O’ZBEKISTONNING QUMLI-ChO’L O’LKALARIDA INSULTLAR MAVSUMIYLIGI VA METEOPROFILAKTIKASI

##article.authors##

  • Kilichev Ibadulla Abdullaevich
  • Adambaev Zufar Ibragimovich
  • Matyokubov Murod Otajonovich

##article.subject##:

miya insulti registri, O’zbekistonning qumli-cho’l o’lkalari, insultlar mavsumiyligi, xavf omillari, meteoomillar

##article.abstract##

Belgilangan maqsadni amalga oshirish uchun Xorazm viloyatida 2019 yil davomida “Miya insultlari registri” amalga oshirildi. Natijada ishemik insult (II)  va gemorragik insultlar (GI)  qish (28,1% va 29,7%) va bahor (31,7% va 25,0%) oylarida, subaraxnoidal qon quyilishlar (SAQQ) esa yoz (36,8%) oylarida ko’p uchraganligi ma’lum bo’ldi. Qish va bahorda "spastik" turdagi ob-havo II va GI rivojlanishi uchun qo'zg'atuvchi meteorologik xavf omili bo’lgan. Yozda - "gipoksik", kuzda esa - "spastik" ga o’tuvchi"beqaror" ob-havo turi SAQQ rivojlanishi uchun qo'zg'atuvchi meteorologik xavf omili bo’lgan. SVKda meteotropik reaktsiyalarning mavsumiy va shoshilinch profilaktikasini o'z vaqtida amalga oshirish kasallikning ko’payishini oldini oladi va miya insultlarilari chastotasini kamaytirishga yordam beradi.

Tadqiqot maqsadi Xorazm viloyati misolida O‘zbekistonning qumli - cho‘l zonalarida insultning meteorologik profilaktikasining mavsumiyligi va samaradorligini tahlil qilish.

Библиографические ссылки

Агроклиматический справочник по Хорезмской области.- Ташкент, 1996-128 с.

Григорьев К.И., Поважная Е.Л. Методике медицинских прогнозов погоды 50 лет / Вопросы курортологии, физиотерапии и лечебной физической культуры 2014, №1.- С.57-62.

Долгушева, Ю.А. Роль и значение гелиогеомагнитной активности в генезе развития мозгового инсульта / Ю.А. Долгушева // Справочник врача общей практики. – 2017. – № 1. – С. 23-28.

Долгушева, Ю.А. Результаты ретроспективного мультидисциплинарного исследования особенностей влияния гелиогеофизической активности на смертность от мозгового инсульта (по данным г. Ростова-на-Дону и г. УланБатора) // Вестник неврологии, психиатрии и нейрохирургии. – 2017. – № 8. – С. 51-56

Овчарова В.Ф. Гомеокинез в погодную гипоксию и гипероксию. Тр. Междунар. Симпозиума ВМО/ВОЗ/ЮНЕП «Климат и здоровье человека». – Л.: Гидрометеоиздат, 1988. – С. 142 – 149.

Каерова Е.В., Журавская Н.С., Матвеева Л.В., Шестёра А.А. Анализ основных факторов риска развития инсульта // Современные проблемы науки и образования. 2017;6:25-28.

Киличев И.А. «Мозговые инсульты в различных климатогеографических регионах Узбекистана. Разработка метеопрогнозирование и метеопрофилактики». Дис. д.м.н. 1999,- 245 с.

Синоптическая метеорология. Курс лекций. Издатель Турова Е.А. г. Ростов-на-Дону, 2008. 102 с.

Стаховская Л.В., Клочихина О.А., Богатырева М.Д., Коваленко В.В. Эпидемиология инсульта в России по результатам территориально-популяционного регистра (2009—2010). Журнал неврологии и психиатрии им. С.С. Корсакова. 2013;5:4-10.

Тунаев Е.Л., Горбатенко В.П., Поднебесных Н.В. Особенности циклогенеза над территорией Западной Сибири за период 1976–2015 гг. Труды Гидрометеорологического научно-исследовательского центра Российской Федерации. 2017. № 364. С. 81–92.

Уянаева А.И., Тупицына Ю.Ю., Рассулова М.А. и др. Влияние климата и погоды на механизмы формирования повышенной метеочувствительности (обзор) / Вопросы курортологии, физиотерапии и лечебной физической культуры 2016.- №5.- С.52-57.

Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, et al, For the American Heart Association Statistics Committee and Stroke Statistics Subcommittee. Heart disease and stroke statistics-2017 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2017 Mar 7. 135 (10): e146-e603.

James PA, Oparil S, Carter BL, et al. 2014 Evidence-Based Guideline for the Management of High Blood Pressure in Adults Report From the Panel Members Appointed to the Eighth Joint National Committee (JNC 8). JAMA. 2014;311(5):507–520.

VazgenMartirosyan and Julia Krupskaya. Study of the Factors Influencing Mortality from the Cerebral Stroke in Patients of Different Ages // British Journal of Medicine & Medical Research. London.UK. 2013. V. 3, № 4. Р. 1530–1557.

Khodjieva D. T., Khaydarov N. K. New Technologies in Treatment of Patients in the Acute Period of Stroke // American Journal of Medicine and Medical Sciences.2020.С . 393-396

Г.С. Рахимбаева, М.К.Атаниязов. Оценка эффективности ганглиозидов при ишемическом мозговом инсульте //“Неврология” илмий –амалий журнали, 2017, №4, С 72-73.

Г.С. Рахимбаева, З.А. Акбарходжаева. Современные представления о патогенезе ишемического инсульта // Медицинский журнал Узбекистана №2, 2017. 66-70 стр.

G.Rakhimbaeva, Z.Akbarkhodjaeva. Biochemical markers evaluating the efficacy of intra-arterial thrombolythis therapy in stroke // World Congress on Neurology 16-21 September, 2017 Kyoto, Japan.

Г.С.Рахимбаева, З.А. Акбарходжаева. Применение тромболизиса при инсульте // Вестник Ташкентской медицинской академии №4, 2016. 137-141 стр.

Рахимбаева Г.С., Мусаева Ю.А. Рахимбаердиев Ш.Р. Пути прогнозирования ишемического инсульта и транзиторной ишемической атаки с использованием международных шкал // Теоритической и клинической медицины №3 2017

Рахимбаева Г.С. Арифджанов Ш.Х. Мирзоев Ж.Б. Роль вторичной ишемии мозга в развитии острого геморрагического инсульта // Научно-практический журнал. Шошилинч тиббиёт ахборотномаси том 11, №2. 2018.С 94-100

Загрузки

##submissions.published##

2022-01-06