ТУРКИЙ АДАБИЁТДА “ЛАЙЛИ ВА МАЖНУН”ЛАР: КОМПОЗИЦИЯГА ДОИР ҚИЁСЛАР
##article.subject##:
“Гулшани ушшоқ”, “Ғарибнома”, “Мантиқ ут-тайр”, ҳамд, наът, муножот, ғазал, соқийнома, мураббаъ##article.abstract##
Мақолада Лайли ва Мажнун ҳақидаги қиссаларни адабиётга достон шаклида олиб кирган ижодкорларнинг ижодий маҳорати, достончилик анъаналари ҳақида сўз кетади. Алишер Навоий ва Муҳаммад Фузулийга қадар ушбу мавзуда қалам тебратган ижодкорлар кўп ўтган бўлса-да, аммо бу икки ижодкор томонидан яратилган “Лайли ва Мажнун” достонлари туркий адабиётнинг дурдона асарларига айланди. Ижодкорлар томонидан ёритилган мавзу бир, достонларнинг яратилиш даври ҳам узоқ эмас, аммо ифода ўзгача, тасвирлар фақат ижодкорларнинг ўзигагина тегишли. Ҳар икки ижодкор томонидан достон воқеалари яшаб ўтилади, қаҳрамонлар кечинмаси ҳис қилинади. Бундан ташқари мақолада, Алишер Навоий ва Муҳаммад Фузулийнинг “Лайли ва Мажнун” достолари композицияси ўзаро қиёсланади.
Библиографические ссылки
Agah Sirri Levend. Arab, fors ve türk edebiyatlarinda Leyla ve Mecnun hıkayesi. Ankara, 1959. – S. 103-106.
Çetindağ Yusuf. Ali Şîr Nevâî. İstanbul, 2011. – S. 254.
Köprülü M. Fuad. Edebiyat Araştırmaları, C.II, İstanbul, 1989. – S. 589.
Latîfî. Tezkiretü’ş-şu‘ara ve tabsıratü’n-nuzamâ, Haz. Rıdvan Cânım, Ankara, 2000. – S.235.
Məhəmməd Füzuli. Əsərləri. Altı cilddə. II cild. Bakı: Şərq-Qərb, 2005.
Pichois C., Rousseau A.M. La literature comparee. – Paris: Colin, 1967.
Yusupova D. Aruz va mumtoz poetikaga kirish. Darslik.- Т.: “MALIK PRINT CO”-2021.
Алиев Г. Темы и сюжеты Низами в литературах народов востока. – М.: Наука, 1985 .
Араслы Н. Низами ва турк эдабяти. – Баку: Элм, 1980. – С. 80.
Аҳмедов Т. Алишер Навоийнинг «Лайли ва Мажнун» достони. – Т.: Фан, 1970.
Бертельс Е.Э. Низами и Физули / Изб.труды. – М.: Наука, 1962..
Бурҳан Башарслан “Fuzulinin Leyla vu Macnun Mesnevisi-Dibace” marmara ilahiyat. com (muif blog); 14 Agustos 2019.
Комилов Н. Тасаввуф.-Т.: МОVAROUNNAHR - О‘ZВЕКISТ0Н, 2009.
Крачковский И.Ю. Ранняя история повести о Меджнуне и Лейли в арабской литературе // Алишер Навои. – М.- Л.: Изд-во АН СССР, 1946.
Қуронов Д. ва бошқалар. Композиция // Адабиётшунослик луғати. – Т.: Akademnashr, 2010.
Нарзуллаева С. Тема «Лейли и Меджнун» в истории литературы народов Советского Востока. – Т.: Фан, 1983.
Хализев В.Е. Композиция //Литературный энциклопедический словарь. С.164.
Юсупова Д. Алишер Навоий “Хамса”сида мазмун ва ритмнинг бадиий уйғунлиги. – Т.: MUMTOZ SO‘Z, 2011.
Юсупова Д. Лайли ва Мажнун / Алишер Навоий: қомусий луғат. 1-жилд / Масъул муҳаррир Ш.Сирожиддинов. – Тошкент: Шарқ, 2016.
Ҳайитметов А. “Хамса”нинг яратилиш жараёни. (1985) Ziyo.uz / 26.05.2016.