MAMLAKATIMIZDA MAHALLANING SHAKLLANISH TARIXI VA EVOLYUSIYASI
##article.subject##:
mahalla, fuqarolar, tarix, jamoa, oqsoqollar, arxeologik, umumxalq, oliy ta’lim, ma’naviyat, qo‘ni-qo‘shni, qon-qarindoshlik, shahar, aholi, evolyusiya, sotsiologiya##article.abstract##
Ushbu maqolada mamlakatimiz xususan Markaziy Osiyoda mahallalarning shakllanish tarixi va evolyusiyasi ilmiy tahlil qilingan. Mahallalarning ilk shakllanishi va uning jamiyat taraqiyotidagi ahamiyati o‘ziga hos xususiyatlari ochib berilgan bo‘lib mamlakatimiz ijtimoiy hayotidagi o‘rni o‘rganilgan. Xususan, ilk mahallalarning shakllanish davrida jamoada nafaqat etnik, balki hududiy jihatdan yaqin qo‘ni-qo‘shnichilik aloqalari hozirgi kundagiga yaqin ko‘rinish kasb eta boshlagan. Bu davrda zardushtiylik dini hukmronlik qilgan bo‘lib, zardushtiylar jamoasida oqsoqollar alohida huquq va majburiyatlarga ega bo‘lganlar. Ular jamoa ichki tartib-qoidalarini muntazam boshqarib borganlar. Masalaga yanada chuqurroq nazar tashlansa, bunday hududiy jamoalarning rivojlanishi O‘zbekiston hududlaridan topilgan boshqa arxeologik manbalarda ham aks etgani yoritib berilgan. O‘z navbatida, fuqarolar ongida yuksak ma’naviyat va go‘zal insoniy sifatlarni shakllantirish, tarbiyalash umumxalq ishi sifatida, uni faol targ‘ib qilish oila, bog‘cha, maktab oliy ta’lim tizimi, shu bilan birga mahallaning muqaddas burchi ekanligini ta’kidlab otilgan.
Библиографические ссылки
Асқаров А.А. Ўзбек халқининг келиб чиқиши тарихи. – Тошкент: Ўзбекистон, 2015. – Б. 142-174.
Асқаров А.А. Ўша асар – Б. 145.
Анорбоев А., Ислом У., Матбобоев. Б. Ўзбекистон тарихида қадимги Фарғона. – Тошкент, 2001. – Б. 50.
Ишқуватов В, Толипов Ф. Маҳалла: ўтмиш ва бугун. – Тошкент: Navro’z, 2014. – Б. 17.
Филанов М.И. О некоторых аспектах истории общины в древности и происхождении махалла // Ўзбекистон тарихи. 2003.№ 2. – Б. 13-18.
Абу Бакр Муҳаммад ибн Жаъфар Ан-Наршахий Бухоро тарихи форс тилидан А.Расулев таржимаси маъсул маҳаррир А. Ўринбоев. – Тошкент: 1993. – Б. 31. Ушбу асарнинг 16, 18, 32, 52 бетларида маҳалла ҳақида маълумотлар мавжуд.
Ишқуватов В, Толипов Ф. Маҳалла: ўтмишда ва бугун. – Тошкент: Navro’z, 2014. – Б. 24-27.
Темур тузуклари. – Тошкент: 2020. – Б. 46.
Темур тузуклари. – Тошкент: 2020. – Б. 46-47.
Ишқуватов В, Толипов Ф. Маҳалла: ўтмишда ва бугун. Тошкент: – Б. 27.
Эралиев Б. Остонақулов И. Абдулаҳатов Н. Ўзбекистон зиёратгоҳлари ва қадамжолари (Фарғона вилояти). – Тошкент: 2014. – 319 б; Эралиев Б. Остонақулов И. Абдулаҳатов Н. Ўзбекистон зиёратгоҳлари ва қадамжолари (Тошкент вилояти). – Тошкент: 2015., Эралиев Б. Остонақулов И. Абдулаҳатов Н. Ўзбекистон зиёратгоҳлари ва қадамжолари (Андижон ва Наманган вилоятлари). – Тошкент: 2015. – 313; Эралиев Б. Остонақулов И. Ақчаев Ф. Ўзбекистон зиёратгоҳлари ва қадамжолари (Жиззах ва Сирдарё вилоятилари). – Тошкент: 2017. – 217 б.
Толипов Ф.С. Общинные традиции в семейной жизни населения Нуратинского оазиса. Автореферат дисс. Канд. Ист. Наук. Ташкент, 2006. – С. 13-16.
Толипов Ф.С. Ўша манба – Б. 14-16.
Тошкент маҳаллалари: анъаналар ва замонавийлик. / Маъсул муҳаррир: т.ф.д. З.Арифханова. – Тошкент, 2002. – Б. 16.
Тошкент маҳаллалари: анъаналар ва замонавийлик. / Маъсул муҳаррир: т.ф.д. З.Арифханова. – Тошкент, 2002. – Б. 15.
Сухарева О.А. Квартальная община позднефеодального города Бухары. – Москва, 1976. – С. 76.
Cухарева О.А. Ўша асар. – С. 79.
Ўша жойда. – С. 79.
Анорбоев А., Исломов У., Матбобоев Б. Ўзбекистон тарихида қадимги Фарғона. – Тошкент: 2001. – Б. 59.
