ҚАДИМГИ ДАВРДА АМУДАРЁ ҚУЙИ ҲАВЗАСИНИНГ ТАБИИЙ ГEОГРАФИК ҲОЛАТИ ВА КЎЧМАНЧИ ЧОРВАЧИЛИК ХЎЖАЛИГИНИНГ ШАКЛЛАНИШ ОМИЛЛАРИ
##article.subject##:
чорвадорлар, кўчманчи чорвачилик, ярим кўчманчи чорвачилик, яйлов чорвачилиги, воҳа географик ҳолати##article.abstract##
Кўчманчи чорвадорлар моҳир овчи ва чавандоз бўлганлиги юнон ёзма манбаларида ёзиб қолдирилган. Отлар уларнинг кундалик ҳаётида муҳим рол ўйнаган. Улар яна савдо ва ҳунармандчилик билан ҳам шуғулланганлар. Уларнинг мозор-қўрғонларидан турли ҳунармандчилик буюмлари топилган. Буларга гилам тўқиш, тўқимачилик, заргарлик, қурол-яроғ ишлаб чиқаришни мисол қилиб келтиришимиз мумкин. Хоразм воҳасининг атрофи кўчманчи чорвадорчиликнинг ривожланиши учун қулай бўлган. Кўчманчи чорвадорлар от, қўй ва эчки каби чорва моллари учун яйлов излаб доимий равишда кўчиб юришган. Уларнинг уйлари – ўтови ҳам доимо кўчиб юришга мослашган. Уларни тез йиғиш, ўрнатиш ва ёнида олиб юриш осон бўлган. Қадимги даврда эса, кўчманчи чорвадорларнинг уйлари арава устида қурилган. Улар билан доимо бирга юрган. Бу уларнинг тез ҳаракатланишида қулай бўлган.
Мақолада қадимги даврда Амударё қуйи ҳавзасининг табиий географик холати ва кўчманчи чорвачилик хўжалигининг шаклланиш омиллари таҳлил қилинган.
Библиографические ссылки
Андрианов В.Б. Древние оросительные системы ... – С. 146; Низовья Амударьи ... – С. 147–174. (Andrianov V.B. Ancient irrigation systems ... – P. 146; Lower reaches of the Amudarya ... – pp. 147–174.)
Мамбетуллаев М.М. История и культура Южного Хорезма античной эпохи (города и поселения). IV в. до н. э.-1У в. н. э. Автореферат. на соис.уч.ст.докт. ист. наук.–Ташкент. 1994. (Mambetullaev M.M. History and culture of Southern Khorezm of the ancient era (cities and settlements). IV century BC e.-IV century A.D. Dissertation Abstract. for Ph.D. degree historical Sciences. – Tashkent. 1994.)
Миллий энциклопедия. 10-том. –Тошкент. 2005. – Б.650-651. (National encyclopedia. 10th volume. -Tashkent. 2005. – P.650-651)
Вайнберг Б.И. Этногеография Турана ... – С. 217. (Weinberg B.I. Ethnogeography of Turan... – P. 217.)
Ягодин В.Н. Генезис и формирование раннехорезмийской государственности. / История государственности Узбекистана. Т.I. – С. 107. (Yagodin V.N. Genesis and formation of early Khorezm statehood. / History of statehood of Uzbekistan. T.I. – P. 107).
Ғуломов Я. Хоразмнинг суғорилиш тарихи … – Б. 39. (Gulomov Ya. Khorazmning sugorilish tarihi... – P. 39.)
https://qomus.info/encyclopedia/cat-x/xorazm-vohasi-uz
www.wikipedia.org. Устюрт. (Ustyurt.)
