ЗАМОНАВИЙ РОССИЯ ТАРИХШУНОСЛИГИДА БУХОРО АМИРЛИГИ ДИПЛОМАТИК МУНОСАБАТЛАРИНИНГ ЎРГАНИЛИШИ

##article.authors##

  • Рустам Шукуров

##article.subject##:

Бухоро амирлиги, элчилик, дипломатия, экспедиция, миссия, тарихшунослик, тадқиқот, таҳлил, хулоса

##article.abstract##

Мақолада Бухоро амирлигининг дипломатик алоқалари тарихининг замонавий тарихшунослик тадқиқотлари ҳақида илмий хулосалар берилади. Тадқиқот объекти сифатида XIX асрнинг дастлабки чорагида Ўрта Осиёга дипломатик миссияни амалга оширган Александр Бернс фаолиятининг тарихи тадқиқотлари таҳлил этилган. Бухоро амирлигига нисбатан Россия ҳамда Буюк Британия империялари томонидан амалга оширилган дипломатик миссиялар тарихи ёритилган. Бухоро амирлиги тарихи юзасидан амалга оширилган илмий тадқиқотларнинг аксарият кўпчилиги Ўзбекистон, Россия ва Тожикистон тарихчилари томонидан амалга оширилган бўлсада, Қозоғистон ва Қирғизистон тарихчилари томонидан ҳам бу масалага оид тадқиқотларни кўриш мумкин.

Библиографические ссылки

Масалиева О. Бухоро, Хива ва Қўқон хонлиги тарихини ХХ аср Англия ва Америка тарихшунослигида ўрганилиши. Тарих фан...номзоди дисс... – Т., 1998; Масалиева О. Бухоро амирлигида давлат бошқаруви (хорижлик муаллифлар асарлари асосида). // Ҳаёт ва қонун, 1991, № 2. (Masalieva O. Studying the history of the Bukhara, Khiva and Kokand khanates in the British and American historiography of the twentieth century. Lover of history ... candidate dissertation ... - T., 1998; Masalieva O. Public administration in the Bukhara Emirate (based on the works of foreign authors). // Life and Law, 1991, no. 2.)

Каландарова М.С. Геополитика Англии в Центральной Азии в 20-30- годы XIX в. : (По материалам экспедиции А. Бернса в Бухару в 1831 г. ). Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. Москва, 1995; Игдавлетов И.С. «Дипломатическая деятельность Максюта Юнусова и Мендияра Бекчурина в юго-восточной политике России в XVIII в» / Теория и практика общественного развития. 2014 год, №13. - Стр. 114-116; Брежнева С.Н. «Бухарский эмират периода протектората России в трудах ученого-востоковеда Д.Н.Логофета». Вестник Костромского государственного университета. 2009. №4. 2009. - Стр.12-17; Блуднова Е.Ю. Мемуары Н. П. Игнатьева как исторический источник. Диссертация... кандидата исторических наук. – Москва, 2007. 216 с; Чернов О.А. Дипломатическая деятельность и исторические взгляды Н. В. Чарыкова. Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. – Самара, 2001. (Kalandarova M.S. Geopolitics of England in Central Asia in the 20-30s of the XIX century. : (Based on materials from A. Burns' expedition to Bukhara in 1831). Abstract dis. ... candidate of historical sciences. Moscow, 1995; Igdavletov I.S. "The diplomatic activities of Maksyut Yunusov and Mendiyar Bekchurin in the southeastern politics of Russia in the 18th century" / Theory and practice of social development. 2014, no.13. - p. 114-116; S. N. Brezhnev "Bukhara Emirate of the period of the protectorate of Russia in the works of the scientist-orientalist D.N. Logofet." Bulletin of the Kostroma State University. 2009. No. 4. 2009. - pp. 12-17; Bludnova E.Yu. Memoirs of N.P. Ignatiev as a historical source. Dissertation ... candidate of historical sciences. - Moscow, 2007.216 p; Chernov O.A. Diplomatic activity and historical views of N.V. Charykov. Abstract dis. ... candidate of historical sciences. - Samara, 2001.)

Матвеева, Н.В. Представительство России в Бухарском эмирате и его деятельность, 1886-1917 гг. Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. Душанбе. 1994; Мехди Джафаризаде. “Дипломатические и торгово-экономические взаимоотношения Средней Азии и Ирана в XIX в. Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. – Душанбе, 2012 (Matveeva, N.V. Representation of Russia in the Bukhara Emirate and its activities, 1886-1917 Abstract dis. ... candidate of historical sciences. Dushanbe. 1994; Mehdi Jafarizadeh. “Diplomatic, trade and economic relations between Central Asia and Iran in the 19th century. Abstract dis. ... a candidate of historical sciences. Dushanbe. 2012).

Небольсина П.И. Очерки торговли России со отранами Средней Азии (Хивой, Бухарой, Коканом). С-Пб., 1856; Небольсин Г. Статистические ааписки о внешней торговле России. Ч.1-2, С-Пб., 1835 (Nebolsina P.I. Essays on the trade of Russia with the otrans of Central Asia (Khiva, Bukhara, Kokan). St. Petersburg., 1856; Nebolsin G. Statistical notes on Russia's foreign trade. Part 1-2, St. Petersburg., I835).

Семенов A. Изучение исторических сведений о российской внешней торговле и промышленности с половины ХУШ столетия по 1858 г. ч. 1-3, СПб., 1859 (Semenov A. Study of historical information about Russian foreign trade and industry from half of the 20th century to 1858, part 1-3, St. Petersburg, 1859).

Каландарова М.С. Геополитика Англии в Центральной Азии в 20-30- годы XIX в. : (По материалам экспедиции А. Бернса в Бухару в 1831 г. ). Автореферат дис. ... кандидата исторических наук. – Москва, 1995. – С.6-7. (Kalandarova M.S. Geopolitics of England in Central Asia in the 20-30s of the XIX century. (Based on materials from A. Burns' expedition to Bukhara in 1831). Abstract dis. ... a candidate of historical sciences. – Moscow, 1995. – P.6-7.)

Александр Бернс – (ингл. Sir Alexander Burnes; 1805 йил 16 май (1805-05-16), Монтроз, Шотландия - 1841 йил 2 ноябрь, Кобул), Британия армиясининг капитани, разведкачи, дипломат, тадқиқотчи, Ост-Инд компаниясида хизмат қилган. Форс, ҳинд тиллари бўйича мутахассис бўлган А.Бернс Британия сиёсий агентининг ёрдамчиси лавозимида Ҳиндистонда фаолият кўрсатган. Шу ердан туриб у Афғонистон, Бухоро ва Эронга узоқ йиллар давом этган жосуслик саёҳатини амалга оширган. Ўрта Осиё халқларининг урф-одатлари ва маданиятини чуқур ўрганиш мақсадида А.Бернс маҳаллий эронзабон ва туркий тилли аҳоли билан яқиндан муносабатга киришишга ҳаракат қилган.Ҳар бир саёҳат қилган ҳудудларидан сўнг у ўз кузатишлари ва йиғган маълумотларини умумлаштириб, бир қанча китоблар нашр эттирган. А.Бернснинг биринчи саёҳатидаги кундаликларининг нашри Британияда ниҳоятда машҳур бўлиб кетган.

Қаранг: Бёрнс А. Кабул: Путевыя записки сэр Александра Борнса в 1836, 1837 и 1838 годах. Переведено по поручению П.В.Голубкова. 2 части. -Москва, Н.Эрнста, 1847; Бернс А. Путешествие в Бухару. Часть III. - Москва, 1849. - С. 566 (Burns A. Kabul: The Travel Notes of Sir Alexander Borns in 1836, 1837 and 1838. Translated on behalf of P.V. Golubkov. 2 parts. -M., In the printing house of N. Ernst, 1847; Burns A. Travel to Bukhara. Part III. - Moscow, 1849. – Р. 566).

Назаров Ф. Записки о некоторых народах и землях Средней части Азии. С.-Пб., -1821; Назаров Ф. Записки о некоторых народах и землях Средней части Азии. – Москва: Наука, 1968. - 76 с. (Nazarov F. Notes on some peoples and lands of Central Asia. S.-Pb., -1821; Nazarov F. Notes on some peoples and lands of Central Asia. - Moscow: Nauka, 1968. - 76 p.)

Мейендорф Е.К. Путешествие из Оренбурга в Бухару. – Москва: Наука, 1975 (Meyendorf E.K. Travel from Orenburg to Bukhara. – Moscow: Science, 1975).

Ханыков Н. В. Описание Бухарского ханства. СПб. 1843 (Khanykov N.V. Description of the Bukhara Khanate. SPb. 1843)// Ханыков Н. В. Описание Бухарского ханства. Предисловие. (vostlit.info)

Записки о Бухарском ханстве||Отчеты П.И.Демезона и И.В.Виткевича. – Москва, 1983 (Notes on the Bukhara Khanate || Reports of PI Demezon and IV Vitkevich. - Moscow, 1983).

Загрузки

##submissions.published##

2021-04-30

##issue.issue##

##section.section##

Статьи