TARQOQ SKLEROZ BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA HARAKAT, KOGNITIV FUNKSIYALAR, HAYOT SIFATI VA FAOLLIK DARAJASIDAGI O‘ZGARISHLAR

##article.abstract##

Tarqoq sklerozda harakat va kognitiv funksiyalarning o‘zgarishi bemorlarning hayot sifati va faollik darajasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Davolash, reabilitatsiya va qo‘llab-quvvatlashga individual yondashuv bemorlarning holatini va hayot sifatini yaxshilashga yordam berishi mumkin. TS bilan kasallangan bemorlarda, ayniqsa, qo‘l-oyoqlarda mushak kuchsizligi kuzatiladi. Charchoq — keng tarqalgan simptomlardan biri bo‘lib, jismoniy faollikni sezilarli darajada cheklashi mumkin.

Harakatlarni muvofiqlashtirishdagi buzilishlar va muvozanat muammolari yiqilish va jarohatlarga olib kelishi mumkin. Bu holat miyacha va harakat funktsiyalari uchun mas’ul bo‘lgan boshqa miya sohalarining faoliyatining buzilishi bilan bog‘liq. Ko‘plab bemorlarda spastiklik rivojlanadi, bu esa mushaklarning qattiqlashuvi va harakatlanishning cheklanishiga olib keladi. Vaqt o‘tishi bilan ayrim bemorlarda harakat buzilishlarining kuchayishi kuzatilib, harakatlanish uchun yordamchi vositalardan foydalanishga ehtiyoj tug‘iladi.

Bemorlar qisqa muddatli xotiraning zaiflashishi bilan duch kelishlari mumkin, bu esa yangi ma’lumotlarni eslab qolishni qiyinlashtiradi.

Diqqatni jamlash va ushlab turish qobiliyatining pasayishi kundalik hayotga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Cheklangan jismoniy faollik va doimiy og‘riq bemorlarning umumiy sog‘lig‘iga salbiy ta’sir qiladi. Depressiya, xavotir va ijtimoiy ajralish hayot sifatini jiddiy pasaytiradi. Jismoniy va kognitiv buzilishlar tufayli bemorlar muloqot qilishda va ijtimoiy aloqalarni saqlab qolishda qiyinchiliklarga duch kelishadi.