ИСТОРИКО-ГЕОГРАФИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ НАЦИОНАЛЬНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО ДЕЛИМИТАЦИИ В ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ

Авторы

  • Шавкатжон Жумаханов
  • Абдукодир Тошпулатов

Ключевые слова:

Национально-территориальное разграничение, общая экономика, политика разделения, «национальное государство», разграничение, демаркация, анклав, эксклав, соседские отношения, геополитические отношения, геостратегический регион

Аннотация

В данной статье анализируется историко-географическое разграничение национально-территориальных границ в Центральной Азии в 20-30-е гг. XX в., А также географические и геополитические последствия разделения региона на «национальные государства». Анализ этого процесса описывает негативные и позитивные аспекты реализации национально-территориального делимитации и обеспечивает обратную связь по ним. Также упоминается формирование независимых демократических стран Центральной Азии, их геополитическое положение и процессы экономической интеграции, связанные с этим периодом.

Библиографические ссылки

Каримов И.А. Ўзбекистон XXI аср бўсағасида: хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари. – Тошкент: Ўзбекистон, 1997. (Karimov I. A. Uzbekistan on the threshold of the XXI century: threats to security, conditions of stability and guarantees of development. – Tashkent: Publishing house of Uzbekistan, 1997).

Абдуллаев О. Фарғона водийси: ижтимоий-иқтисодий ривожланиш жараёнлари / Бош муҳаррир: З. М. Акрамов. – Наманган: “Наманган” нашриёти, 2000. – Б. 292. (Abdullaev O. Fergana Valley: processes of socio-economic development / Editor-in-chief: ZM Akramov. – Namangan: Publishing house "Namangan", 2000. – Р. 292).

Асқаров А. Ўзбек халқининг этногенези ва этник тарихи ОТМ учун ўқув қўлланма] / Масъул муҳаррир: З.Исомиддинов. – Тошкент: Университет, 2007. – Р. 340. ISBN: 978-9943-305-07-06 . (Askarov A. Ethnogenesis and ethnic history of the Uzbek people Textbook for universities / Editor-in-chief: Z. Isomiddinov. – Tashkent: University Publishing House, 2007. - P. 340. ISBN: 978-9943-305-07-06).

Жабборов И.М. Жаҳон халқлари этнографияси [ОТМ учун ўқув қўлланма] / Масъул муҳаррирлар: С.Камолов, Г.Ҳидоятов. – Тошкент: Ўқитувчи, 1984. – Б. 280. (Jabborov I.M. Ethnography of the peoples of the world [Textbook for universities] / Editors-in-chief: S. Kamolov, G. Khidoyatov. – Tashkent: Publishing House "Uchitel", 1984. – Р. 280).

Крыльцов И. Государственное размежевание Средне-Азиатских Республик// Вестник юстиции Узбекистана, 1925. № 1. (Kryltsov I. State demarcation of the Central Asian Republics // Bulletin of Justice of Uzbekistan, 1925. No. 1).

Мухаммедяров Ш. К истории проведение национально-государствен-ного размежевания Средней Азии в 1924 г.// Советское Востоковедение, 1955. №1. (Mukhammedyarov Sh. On the history of the national-state demarcation of Central Asia in 1924. // Soviet Oriental Studies, 1955. No. 1.)

Мўминов И. Ўзбекистон ССР тарихи. 3- жилд. – Тошкент: Фан, 1971. (Muminov I. History of the Uzbek SSR. Volume 3 - Tashkent: Fan, 1971).

Ражабов Қ., Ҳайдаров М. Туркистон тарихи. – Тошкeнт, 2002. – Б. 155. (Radjabov K., Khaidarov M. History of Turkestan. – Tаshkent, 2002 . –Р. 155.)

Сафаров Г. Колониальная революция. Уроки Туркестана. – Москва: Госиздат, 1921. (Safarov G. Colonial revolution. Lessons from Turkestan. - Moscow: Gosizdat, 1921)

Турсунов Ҳ. Ўзбекистон Совет Социалистик Республикасининг барпо этилиши. – Тошкент: Фан, 1958.

Ўзбекистон ССР тарихи 3- том. – Тошкент: Фан” нашриёти, 1971. (11. History of the Uzbek SSR, Volume 3. - Tashkent: Publishing house Nauka, 1971).

Ўзбекистоннинг янги тарихи. Ўзбекистон Совет мустамлакачилиги даврида 2-том. – Тошкент: Шарқ, 2000. – Б. 292. (New history of Uzbekistan. Volume 2 of Uzbekistan during the Soviet colonial period. - Tashkent: Shark, 2000. –Р . 292.)

Ўрта Осиё коммунистик ташкилотлари тарихи. – Тошкент: Ўзбекистон, 1969. – Б. 769. (History of communist organizations in Central Asia. – Tashkent: Uzbekistan, 1969 . –Р. 769.)

Bozorov Z. Anklav va eksklav hududlar, ularning mintaqa hayotidagi ahamiyati. Bakalavr darajasini olish uchun yozilgan bituruv malakaviy ishi. –Termiz, 2018. – 58 b.

Dzhamalova M. and Rakhmtova Z. The foregion policy factor of national-territorial demarkation in Central Asia [Journal] // The European Proceeding of Socal and Behavioural Science. – P. 3630-3640. – ISSN: 2357 – 1330 . https://doi.org/10.15405/epsbs.2019.12.04.488

Jumakhanov Sh., Toshpulatov A. Geopolitical view of the Central Asian region: Uzbekistan's geographical location in the region and its relationship [Journal] // ISJ Theoretical & Applied Science / Chief Editor: Shevtsov Alexandr. – Philadelphia (The USA): Theoretical & Applied Science, November 11, 2019. № 11(79). – P. 515 – 519. – ISSN: 2308 – 4944. http://t-science.org/arxivDOI/2019/11-79.html

Jo'rayev U., Usmonov Q., Jo'rayeva G., Norqulov N. O’zbekiston tarixi: Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. –Toshkent: “O’qituvchi” nashriyoti, 2019. – 160 b.

Lafasov M., Jo'rayev U., Xoliqov E., Qodirova D. Jahon tarixi: Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 9- sinfi uchun darslik. –Toshkent: “O’qituvchi” nashriyoti, 2019. – 160 b.

Pasilov B. National Policy and Indentity under the Soviet Authorities in Uzbekistan in the 1920s and 1930s [Journal] // The Copenhagen Journal of Asian Studies.– Copenhagen, 2010. – 2 : Vol. 28. – Р. 12 – 34.

Rafiqov A., Vahobov H., Qayumov A., Azimov Sh. Amaliy geografiya: Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma / Mas’ul muharrir: V.Rafiqov.–Toshkent: "Sharq" nashriyoti, 2009. – 160 b. ISBN: 978-9943-00-055-1.

Rajabov Q., Zamonov A. O'zbekiston tarixi (1917 – 1991-yillar): O’rta ta’lim muassasalarining 10- sinfi va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o’quvchilari uchun darslik / Mas’ul muharrir: S.Tursunov. –Toshkent: “G'afur G'ulom” nashriyoti, 2017. – 144 b. ISBN: 978-9943-5008-7-7.

Toshpulatov A., Kakhkharova U. Uzbek-Kyrgyz relations: overcoming the problem of the Barak enclave / Novateur Publication’s JournalNX – A Multidisciplinary Peer Revlewed Journal [Journal]. – Pune (India), 2020. Issue: 6, Volume: 6. – P. 33 – 37. ISSN: 2581-4230. 03.06.2020. https://journalnx.com/journal-article/20151037

Shamsutdinov R., Karimov Sh. Vatan tarixi. 3- jild [OTM uchun o’quv qo’llanma] / Mas’ul muharrir: A.Yaxshiyev. –Toshkent: “Sharq” nashriyoti, 2010. – P. 496. ISBN: 978-9943-00-584-6.

Sharipov M., Fedorko V., Safarova N., Rafiqov V. Geografiya: O’rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o’quvchilari uchun darslik. –Toshkent: “O’zbekiston milliy ensiklopediyasi” nashriyoti, 2017. – 160 b.

Интернет манбалари

Зверинцева Т. Анклавы в Центральной Азии: история и современные проблемы. 22.10.2018. http://www.ca-portal.ru/article:45911

Национально-территориальное размежевание в СССР. 05.01.2020. https://ru.wikipedia.org/wiki/Национально-территориальное_размежевание_в_СССР

Сўх тумани. http://www.gpedia.com/uz/gpedia/So’x_tumani

Ташқи ишлар вазирининг биринчи ўринбосари Илҳом Неъматов Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатлари билан чегараларини расмийлаштириш 2020 йилда тўлиқ ҳал этилиши haqida Kun.uz muxbiriga bergan интервьюsi. https://kun.uz/news/2019/12/20/ilhom-nematov-ozbekiston-va-tojikiston-chegaralaridagi-minalar-zararsizlantirilishi-qachon-yakunlanishini-aytdi

Тожикистон чегарасида тожик ва қирғиз чегарачилари ўртасида отишма содир бўлди. 2020.05.08. https://daryo.uz/k/2020/05/08/tojikiston-chegarasida-tojik-va-qirgiz-chegarachilari-ortasida-otishma-sodir-boldi-video?utm_source=@daryo_kirill

Узбекистан: «Чтобы попасть в анклав Сох, нужно умереть». 2013.01.24. https://www.fergananews.com/articles/7600

Ульжаева‎ Ш. XIX асрда Марказий Осиёда инглиз – рус рақобати. 28.02.2014. http://fikr. uz/blog/ NamMTI/ xix-asrda-markazij-osieda-ingliz-rus-ra_obati.html?fbclid=IwAR0r3awEHTmh4jblGliKKUb9mtgu5LSwc5mR2BPtgXsRq33rt1qebZAxiow

Центральная Азия в XIX в. http://www .hrono. ru/proekty /ostu/asia 1900.html

Ўзбекистон—Қирғизистон чегарасида юз берган можаро юзасидан расмий ахборот берилди. 2020.05.31. https://daryo.uz/k/2020/05/31/ozbekiston-qirgiziston-chegarasida-yuz-bergan-mojaro-yuzasidan-rasmiy-axborot-berildi-video/

Ўзбекистон ташқи сиёсати ва ташқи иқтисодий ҳамкорлиги. http://uza.uz/uz/documents/o-zbekiston-respublikasi-tashqi-ishlar-vazirligi-tizimini-tu-05-04-

Ўрта Осиёдаги миллий-ҳудудий чегараланиш. https://uz.wikipedia. org/wiki/Orrta_Osiyoda_milliy-hududiy_chegaralanish

All banknotes of Modern Age in Central Asian countries. 2020.07.05. http://www.rytubanknotai.lt/en/index.html

Dashoguz viloyati. https://uz.wikipedia.org/wiki/Dashoguz_viloyati

Kazakhstan – Uzbekistan border. https:// www. Wikiwand.com/ en/ Kazakhstan –Uzbekistan_border

«Rishton – So‘x» yo‘li nega ochiliboq yopildi? Erta suyungan so‘xliklar dardi. 2019.09.06. https://kun.uz/uz/news/2019/09/06/rishton-sox-yoli-nega-ochiliboq-yopildi-erta-suyungan-soxliklar-dardi

Tajikistan-Uzbekistan border. https://www.wikiwand.com/en/Tajikistan–Uzbekistan_border

Загрузки

Опубликован

2021-08-04

Выпуск

Раздел

Статьи