IMMUNOLOGICAL CHARACTERISTICS OF PATIENTS WITH COMORBID BRONCHIAL ASTHMA AND TYPE 2 DIABETES MELLITUS
##article.subject##:
bronxial astma, 2-tur qandli diabet, IL-6, IL-10, leptin, tizimli yallig‘lanish, IgE, C-reaktiv oqsil, spirometriya##article.abstract##
Maqolada bronxial astma, 2-tur qandli diabet va ularning birgalikdagi kechishi kuzatilgan bemorlarda sitokin profilining xususiyatlari qiyosiy tahlil qilingan. Immun-yallig‘lanish faolligining asosiy mediatorlari sifatida IL-6 va IL-10 darajalari uglevod va lipid almashinuvi ko‘rsatkichlari, leptin, tizimli yallig‘lanish markerlari hamda tashqi nafas olish funksiyasi bilan o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganilgan. Statistik tahlil natijasida bronxial astma va 2-tur qandli diabetning birgalikda kechishi IL-10 yallig‘lanishga qarshi sitokini darajasining bir vaqtning o‘zida oshishi bilan kechuvchi eng yaqqol proyallig‘lanish faolligi bilan tavsiflanishi aniqlandi. Yaqin immunometabolik o‘zaro bog‘liqliklar aniqlangan: leptin darajasi IL-6 va IL-10, shuningdek lipid profilining aterogen ko‘rsatkichlari bilan musbat, yuqori zichlikdagi lipoproteinlar darajasi bilan esa manfiy bog‘liqlik ko‘rsatgan. IL-6 darajasi CRP va IgE bilan yaqqol korrelyatsiyalangan, og‘ir giperglikemiya holatida esa uning konsentratsiyasi statistik jihatdan sezilarli darajada yuqori bo‘lgan. Bundan tashqari, IL-6 darajasining oshishi tashqi nafas olish funksiyasi ko‘rsatkichlarining pasayishi bilan kechgan bo‘lib, bu uning o‘pkaning majburiy hayotiy sig‘imi bilan kuchli manfiy korrelyatsiyasi bilan tasdiqlangan. Shunday qilib, bronxial astma va 2-tur qandli diabetning birgalikda kechishi yaqqol immunometabolik fenotipni shakllantiradi, bunda giperglikemiya, dislipidemiya va leptin darajasining oshishi tizimli yallig‘lanishning kuchayishi hamda nafas olish tizimining funksional holati yomonlashuvi bilan bog‘liq.
Библиографические ссылки
Global burden of 369 diseases and injuries in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet. 2020;396(10258):1204-22.
11th edition of the IDF Diabetes Atlas: global, regional, and national diabetes prevalence estimates for 2024 and projections for 2050 Genitsaridi, Irini et al. The Lancet Diabetes & Endocrinology, Volume 14, Issue 2, 149 – 156.
Mubanga M, Gong T, Smew AI, Wikström A, Caffrey Osvald E, Eeg-Olofsson K, Janson C, Lundholm C, Almqvist C. Association between asthma and type 2 diabetes in a Swedish adult population: a register-based cross-sectional study. Thorax. 2025 May 20;80(6):385-391. doi: 10.1136/thorax-2024-222819. PMID: 40122610; PMCID: PMC12128769.
Listyoko AS, Okazaki R, Harada T, Inui G, Yamasaki A. Exploring the association between asthma and chronic comorbidities: impact on clinical outcomes. Front Med (Lausanne). 2024 Jan 26;11:1305638. doi: 10.3389/fmed.2024.1305638. PMID: 38343638; PMCID: PMC10853455.
Venkatesan P. 2025 GINA report for asthma. Lancet Respir Med. 2025 Jun 26:S2213-2600(25)00242-5. doi: 10.1016/S2213-2600(25)00242-5. Epub ahead of print. PMID: 40582369.
Aslan Sirakaya H, Sipahioglu H, Cetinkaya A, Aydin K. Relationship Between Inflammatory Markers (IL-6, Neutrophil-Lymphocyte Ratio, and C-Reactive Protein-Albumin Ratio) and Diabetic Ketoacidosis Severity: Correlation with Clinical Outcomes. Medicina (Kaunas). 2025 Feb 12;61(2):321. doi: 10.3390/medicina61020321. PMID: 40005437; PMCID: PMC11857497.
Lu, X., Xie, Q., Pan, X. et al. Type 2 diabetes mellitus in adults: pathogenesis, prevention and therapy. Sig Transduct Target Ther 9, 262 (2024). https://doi.org/10.1038/s41392-024-01951-9
Jin Z, Zhang Q, Liu K, Wang S, Yan Y, Zhang B, Zhao L. The association between interleukin family and diabetes mellitus and its complications: An overview of systematic reviews and meta-analyses. Diabetes Res Clin Pract. 2024 Apr;210:111615. doi: 10.1016/j.diabres.2024.111615. Epub 2024 Mar 19. PMID: 38513987.
Sánchez-Ortega H, Jiménez-Cortegana C, Novalbos-Ruiz JP, Gómez-Bastero A, Soto-Campos JG, Sánchez-Margalet V. Role of Leptin as a Link between Asthma and Obesity: A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Mol Sci. 2022 Dec 29;24(1):546. doi: 10.3390/ijms24010546. PMID: 36613991; PMCID: PMC9820321.
Дедов И.И., Шестакова М.В. Алгоритмы специализированной медицинской помощи больным сахарным диабетом. Клинические рекомендации (7-й выпуск) // Проблемы эндокринологии, 2015. Т. 18, № 1. С. 1-112