ЖИНОЯТ ПРОЦЕССИДА АЙБ ВА УНИ ИСБОТ ҚИЛИШНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ ВА АМАЛИЙ МУАММОЛАРИ
##article.subject##:
айб, айбсизлик презумпцияси, исбот қилиш, исботлаш юки. далиллар, исботловчи куч, суд, айбланувчи, гувоҳ, рақамли далиллар, ҳуқуқларни ҳимоя қилиш##article.abstract##
Ушбу мақола жинойий ишни юритишда энг мураккаб ва асосий институтлардан бири бўлмиш «айб» тушунчасининг ҳуқуқий таҳлилига, шунингдек, уни исботлаш механизмларининг назариявий асослари ва амалиёддаги дуч келинадиган муаммоларига бағишланган.
Муаллиф аввало, айбнинг жиноят-процессуал конунчилигимиздаги таърифи, унинг мураккаб юридик табиати (шахсиятнинг субъектив томони ва унинг жиноий-хукукий баҳоси) ва айбни исботлашнинг "Исботловчи куч тўғрисида"ги конун билан боғлиқлигини ўрганади. Айбнинг асосий хусусиятлари таҳлил қилинади.
Мақоланинг амалий қисмида эса, айбни исботлаш жараёнидаги асосий қийинчиликларга тўхталиб ўтилган:
Исботлов воситаларининг чегараланганлиги ва самарадорлиги: Ахборот технологиялари асрида рақамли далилларни топиш, сақлаш ва ҳуқуқий кучга эга қилишдаги муаммолар.
Айбсизлик презумпцияси асосида, айбланувчининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан айбни исботлаш бурчининг айрим таркибий қисмини ўз зиммасига олиши ўртасидаги мувозанат масаласи.
Хулоса сифатида, мақолада айбни исботлаш самарадорлигини ошириш, шахснинг ҳуқуқларини кафолатлаш ва олиб борилаётган жиноий ишнинг объективлигини таъминлаш йўналишида амалий тавсиялар ва конунчилик таклифлари ишлаб чиқиш назарда тутилган. Ушбу тадқиқот жиноят-процессуал ҳуқуқ назарияси ва амалиёти учун мухим деб ҳисобланади.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси.
Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодекси, 2024 йил.
Ўзбекистон Республикаси Жиноят-процессуал кодекси, 2024 йил.
Mirziyoyev Sh.M. (2022). *Qonun ustuvorligi — adolat va taraqqiyot kafolati.* Тошкент.
Смирнов, А. В. (2021). *Уголовный процесс: теория и практика.* Москва: Норма.
Ashworth, A. (2020). *Principles of Criminal Law.* Oxford University Press.
Jackson, J. D. (2019). *The burden of proof in criminal trials.* Cambridge Law Journal.
European Court of Human Rights. (2021). *Presumption of innocence under Article 6.* Strasbourg.
Karimov, B. (2023). *O‘zbekiston jinoyat protsessida dalillar tizimi.* Тошкент: Юридик нашр.
Green, S. (2020). *Criminal Evidence and Procedure.* London: Routledge.
Walker, C. (2020). *Evidence and Proof in Criminal Law*. Routledge.
Smith, J. (2021). *Modern Forensic Methods in Criminal Justice*. Cambridge Law Review, 45(2), 112–129.
Ashworth, A. (2019). *Principles of Criminal Law*. Oxford University Press.
European Convention on Human Rights (1950).
