SURUNKALI MIGRENNING KLINIK XUSUSIYATLARI VA ULARNING KOGNITIV FUNKSIYALARGA TA'SIRI

##article.authors##

  • Axmedova D.B
  • Ashurova N.G
  • Rajabova M.G

##article.subject##:

surunkali migren, kognitiv buzilishlar, diqqat, xotira, ijroiy funksiyalar, neyroinflamatsiya, hayot sifati, CGRP

##article.abstract##

Ushbu adabiy sharh 2020–2025 yillar oralig'ida Google Scholar va Scopus bazalarida e'lon qilingan maqolalar asosida surunkali migrenning (SM) klinik ko'rinishlari va uning kognitiv funksiyalarga ta'sirini o'rganadi. Adabiyot qidiruvi PRISMA ko'rsatmalari asosida olib borildi; jami 20 ta maqola tahlilga kiritildi. Olingan ma’lumotlar quyidagilarni ko‘rsatadi: SM bilan og'rigan bemorlarda diqqat, xotira, ijroiy funksiyalar va axborotni qayta ishlash tezligida klinik jihatdan muhim buzilishlar kuzatiladi. Xurujlar orasidagi davrda ham kognitiv yetishmovchilik saqlanib qolishi SM ni oddiy og'riq sindromidan ajratib turadigan muhim xususiyat hisoblanadi. Komorbid depressiya, xavotir va uyqu buzilishlari ushbu jarayonni yanada murakkablashtiradi.

Библиографические ссылки

Steiner T.J., Stovner L.J. Global epidemiology of migraine and its implications for public health and health policy. Nat Rev Neurol. 2023; 19(2): 109–117. https://doi.org/10.1038/s41582-022-00763-1

Safiri S. et al. Global, regional, and national burden of migraine in 204 countries and territories, 1990 to 2019. Pain. 2022; 163(3): e293–e309. https://doi.org/10.1097/j.pain.0000000000002275

Ashina M. et al. Migraine. Nat Rev Dis Primers. 2022; 8: 2. https://doi.org/10.1038/s41572-021-00328-4

Fernandes C. et al. Migraine and cognitive dysfunction: a narrative review. J Headache Pain. 2024; 25(1): 221. https://doi.org/10.1186/s10194-024-01923-y

Pizer J.H. et al. Neuropsychological function in migraine headaches: an expanded comprehensive multidomain meta-analysis. Neurology. 2024; 102(4): e208109. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000208109

Cuciureanu D.I. et al. Migraine Comorbidities. Life. 2024; 14(1): 74. https://doi.org/10.3390/life14010074

Rattanawong W., Rapoport A., Srikiatkhachorn A. Neurobiology of migraine progression. Neurobiol Pain. 2022; 12: 100094. https://doi.org/10.1016/j.ynpai.2022.100094

Omaer A. et al. Improvement of comorbid anxiety and depression in patients with migraine treated with injectable preventive CGRP antagonists. Saudi Pharm J. 2024; 32: 101989. https://doi.org/10.1016/j.jsps.2024.101989

Fernandes C., Gil-Gouveia R. Deciphering the mechanisms: Pathophysiology of migraine-related cognitive dysfunction. Cephalalgia. 2025; 45(4). https://doi.org/10.1177/03331024251368328

Cankaya S. et al. Hippocampal connectivity dynamics and volumetric alterations predict cognitive status in migraine: A resting-state fMRI study. NeuroImage. 2025; 305: 120961. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2024.120961

Gu L., Wang Y., Shu H. Association between migraine and cognitive impairment. J Headache Pain. 2022; 23(1): 89. https://doi.org/10.1186/s10194-022-01462-4

López-Medina D.C. et al. Cognition, mental health, and quality of life in patients with chronic and episodic migraine during the interictal period. BMC Neurol. 2025; 25(1): 108. https://doi.org/10.1186/s12883-025-04122-7

Qin T., Chen C. Cognitive dysfunction in migraineurs. Medicina. 2022; 58(7): 870. https://doi.org/10.3390/medicina58070870

Choudhary A.K. Chronic Migraine and Accelerated Brain Ageing: A Focus on Hippocampal Atrophy, Neuroimaging, and Cognitive Decline. Med Res Archives. 2025; 13(7). https://doi.org/10.18103/mra.v13i7.6728

Coppola G. et al. Pathophysiological bases of comorbidity in migraine. Front Hum Neurosci. 2021; 15: 640574. https://doi.org/10.3389/fnhum.2021.640574

Chen Y.M. et al. Clinical and psychological predictors of sleep quality in chronic migraine. BMC Neurol. 2025; 25: 156. https://doi.org/10.1186/s12883-025-04156-x

Vila-Pueyo M. et al. Advances in understanding migraine pathophysiology: a bench to bedside review. Front Mol Neurosci. 2024; 17: 1355281. https://doi.org/10.3389/fnmol.2024.1355281

Anastasiadou S. et al. Effects of Fremanezumab on psychiatric comorbidities in difficult-to-treat patients with chronic migraine. J Clin Med. 2023; 12(13): 4313. https://doi.org/10.3390/jcm12134313

Wang Y. et al. P2X7R/NLRP3 signaling pathway-mediated pyroptosis and neuroinflammation contributed to cognitive impairment in a mouse model of migraine. J Headache Pain. 2022; 23(1): 75. https://doi.org/10.1186/s10194-022-01443-7

Chen Y.J. et al. Cognitive reserve and its associations with pain, anxiety, and depression in patients with chronic migraine. J Clin Med. 2025; 14(15): 5193. https://doi.org/10.3390/jcm14155193

Загрузки

##submissions.published##

2026-09-08