АЛИШЕР НАВОИЙ ҒАЗАЛЛАРИ ТАЪСИРИДА ЁЗИЛГАН 33 НАЗИРА
##article.subject##:
назира, қофия, радиф, вазн, поэтик услуб, ижтимоий руҳ, адабий анъана, адабий таъсир, ижодий илҳомланиш##article.abstract##
Ушбу мақолада XVI асрда Онадўлида шаклланган мумтоз турк адабиётидаги энг муҳим ҳодиса – Алишер Навоий 33 ғазалининг усмонли турк диёрига юборилиши ва Аҳмад Пошо томонидан бу ғазалларга ёзилган назиралар ғоявий-бадиий жиҳатдан таҳлил қилинади. Бу даврда Алишер Навоийнинг Онадўлида танилишида энг буюк ҳисса қўшган шоир Аҳмад Пошо ҳисобланади.
Аҳмад Пошо ижод маҳсули миқдор ва тур жиҳатдан Алишер Навоий асарлари салмоғичалик бўлмаса-да, унинг 33 та танланган ғазалида акс этган бетакрор ва бебаҳо истеъдод намунаси бўлмиш қофия, радиф, вазн, бадиий санъатлар, ғоя, мазмун ҳамда поэтик услуб маҳорати таъсирида усмонли турк шоири ижодий йўлининг шоҳ асарлари бўлган ғазалларни яратади.
Алишер Навоий ғазаллари таъсирида Аҳмад Пошо ижодининг янада ривожланиши, ғоявий-адабий жиҳатдан илҳомланган ҳолда кучли ва оригинал кўринишдаги ошиқона, орифона, риндона, сўфиёна ва ижтимоий назиралар битганлигини кўриш мумкин.
Библиографические ссылки
Ahmed Paşa Divanı. Hazırlayan Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan. – İstanbul: Millî Eğitim, 1996. – s.312.
Banarlı N. S. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi(Destanlar devrinden zamanımıza kadar). – İstanbul: Millî Eğitim, 2001. – s.634.
Çelebi Â. Tezkere (Yazma). – Millet Kütüphanesi, – № 772. – s.584.
Çelebi H. Tezkere (Yazma). – Millet Kütüphanesi, – № 758. – s.438.
Çetindağ Y. Ali Şîr Nevâî’nin Osmanlı Şiirine Etkisi. – Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2006. – s.277.
Inan A. Çağatay Edebiyatı. Türk Dünyası El Kitabı. – Ankara, 1976. – S. 484-501.
Kınalı-zâde H. Ç. Tezkiretü’ş-Şuarâ. Hazırlayan: İbrahim Kutluk, I. – Ankara, 1989. – s.135.
Talasa H. Ahmet Paşa’nın Şiir Dünyası. – Ankara, 1973. – s.180.
Акбарова М. Алишер Навоий ғазалларида қофия. – Тошкент: Фан, 1993. – 24 б.
Аҳмад Пошо. Девон. Монография. Нашрга тайёрловчи Р.Рузманова. – Тошкент: Akademnashr, 2011. – 360 б.
Воҳидов Р. Навоий ва илоҳиёт. – Бухоро: Бухоро, 1994. – 208 б.
Гарбузова В.С. Поэты средневековой Турции. – Ленинград: ЛГУ, 1963. – с.125.
Дюришин Д. Тоерия сравнительного изучения литературы. – Москва: Прогресс. 1979. – 320 с.
Жирмунский В.М. Сравнительное литературоведение: Восток и Запад. – Ленинград: Наука, 1979. – 493 с.
Навоий А. Мукаммал асарлар тўплами: 20 томлик [Нашрга тайёрловчи: М.Раҳматуллаев]. I т. Бадойиъ ул-бидоя. – Тошкент: Фан, 1987. – 722 б.
Навоий А. Мукаммал асарлар тўплами: 20 томлик [Нашрга тайёрловчи: М.Раҳматуллаев]. V т. Бадоеъ ул-васат. – Тошкент: Фан, 1990. – 541 б.
Олимов С. Нақшбанд ва Навоий. – Тошкент: Ўқитувчи, 1998. – 216 б.
Рустамов А. Навоийнинг бадиий маҳорати. – Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1979. – 216 б.
Салимов И.М. Алишер Навоийнинг бадиий образ яратиш маҳорати. – Самарқанд: Зарафшон, 1994. – 48 б.
Салоҳиддинова Д. Навоий насрида тасаввуф. – Самарқанд: СамДУ, 1996. – 35 б.
Султон И. Адабиёт назарияси. – Тошкент: Ўқитувчи, 1980. – 392 б.
Султонмурод О. Ишқ, ошиқ ва маъшуқ. – Тошкент: Фан, 1992. – Б. 71.
Ҳаққулов И. Тасаввуф ва шеърият. – Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1991. – 184 б.
