ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ОТКРЫТОСТИ ГОСУДАРСТВЕННЫХ ОРГАНОВ
Ключевые слова:
открытость, гласность, прозрачность, подотчетность, государственный орган, открытость власти, свобода информации, свобода словаАннотация
В статье автором с научно-теоретической точки зрения системно проанализированы правовые основы обеспечения открытости деятельности государственных органов и их совершенствования. Также формирование правовой основы обеспечения гласности деятельности государственных органов подразделяется на отдельные стадии, постоянное совершенствование созданной правовой базы, научно- обоснованно освещены роль и значение обеспечения открытости деятельности государственных органов в реализации конституционных прав граждан на свободный поиск и получение информации.
Библиографические ссылки
Каримов И.А. Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлисидаги маъруза, 2010 йил 12 ноябрь. – Т.: Ўзбекистон, 2011. – Б.46. (Karimov I.A. The concept of further deepening of democratic reforms and development of civil society in our country. Report at the joint meeting of the Legislative Chamber and the Senate of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, November 12, 2010. - T.: Uzbekistan, 2011. - P.46)
Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси // Электрон манба: (Constitution of the Republic of Uzbekistan // Electronic source:) https://lex.uz/docs/20596.
Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. Шавкат Миромонович Мирзиёевнинг Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисидаги нутқи. 14.12.2016 й. // Электрон манба: (We will build a free and prosperous, democratic state of Uzbekistan together with our brave and noble people. The speech of Shavkat Miromonovich Mirziyoev at the joint meeting of the chambers of the Oliy Majlis dedicated to the inauguration ceremony of the President of the Republic of Uzbekistan. 14.12.2016 // Electronic source:) https://president.uz/uz/lists/view/111.
Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 24 апрелдаги «Ахборот олиш кафолатлари ва эркинлиги тўғрисида»ги 400–I-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 й., 4-5-сон, 108-модда. (Law No. 400-I of the Republic of Uzbekistan “On Guarantees and Freedom of Information” dated April 24, 1997 // Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 1997, No. 4-5, Article 108).
Ўзбекистон Республикасининг 2002 йил 12 декабрдаги «Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида»ги 439–II-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 й., 1-сон, 2-модда. (Law No. 439-II of the Republic of Uzbekistan “On Principles and Guarantees of Freedom of Information” dated December 12, 2002 // Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 2003, No. 1, Article 2).
Каримов И.А. Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлисидаги маъруза, 2010 йил 12 ноябрь. – Т.: Ўзбекистон, 2011. – Б.46. (Karimov I.A. The concept of further deepening of democratic reforms and development of civil society in our country. Report at the joint meeting of the Legislative Chamber and the Senate of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, November 12, 2010. - T.: Uzbekistan, 2011. - B.46).
Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 29 сентябрдаги «Жиноят ишини юритиш чоғида қамоқда сақлаш тўғрисида»ги ЎРҚ–298-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й., 40-сон, 409-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan dated September 29, 2011 “On detention during criminal proceedings” No. ORQ-298 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2011, No. 40, Article 409).
Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 2 майдаги «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги ЎРҚ–328-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2012 й., 18-сон, 201-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan dated May 2, 2012 “On guarantees of freedom of entrepreneurial activity” No. 328 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2012, No. 18, Article 201).
2013 йил 26 декабрдаги Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2013 й., 52-I-сон. (Budget Code of the Republic of Uzbekistan of December 26, 2013 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2013, No. 52-I).
Жўрабоев А.А. Ҳуқуқий эксперимент: якуний натижалар ва самарадорлик // Электрон манба: (Jo'raboev A.A. Legal experiment: final results and effectiveness // Electronic resource:) https://parliament.gov.uz/uz/events/committee/10166/?sphrase_id=2059355.
Деҳқонов Ш.Х. Ҳуқуқий эксперимент: якуний натижалар ва самарадорлик // Электрон манба: (Dehkanov Sh.Kh. Legal experiment: final results and effectiveness // Electronic resource:) https://parliament.gov.uz/uz/events/committee/10166/?sphrase_id=2059355.
«ochiqlik.uz» веб-сайти // Электрон манба: (“ochiklik.uz” website // Electronic source:) http://ochiqlik.uz/uz/рейтинг-2022 йил-1-январь-ҳолатига/.
Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 9 декабрдаги «Электрон ҳукумат тўғрисида»ги ЎРҚ–395-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й.,
-сон, 611-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan "On Electronic Government" of December 9, 2015 ORQ-395 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2015, No. 49, Article 611).
Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. Шавкат Миромонович Мирзиёевнинг Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисидаги нутқи. 14.12.2016 й. // Электрон манба: (We will build a free and prosperous, democratic state of Uzbekistan together with our brave and noble people. The speech of Shavkat Miromonovich Mirziyoev at the joint meeting of the chambers of the Oliy Majlis dedicated to the inauguration ceremony of the President of the Republic of Uzbekistan. 14.12.2016 // Electronic source:) https://president.uz/uz/lists/view/111.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги «Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида»ги ПФ–4947-сон Фармони // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 6-сон, 70-модда. (Decree No. PF-4947 of the President of the Republic of Uzbekistan of February 7, 2017 "On the Strategy of Actions for the Further Development of the Republic of Uzbekistan" // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2017, No. 6, Article 70).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 8 сентябрдаги «Ўзбекистон Республикасида Маъмурий ислоҳотлар концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПФ–5185-сон Фармони // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 37-сон, 979-модда. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated September 8, 2017 "On approval of the concept of administrative reforms in the Republic of Uzbekistan" No. PF-5185 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2017, No. 37, Article 979).
Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 3 январдаги «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги ЎРҚ–419-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 1-сон, 2-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan dated January 3, 2017 "On Combating Corruption" No. ORQ-419 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2017, No. 1, Article 2).
Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 7 сентябрдаги «Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисида»ги ЎРҚ–443-сон Қонуни // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 36-сон, 944-модда. (The Law of the Republic of Uzbekistan dated September 7, 2017 "On Dissemination of Legal Information and Ensuring its Use" ORQ-443 // Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2017, No. 36, Article 944).
Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 8 январдаги «Маъмурий тартиб-таомиллар тўғрисида»ги ЎРҚ–457-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 09.01.2018 й., 03/18/457/0525-сон. (Law of the Republic of Uzbekistan "On Administrative Procedures" No. ORQ-457 of January 8, 2018 // National database of legal documents, 09.01.2018, No. 03/18/457/0525).
Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 22 апрелдаги «Давлат харидлари тўғрисида»ЎРҚ–684-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 23.04.2021 й., 03/21/684/0367-сон. (Law of the Republic of Uzbekistan on April 22, 2021 "On State Procurement" No. ORQ-684 // National database of legal documents, 04/23/2021, No. 03/21/684/0367).
Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 1 июлдаги «Ўзбекистон Республикасининг Ҳисоб палатаси тўғрисида»ги ЎРҚ–546-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 02.07.2019 й., 03/19/546/3359-сон. (Law of the Republic of Uzbekistan dated July 1, 2019 "On the Accounts Chamber of the Republic of Uzbekistan" No. ORQ-546 // National database of legal documents, 07.02.2019, No. 03/19/546/3359).
Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 11 ноябрдаги «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ЎРҚ–582-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 12.11.2019 й., 03/19/582/4014-сон. (Law of the Republic of Uzbekistan dated November 11, 2019 "On the Central Bank of the Republic of Uzbekistan" No. ORQ-582 // National database of legal documents, 12.11.2019, No. 03/19/582/4014).
Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 октябрдаги «Давлат божхона хизмати тўғрисида»ги ЎРҚ–502-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.10.2018 й., 03/18/502/2068-сон. (Law of the Republic of Uzbekistan dated October 18, 2018 "On State Customs Service" No. O'RQ-502 // National database of legal documents, 19.10.2018, No. 03/18/502/2068).
Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 10 декабрдаги «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида»ги ЎРҚ–591-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 11.12.2019 й., 03/19/591/4130-сон. (Law of the Republic of Uzbekistan dated December 10, 2019 "On the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan" No. O'RQ-591 // National database of legal documents, 11.12.2019, No. 03/19/591/4130).
Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 30 декабрдаги «Бюджет жараёни такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ–660-сон Қонуни // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.12.2020 й., 03/20/660/1682-сон. (The Law of the Republic of Uzbekistan dated December 30, 2020 "On Amendments and Additions to Certain Legislative Documents of the Republic of Uzbekistan in Connection with the Improvement of the Budget Process" // National database of legal documents, 31.12.2020, 03/20/660/ No. 1682).
Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2021 йил 27 апрелдаги «Бюджет жараёнининг очиқлигини таъминлаш мақсадида расмий веб-сайтларда маълумотларни жойлаштириш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 26-сон буйруғи // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 07.05.2021 й., 10/21/3299/0438-сон. (Order No. 26 of the Minister of Finance of the Republic of Uzbekistan dated April 27, 2021 "On approval of the regulation on the procedure for posting information on official websites in order to ensure the openness of the budget process" // National database of legal documents, 05.07.2021, 10/21/3299 No. /0438).
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг 2021 йил 25 июндаги «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Ахборот сиёсати, давлат органларида очиқлик ва ошкораликни таъминлаш бўйича фаолиятини такомиллаштириш тўғрисида»ги СҚ-322–IV-сон қарори. (Resolution of the Senate of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan dated June 25, 2021 SQ-322-IV No.).
Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик маълумотлари миллий базасининг веб-сайти – www.lex.uz. (Website of the National Legislative Information Base of the Republic of Uzbekistan – www.lex.uz).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 13 апрелдаги «Бюджет жараёнида фуқароларнинг фаол иштирокини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ–5072-сон қарори // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 14.04.2021 й., 07/21/5072/0329-сон. (Decision PQ-5072 of the President of the Republic of Uzbekistan dated April 13, 2021 "On additional measures to ensure active participation of citizens in the budget process" // National database of legal documents, 04/14/2021, 07/21/5072/0329- number).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 22 августдаги «Бюджет маълумотларининг очиқлигини ва бюджет жараёнида фуқароларнинг фаол иштирокини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ–3917-сон қарори // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 24.08.2018 й., 07/18/3917/1792-сон. (Decision PQ-3917 of the President of the Republic of Uzbekistan dated August 22, 2018 "On measures to ensure openness of budget information and active participation of citizens in the budget process" // National database of legal documents, 08/24/2018, 07/18/3917/ No. 1792).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 29 июндаги «Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ–6013-сон Фармони // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.06.2020 й., 06/20/6013/1002-сон. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated June 29, 2020 "On additional measures to improve the anti-corruption system in the Republic of Uzbekistan" No. PF-6013 // National database of legal documents, 06/30/2020, 06/20/6013/1002 - hip).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 7 декабрдаги «Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлиги фаолиятини янада такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ–34-сон қарори // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.12.2021 й., 07/21/34/1140-сон. (Decision PQ-34 of the President of the Republic of Uzbekistan of December 7, 2021 "On additional measures to further improve the activities of the Anti-Corruption Agency of the Republic of Uzbekistan" // National database of legislative information, 07.12.2021, 07/21/34/ No. 1140.).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 9 апрелдаги «Давлат бошқарувининг очиқлиги ва шаффофлигини таъминлаш ҳамда мамлакатнинг статистика салоҳиятини ошириш юзасидан қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ–4273-сон қарори // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.04.2019 й., 07/19/4273/2914-сон. (Decision PQ-4273 of the President of the Republic of Uzbekistan dated April 9, 2019 "On additional measures to ensure the openness and transparency of state administration and increase the statistical potential of the country" // National database of legal documents, 04/10/2019, 07/19 No. /4273/2914).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 16 июндаги «Давлат органлари ва ташкилотларининг фаолияти очиқлигини таъминлаш, шунингдек, жамоатчилик назоратини самарали амалга оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ–6247-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 17.06.2021 й., 06/21/6247/0563-сон. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No. PF-6247 dated June 16, 2021 "On additional measures to ensure the openness of the activities of state bodies and organizations, as well as effective implementation of public control" // National database of legislative information, 17.06.2021, No. 06/21/6247/0563).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 2 июлдаги «Давлат харидлари шаффофлигини таъминлаш ва самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» ПҚ–5171-сон қарори// Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03.07.2021 й., 07/21/5171/0633-сон. (Decision PQ-5171 of the President of the Republic of Uzbekistan dated July 2, 2021 "On additional measures to ensure transparency and increase efficiency of public procurement").
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 22 сентябрдаги «Очиқ бюджет» ахборот портали орқали жамоатчилик фикри асосида шаклланган тадбирларни молиялаштиришни янада кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ–5250-сон қарори // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 23.09.2021 й., 07/21/5250/0902-сон. (Decision No. PQ-5250 of the President of the Republic of Uzbekistan of September 22, 2021 on measures to further expand the financing of events formed on the basis of public opinion through the "Open Budget" information portal // National database of legislative information, 09/23/2021, 07/21 No. /5250/0902).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги «2022 – 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида»ги ПФ–60-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.01.2022 й., 06/22/60/0082-сон. (Decree No. PF-60 of the President of the Republic of Uzbekistan of January 28, 2022 "On the development strategy of New Uzbekistan for 2022-2026" // National database of legislative information, 29.01.2022, No. 06/22/60/0082).
Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик маълумотлари миллий базасининг веб-сайти – www.lex.uz. (Website of the National Legislative Information Base of the Republic of Uzbekistan – www.lex.uz).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 14 июндаги «Давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятининг очиқлик даражасини ошириш ва баҳолаш тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ–154-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 06/22/154/0524-сон. (Decree No. PF-154 of the President of the Republic of Uzbekistan dated June 14, 2022 "On measures to increase the level of transparency of the activities of state bodies and organizations and introduce an evaluation system" // National database of legislative information, 15.06.2022, 06/22/ No. 154/0524).
Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 3 августдаги «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ–786-сон Қонуни // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.08.2022 й., 03/22/786/0705-сон. (The Law of the Republic of Uzbekistan of August 3, 2022 "On Amendments and Additions to Certain Legislative Documents of the Republic of Uzbekistan, as well as Repealing Certain Legislative Documents" // National Legislative Data Base, 08/04/2022, 03 No. /22/786/0705).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 26 июлдаги «Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси фаолиятини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ–176-сон Фармони. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated July 26, 2022 No. PF-176 "On additional measures to improve the activities of the Administration of the President of the Republic of Uzbekistan").
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 14 июндаги «Давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятининг очиқлик даражасини ошириш ва баҳолаш тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ–154-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 06/22/154/0524-сон. (Decree No. PF-154 of the President of the Republic of Uzbekistan dated June 14, 2022 "On measures to increase the level of transparency of the activities of state bodies and organizations and introduce an evaluation system" // National database of legislative information, 15.06.2022, 06/22/ No. 154/0524).