АРИСТОТЕЛЬ ВА ИБН СИНО: ТУШУНЧАЛАРНИ ТАЪРИФЛАШ
##article.subject##:
тавсиф, предикатив, мавзу, таъриф, тавсифловчи, маъно, объект##article.abstract##
Ушбу мақолада Аристотель ва Ибн Синонинг тушунчаларни таърифлаш билан боғлиқ қарашлари мантиқий таҳлил кесимида кўриб чиқилади. Бунда, аргументлаш усуллари, рад этишнинг баъзи холатлари, тушунчаларни тўғри таърифлаш усуллари ва таърифлашда учрайдиган хатоларнинг сабабларини ўрганиш жараёни муҳим эканлиги исботлаб берилган. Ибн Сино Аристотелнинг “Категориялар” асарини чуқур ўрганиб, ғоя ва номнинг, предикат ва субъектнинг муносабати; ўнта категориялар ҳақида; “аввалгиси”, “кейингиси” ва “бирга” тушунчалари ҳақида; потенциаллик (имконийлик) ва актуаллик (воқеълик) ҳақида; тўртта сабаб ҳақидаги масалаларни кўриб чиққанлиги асослаб берилади. Шунингдек, Аристотель тушунчаларни таърифлашга мантиқий, когнитив, лингвистик ва методологик нуқтаи-назардан ёндашгани ва Ибн Синонинг бу илмий қарашларни ривожлантиргани бирма-бир таҳлил қилинади. Тасвирлашдан мақсад буюмни тасаввур қилиш эканлиги ҳақидаги қарашлари қиёсий таҳлил қилинади. Ибн Синонинг тўлиқ таърифлаш аподиктик ҳукмларнинг, тўлиқсиз таърифлаш диалектик ҳукмларнинг асосини ташкил этиши ҳақидаги қарашларига урғу қаратилади.
Библиографические ссылки
Aristotle. Topics // Aristotle. Collected Works. Vol. 2. Moscow, 1972 (in Russian).
Popa, C. Theory of Definition. Moscow, 1976 (in Russian).
Sagadeev, A. Eastern Peripatetism. Moscow, 2009 (in Russian).
Ibn Sina. Logic. // Ibn Sina. Khikmati Mashriqiya. Osori Muntakhab. Vol. 4. Dushanbe, 1992 (in Tajik).
Boltaev, M.N. The Issues of Gnoseology and Logic in the Works of Ibn Sina and his School. Dushanbe, 1965 (in Russian).
Vakhabova, V.A. The Manuscripts of the Works of Ibn Sina. Tashkent, 1982 (in Russian).
Ibn Sina. Logic. // Ibn Sina. Danishnama-i 'ala'i. Collected works. Vol. 1. Dushanbe, 1980 (in Russian).
