O‘ZBEK TILI ELEKTRON KORPUSI UCHUN DIALEKTAL SUBKORPUSINI YARATISH MASALALARI
##article.subject##:
turkiy tillar, dialektal korpus, sheva, Qarshi shahar shevasi, metodologiya, teg, transkripsiya.##article.abstract##
Ushbu maqolada dialektal korpuslarning zamonaviy tilshunoslikdagi o‘rni, turkiy tillarda yaratilgan dialektologik korpuslar bo‘yicha olib borilayotgan izlanishlar tadqiqi va uning bugungi kundagi dolzarbligi hamda o‘zbek tilida dialektal korpuslar bo‘yicha amalga oshirib kelinayotgan ishlar, shuningdek, dialektal korpus yaratish, uni shakllantirishning nazariy-metodologik tamoyillari yoritiladi. Maqolada Qarshi shahar shevasining ayrim fonetik va leksik xususiyatlari namunaviy material sifatida tahlil qilinib, ularni korpusga kiritish jarayonining asosiy yondashuvlari nazariy jihatdan asoslanilgan.
Библиографические ссылки
Abduraxmonova N.Z. Korpus lingvistikasi. Darslik. GlobeEdit, 2023
Wolk C, & Szmrecsanyi B. 2018. Probabilistic corpus-based dialectometry.Journal of Linguistic Geography 6(1). 56–75. doi: 10.1017/jlg.2018.6.
Kuparinen O, Scherrer Y. Corpus-based dialectometry with topic models, May 2024. Journal of Linguistic Geography 12(1):1-12
Khakimov B, Galieva A and Gatiatullin A. To the problem of unification of the annotation systems of grammatical categories in the corpora of Turkic languages. Proceedings of the International Conference on Turkic Language Processing (TURKLANG-2014) (рр. 131-135). Istanbul: Özkaracan Matbaacılık-Bağcılar
Khakimov B, Salimov F, Ramazanva D. Building Dialectological Corpora for Turkic Languages: Mishar Dialect of Tatar July 2015, Procedia - Social and Behavioral Sciences 198:218-225
Korkmaz Y, Aytug B, A comprehensive Turkish accent/dialect recognition system using acoustic perceptual formants.May 2022 Applied Acoustics 193(107528):108761
Görmez Y. Customized deep learning based Turkish automatic speech recognition system supported by language model. PeerJ Computer Science April 2024 10:e1981
Işık E.E, Simsek C.S. A corpus-based study of evidentials in the Turkish Cypriot dialect. October 2019 Lingua 231:102743
Холова М. Ўзбек миллий шевалари корпуси тадқиқи (Бойсун тумани “ж”ловчи шевалари мисолида). Монография, – Термиз: ТерДУ НММ, 2022.
Turdialiyev A.X. Denov shevalarini areal o‘rganish va til korpusiga joylashtirish. Filologiya bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. T.: 2023
D.B. Mengliev, N. Abdurakhmonova, D. Hayitbayeva, V.B. Barakhnin. Automating the Transition from Dialectal to Literary Forms in Uzbek Language Texts: An Algorithmic Perspective 2023 IEEE XVI International Scientific and Technical Conference Actual Problems of Electronic Instrument Engineering (APEIE), Novosibirsk, Russian Federation (2023), pp. 1440-1443
Mengliev, D. B., Abdurakhmonova, N. Z., Barakhnin, V. B., Shirinova, R. K., Iskandarova, A. R., & Otemisov, A. Z. (2024, June). Building a comprehensive Uzbek lexicon: bridging dialects for text standardization. In 2024 IEEE 25th International Conference of Young Professionals in Electron Devices and Materials (EDM)(pp. 2440-2444). IEEE.
Abdurakhmonova, N., Astanova, G., Akhmedov, A., Mengliev, D., Ibragimov, B., & Abdullayev,
A. (2025). Development of a Lexical Dataset and a Rule-Based Algorithm for the Analysis of Khorezm Dialects of the Uzbek Language. Data in Brief, 112216.
Mengliev, D., Abdurakhmonova, N., Kholmurodova, I., Ibragimov, B., Latipova, G., & Kadirova,
Z. (2025, October). Bridging dialectal variations in Uzbek texts: A comparative evaluation of modern approaches. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3377, No. 1, p. 070001). AIP Publishing LLC.
Поливанов Е.Д. Образцы не-сингармонистических (иранизованных) говоров узбекского языка // Докл. АН СССР, [Серия] В. — Л., 1928.: № 5, С. 92—96 [I. Каршинский говор (город Бегбуди)]