонлигининг ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва маданий ҳаёти. Тар. фан. ном. дисс. – Т.:2009. – Б.6. (Xudayqulov Tulqin Do‘stboboyevich. XIX asrda qo‘qon xonligining ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayoti. Tar. fan. nom. diss. – T.:2009. – B.6.)
