ПОСТТРАВМАТИК ЭНЦЕФАЛОПАТИЯ ПАТОГЕНЕЗИДА ГИПЕРГОМОТСИСТЕИНЕМИЯНИНГ РОЛИ
##article.subject##:
посттравматик энцефалопатия; бош мия жароҳати; гипергомотсистеинемия; когнитив бузилишлар; биокимёвий маркерлар; Mini-Mental State Examination (ММСЕ); Montreal Cognitive Assessment (МоCА).##article.abstract##
Посттравматик энцефалопатия (ПТЕ) бош мия жароҳатининг энг кўп учрайдиган ва ижтимоий аҳамиятга эга оқибатларидан бири бўлиб, когнитив ва эмоционал бузилишлар билан кечади. Сўнгги йилларда патологик жараённинг оғирлиги ва тикланиш прогнозини акс эттирувчи биокимёвий маркерларни ўрганишга алоҳида эътибор берилмоқда. Тадқиқотнинг мақсади ПТЕ патогенезида гипергомотсистеинемиянинг ўрни ва унинг когнитив бузилишлар билан ўзаро боғлиқлигини аниқлашдан иборат эди. Тошкент вилояти ихтисослаштирилган соматик шифохонасида даволанаётган 60 нафар бемор текширилди. Ўрганилган гуруҳда эркаклар кўпчиликни ташкил этди (66,6%). Барча беморларда қондаги гомотсистеин даражаси аниқланиб, ММСЕ ва МоCА шкалаларидан фойдаланган ҳолда нейропсихологик тестлар ўтказилди. Гомотсистеиннинг юқори даражаси когнитив етишмовчиликнинг оғирлиги билан боғлиқлиги аниқланди. Гомотсистеин концентрацияси ва когнитив тест натижалари ўртасида салбий корреляция кузатилди. Олинган маълумотлар гипергомотсистеинемиянинг посттравматик энцефалопатиянинг муҳим биомаркери эканлигини тасдиқлайди ва беморларни комплекс текширишда уни аниқлаш зарурлигини кўрсатади.
Библиографические ссылки
Wang Z-Y, Du W, Liu X-Z, et al. Elevation of C-reactive protein and homocysteine levels as reliable biomarkers for assessing injury severity and prognosis in traumatic brain injury. Scientific Reports. 2025. https://www.nature.com/articles/s41598-025-02994-w
Amini H, et al. Role of Serum Homocysteine and Outcome in Patients With Traumatic Brain Injury. Cureus. 2022. https://www.cureus.com/articles/109126-role-of-serum-homocysteine-and-outcome-in-patients-with-traumatic-brain-injury.pdf
Lauretta MP, et al. Homocysteine Plasmatic Concentration in Brain-Injured Patients. Medicina. 2022;58(2):232. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8780007
Rahmani A, et al. Correlation Between Serum Homocysteine Levels and Outcome of Patients with Severe Traumatic Brain Injury. World Neurosurgery.2016;88:347–352. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1878875015011791
Tchantchou F, et al. Hippocampal vulnerability to hyperhomocysteinemia worsens pathological outcomes of mild traumatic brain injury in rats. Biomarker Insights. 2023. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/11795735231160025
Elias HA, et al. Hyperhomocysteinemia in a Patient With Subdural Hematoma and Subarachnoid Hemorrhage Secondary to a Traumatic Brain Injury. Cureus. 2024. https://www.cureus.com/articles/117399-hyperhomocysteinemia-in-a-patient-with-subdural-hematoma-and- subarachnoid-hemorrhage-secondary-to-a-traumatic-brain-injury.pdf