НАВОИЙШУНОС Е.БЕРТЕЛЬСНИНГ КОМПАРАТИВИСТИК ТАДҚИҚОТЛАРИ ХУСУСИДА

##article.authors##

  • Гулноз Халлиева

##article.subject##:

Навоий, тасаввуф, туркий адабиёт, достон, ҳикоят, микрокомпаративистика, «Лисон ут-тайр», назира, «Сабъаи сайёр», «Ҳафт пайкар»

##article.abstract##

Мақолада ўзбек мумтоз адабиётини юксак текстологик тайёргарлик асосида жиддий ўрганган шарқшунослардан бири Е.Э.Бертельс (1881–1957)нинг илмий фаолияти тадқиқ этилган.  Мақоланинг мақсади XX аср рус шарқшунослигида ўзбек мумтоз адабиёти тадқиқини маданий-адабий, тарихий-ижтимоий жараёнлар билан боғлиқликда қиёсий жиҳатдан очиб бериш ва рус олимларининг адабий-эстетик қарашларини объектив баҳолашдан иборат.

Тадқиқотнинг вазифалари  рус адабиётшунослигида ўзбек мумтоз адабиётига қизиқиш ва илмий ёндашувнинг шаклланиш босқичларини маданиятлараро мулоқот ва рецепция ракурсида очиб бериш, рус шарқшуносларини қизиқтирган асосий мавзу ва муаммоларни аниқлаш, рус шарқшунослигини интеграл объект сифатида маданий-адабий, ижтимоий, коммуникатив аспектда ўрганишдан иборат.

Тадқиқотнинг объектини XX аср рус шарқшунослигида ўзбек
мумтоз адабиёти бўйича нашр қилинган илмий ишлар ва архив
материаллари ташкил қилади. Тадқиқотнинг предмети XX аср рус шарқшунослигидаги туркологик тадқиқотларнинг қиёсий таҳлилидан иборат.

Мавзуни ёритишда тарихий-генетик, тарихий-функционал, қиёсий-тарихий ва статистик методларга асосланган.

Хуллас, XX аср рус шарқшунослигида ўзбек мумтоз адабиётининг
ўрганилишини тадқиқ қилиш давомида умуминсоний қадриятнинг узвий
қисми бўлмиш ўзбек адабиётининг адабий-эстетик қиммати, энг асосийси,
Алишер Навоий, Бобур, Мунис, Огаҳий ва бошқа мутафаккир шоирлар
яратган ўлмас асарлар нафақат ўзбек миллатининг, балки жаҳон маданияти
ва адабиётининг бебаҳо дурдонаси эканлиги яна бир бор исботланди.

Библиографические ссылки

Andras J.E. Bodrogligeti. A grammer of chagatay Lincom Europa. 2001.

Алишер Навоий. Мажолис ун-нафоис. Асарлар. XV жилдлик. XII жилд. – Т: Ғафур Ғулом номидаги бадиий адабиёт нашриёти, 1966. − 215 б.

Арипов М. Гуманизм Алишера Навои. − Т.: Ўзбекистон, 1991. − 223 с.

Бертельс Е.Э. Суфизм и суфийская литература. − М.: Наука, 1965. − 526 с.

Бертельс Е.Э. Избранные труды. Наваи и Джами. – М.: Наука, 1965. − 499 с.

Гафуров Б.Г., Цибукидес Д.И. Александр Македонский и Восток. –М.: Наука, 1980. − 456 с.

Имомназаров М. Миллий маънавиятимиз назариясига чизгилар. – Т.: Шарқ, 1998. – 240 б.

Ишанходжаев Ш. «Лисан ат-тайр» Алишера Навои: Автореф. дис. ... канд. филол. наук. Ташкент, 1966. − 30 с.

Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов − жертв политического террора в советский период (1917−1991). − СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. − 496 с.

Малехова А.Н. Поэма Алишера Навои Язык птиц // Алишер Навои. Язык птиц. − СПб.: Наука, 2007. − С. 267− 329.

Малехова А.Н. Поэма Алишера Навои «Лисан-ат-тайр» («Язык птиц»): поэтика композиционных и образных средств: Автореф. дис. ... канд. филол. наук. − Т., 1978. − 26 с.

Маллаев Н. Ўзбек адабиёти тарихи. – Т.: Ўқитувчи, 1976. − 662 б.

Мир Али Шир // Сб. статей. – Л.: Изд АН, 1928. − 175 с.

Родоначальник узбекской литературы // Сб. статей. –Т.: Изд-во Узб. фи-лиала Академии наук, 1940. − 220 с.

Самойлович А.Н. Чигатайские туюги Лутфи // ДАН–B. − М., 1926, май-июнь. − С. 78–80.

Самойлович А.Н. К истории литературного среднеазиатско–турецкого языка // Сб. Мир Али Шир. − Л.: Изд. АН., 1928. − С.1–24.

Сулаймонова Ф. Шарқ ва Ғарб. – Т.: Ўзбекистон, 1997. – 414 с.

Қаюмов А. Садди Искандарий. − Т.: Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти. − Т.:1975. − 194 б.

Ҳаққул И.Ч. Ижод иқлими.− Т.: Фан, 2009. − 388 б.

Ҳаққул И.Ч. Олимлик маъно излаш демак // Ўзбекистон адабиёти ва санъати, 2008 йил, 30 май.

Ҳасанов С. Навоийнинг етти туҳфаси. – Т.: Ғафур Ғулом наш-риёти, 1991. − 190 б.

http://e-notabene.ru/fr/article_13993.html

Загрузки

##submissions.published##

2021-02-08

##issue.issue##

##section.section##

Статьи