ЎТКИР ВА СУРУНКАЛИ ВЕРТЕБРОБАЗИЛАР ЭТИШМОВЧИЛИГИНИНГ КЛИНИК ХУСУСИЯТЛАРИ

##article.authors##

  • Ҳайдаров Нодир Қодирович
  • Абдуллаева Муборак Бекқуловна
  • Тилавова Ҳилола Одил қизи

##article.subject##:

вертебробазилар этишмовчилик, ўткир ВБЙ, сурункали ВБИ, ишемия, бош айланиши, инсулт, атаксия, нейропротексия, диагностика, даволаш

##article.abstract##

Мақолада ўткир ва сурункали вертебробазилар этишмовчиликнинг (ВБИ) клиник хусусиятлари бўйича замонавий маълумотларнинг умумий кўриниши келтирилган. Патогенетик механизмлар, асосий неврологик синдромлар, диагностика ёндашувлари ва даволашнинг замонавий усуллари кўриб чиқилади. Ўткир ва сурункали шаклларнинг клиник кўринишларининг қиёсий тавсифлари, шунингдек, шартли клиник мисоллар келтирилган. Вертебробазилар этишмовчилик (ВБЙ) орқа мия қон айланиши орқали қон оқимининг этарли эмаслиги бўлиб, у базиляр артерияни ҳосил қилиш учун бирлашадиган иккита вертебрал артерия томонидан таъминланади. Вертебробасилар қон томир тизими орқа қон айланиши сифатида ҳам танилган ва мия сопи, таламус, ҳипокампус, серебеллум, оксипитал лоб ва медиал темпорал лоб каби ҳудудларни таъминлайди. Инсулт умуртқали ёки базиляр артерияларнинг тиқилиб қолиши ёки мияга проксималроқ жойлашиб қолган эмболия натижасида юзага келиши мумкин. Фавқулодда вазиятларда ВБИ эътиборга олиш керак бўлган муҳим дифференциал ташхис ҳисобланади. Унинг намоён бўлиши бошқа этиологиялар, шу жумладан лабиринтит, вестибуляр неврит ва бенигн пароксисмал позицион вертиго (БППВ) билан мос келиши мумкин. Ушбу тадбир вертебробазилар этишмовчиликни баҳолаш ва бошқаришни кўриб чиқади ва ушбу ҳолат билан оғриган беморларга яхши мувофиқлаштирилган ёрдам кўрсатиш ва натижаларни яхшилаш учун ҳамкорликда мультидисиплинер жамоа аъзоларининг ролини таъкидлайди.

Библиографические ссылки

Виноградова Т.Е., Парфенов В.А. Хроническая вертебробазилярная недостаточность // Неврология и психиатрия. – 2015. – Т. 7, №3. – С. 15–22.

Lima Neto AC, Bittar R, Gattas GS, Bor-Seng-Shu E, Oliveira ML, Monsanto RDC, Bittar LF. Pathophysiology and Diagnosis of Vertebrobasilar Insufficiency: A Review of the Literature.Int Arch Otorhinolaryngol. 2017 Jul;21(3):302-307.

Caplan L.R. Posterior circulation ischemia: clinical features and management. – Springer, 2015. – 420 p.

Lee H. Isolated vascular vertigo // J. Stroke. – 2014. – Vol. 16(3). – P. 124–130.

Yuh SJ, Alkherayf F, Lesiuk H. Dolichoectasia of the vertebral basilar and internal carotid arteries: A case report and literature review. Surg Neurol Int. 2013;4:153.

Стаховская Л.В. Инсульт: диагностика, лечение, профилактика. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2016. – 512 с.

Compter A, van der Worp HB, Schonewille WJ, Vos JA, Boiten J, Nederkoorn PJ, Uyttenboogaart M, Lo RT, Algra A, Kappelle LJ., VAST investigators. Stenting versus medical treatment in patients with symptomatic vertebral artery stenosis: a randomised open-label phase 2 trial. Lancet Neurol.2015 Jun;14(6):606-14.

Raheja A, Taussky P, Kumpati GS, Couldwell WT. Subclavian-to-Extracranial Vertebral Artery Bypass in a Patient With Vertebrobasilar Insufficiency: 3-Dimensional Operative Video. Oper Neurosurg. 2018 Mar 01;14(3):312.

Черникова Л.А. Современные методы нейровизуализации при ВБН. – М.: Практика, 2015. – 192 с.

Najafi MR, Toghianifar N, Abdar Esfahani M, Najafi MA, Mollakouchakian MJ. Dolichoectasia in vertebrobasilar arteries presented as transient ischemic attacks: A case report. ARYA Atheroscler. 2016 Jan;12(1):55-8.

Трубачев В.В. Роль артериальной гипертензии в развитии ВБН // Неврология. – 2014. – №6. – С. 22–27.

Савицкий А.Н. Дифференциальная диагностика головокружений. – Минск: Беларусь, 2014. – 184 с.

Kernan W.N., Ovbiagele B., Black H.R. Guidelines for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack // Stroke. – 2014. – Vol. 45. – P. 2160–2236.

Трубникова Л.А. Роль когнитивных нарушений при хронической ишемии мозга // Вестник неврологии. – 2017. – №9. – С. 42–49.

Buch VP, Madsen PJ, Vaughan KA, Koch PF, Kung DK, Ozturk AK. Rotational vertebrobasilar insufficiency due to compression of a persistent first intersegmental vertebral artery variant: case report.J Neurosurg Spine. 2017 Feb;26(2):199-202.

Загрузки

##submissions.published##

2025-10-10