НАВОИЙ ШЕЪРИЯТИДА ТАРК ТУШУНЧАСИ ВА ТАЛҚИНЛАРИ
##article.subject##:
тасаввуф, тарк, маърифат, ирфон, нубувват, футувват, сўфийлик, маломатийлик, зоҳид, ориф, зуҳд, узлат, талқин, шарҳ, анъана, катарсис##article.abstract##
Мақолада Шарқ мумтоз адабиётида муҳим ўрин тутган тарк тушунчасининг Алишер Навоий ижодидаги талқинлари илмий таҳлил доирасига тортилади. Тасаввуф ва адабиётшунослик, ўтмиш ва бугун нуқтаи назари муштараклигида тарк ҳоли изоҳланади. Нафс тазкияси, қалб тасфиясида тарки дунё, тарки уқбо, тарки ҳасти ва тарки тарк муҳим мақомлардандир. Бу мақомларга юксалишда эса ишқ ва маърифатнинг аҳамияти ҳам беқиёс. Шунингдек, тасаввуфий адабиёт асосчиси Аҳмад Яссавийдан бошланиб, ҳанузгача давом этган шеъриятда руҳ асосий мавзулардан бўлди. Шу боис руҳ ва вужуд, руҳ ва нафс, руҳ ва борлиқ, руҳ ва илоҳ муносабатларида руҳнинг қаноти тарк эканлиги адабий парчалар орқали далилланади. Тарк йўли ҳуррият йўли бўлиб, кўнгилнинг дунё ва уқбо орзуларидан халос этилиши ҳақиқатларидан баҳс юритилади.
Библиографические ссылки
Абдулкарим Қушайрий. Рисолаи Қушайрий. – Истанбул, 1991.
Азизиддин Насафий. Тасаввуфда инсон масаласи. Инсони комил. –Истанбул, 1990.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. Йигирма жилдлик. 1-жилд. Бадоеъ ул-бидоя. – Тошкент: Фан, 1987, 611-бет.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. 3-жилд. Ғаройиб ус-сиғар. –Тошкент, 1988, 493-бет.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. Йигирма жилдлик. 12-жилд. Лисон ут-тайр. – Тошкент, 1996.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. Йигирма жилдлик. 6-жилд. – Тошкент, 1988.
Аристотель. Поэтика. – Тошкент, 1980.
Аҳмад Яссавий. Ҳикматлар. Нашрга тайёрловчи, сўзбоши ва изоҳлар муаллифи И.Ҳаққулов. – Тошкент, 1991.
Муҳаммад Фузулий. Асарлар. 5-жилд. – Баку, 1985.
Орипов Абдулла. Йиллар армони. – Тошкент, 1989.
Юнус Эмро. Рисолат ун-нусхийя. – Баку, 2013.
