UYUSHMAGAN YOSHLARNI IJTIMOIY FAOLLASHTIRISH MEXANIZMLARI: NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLAR VA XORIJIY TAJRIBA
##article.subject##:
uyushmagan yoshlar, NEET, ijtimoiy faollik, ijtimoiy mexanizm, ijtimoiy kapital, keys-menejment, subsidiarlik, mahalla##article.abstract##
Maqolada uyushmagan yoshlarni ijtimoiy faollashtirishning nazariy-metodologik asoslari va xorijiy tajribasi sotsiologik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi – «uyushmagan yoshlar» tushunchasini ilmiy aniqlashtirish, bu qatlamning yuzaga kelish omillarini tizimlashtirish va xorijiy modellarning O‘zbekiston sharoitiga mos elementlarini aniqlashdan iborat. Metodologiya sifatida tushunchaviy tahlil, normativ hujjatlar tahlili va Germaniya, Janubiy Koreya, AQSh hamda Finlyandiya tajribasining olti mezon bo‘yicha qiyosiy tahlili qo‘llanildi. Natijada uyushmagan yoshlar geterogen guruh ekani, ularning shakllanishida institutsional, ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy va psixologik omillar bir vaqtda amal qilishi aniqlandi. Xorijiy modellarning umumiy tamoyillari – institutlararo integratsiya, erta aniqlash, individual keys-menejment va ijtimoiy sheriklik – ekanligi, ammo ularning samaradorligi dastur dizayni va kontekstga bog‘liqligi ko‘rsatildi. Muallif «ijtimoiylashuv – ijtimoiy kapital – ijtimoiy faollik» zanjiriga asoslangan to‘rt tarkibli mexanizm modelini taklif etadi va uni mahalla instituti orqali milliy sharoitga moslashtirish yo‘llarini asoslaydi.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикасининг «Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида»ги Қонуни. 2016 йил 14 сентябрь, ЎРҚ-406-сон // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами. 2016. № 37. 426-модда.
UNICEF Uzbekistan. Youth of Uzbekistan: Challenges and Prospects. – Tashkent: UNICEF, 2020.
International Labour Organization. Global Employment Trends for Youth 2024: Decent work, brighter futures. Geneva: ILO, 2024.
Қаюмов Ў.К. Фуқаролик жамиятининг шаклланиши шароитида Ўзбекистон ёшларининг ижтимоийлашув жараёнлари: монография / масъул муҳаррир А.Ж. Холбеков. Тошкент: «Ижтимоий фикр» жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази, 2011. – 94 б.
Ғофуров Ш.Р. Уюшмаган ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини такомиллаштириш (Ички ишлар органлари фаолияти мисолида): юридик фанлар бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси. Тошкент: ЎзР ИИВ Академияси, 2019.
Furlong A. Not a very NEET solution: representing problematic labour market transitions among early school-leavers // Work, Employment and Society. 2006. Vol. 20, No. 3. – P. 553-569.
Yates S., Payne M. Not so NEET. A Critique of the Use of ‘NEET’ in Setting Targets for Interventions with Young People // Journal of Youth Studies. 2006. Vol. 9, No. 3. – P. 329-344.
Esping-Andersen G. The Three Worlds of Welfare Capitalism. Princeton: Princeton University Press, 1990. – 248 p.
Bourdieu P. The Forms of Capital // Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education / ed. J.G. Richardson. New York: Greenwood Press, 1986. – P. 241-258.
Council Recommendation of 22 April 2013 on establishing a Youth Guarantee (2013/C 120/01); Council Recommendation of 30 October 2020 on A Bridge to Jobs – Reinforcing the Youth Guarantee (2020/C 372/01) // Official Journal of the European Union.
Evers A., Laville J.-L. (eds.). The Third Sector in Europe. Cheltenham: Edward Elgar, 2004. – 288 p.
Act on Support for Out-of-School Youth. Republic of Korea, 2014; Korea Youth Counseling and Welfare Institute. URL: https://www.kyci.or.kr
Schochet P.Z., Burghardt J., McConnell S. Does Job Corps Work? Impact Findings from the National Job Corps Study // American Economic Review. 2008. Vol. 98, No. 5. – P. 1864-1886.
OECD Youth Policy Toolkit. One-stop guidance centres for young people (Ohjaamo) – Finland [Электрон ресурс]. URL: https://www.oecd.org.
Kluve J., Puerto S., Robalino D., Romero J.M., Rother F., Stöterau J., Weidenkaff F., Witte M. Do youth employment programs improve labor market outcomes? A quantitative review // World Development. 2019. Vol. 114. – P. 237-253.