ПРИОРИТЕТЫ И ЗАДАЧИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ЖЕНСКОГО КОМИТЕТА УЗБЕКИСТАНА (1991-2020)
Ключевые слова:
Комитет женщин Узбекистана, независимость, государственное управление, реформы, приоритетные направления, женщины, социально политическая активность, защита прав и интересов, здоровый образ жизни, духовно просветительская работа, махалля, образовательные учреждения, общественные организации, правовая грамотность, семейные отношения, новый этап, тенденции, институциональное развитиеАннотация
В статье прежде всего анализируется формирование Комитета женщин Узбекистана как общественной организации после обретения независимости в 1991 году, его место в системе государственного управления, а также основные этапы деятельности Комитета, институциональное укрепление конца 1990-х – начала 2000-х годов и последующие изменения, связанные с проводимыми реформами. Рассматриваются приоритетные направления деятельности Комитета, к которым относятся повышение социально‑политической активности женщин, защита их прав и интересов, пропаганда здорового образа жизни, а также усиление духовно‑просветительской работы. Особое внимание уделяется сотрудничеству с махаллинской системой, образовательными учреждениями и другими общественными организациями в сфере повышения правовой грамотности, укрепления культуры семейных отношений и подготовки молодых девушек к самостоятельной жизни. В статье задачи Комитета рассматриваются на основе указов и постановлений, а также уставных документов, анализируются такие практические направления, как обеспечение занятости женщин, изучение их проблем и поиск путей их решения, стимулирование талантливых женщин. Кроме того, исследуется содержание нормативно‑правовых актов, направленных на поддержку деятельности Комитета. Статья рассматривает деятельность Комитета в контексте реформ 2018–2020 годов, подчеркивая переход к новому этапу развития, совершенствование структуры и тенденции последующей трансформации Комитета в другие организационные формы. В результате обобщается институциональная эволюция политики в отношении женщин в 1991–2020 годах, достигнутые успехи и существующие проблемы, а также формулируются выводы, необходимые для дальнейшего развития в данной сфере с научной точки зрения.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлис Сенатининг йигирманчи ялпи мажлисидаги нутқи. 21.06.2019// https://president.uz/uz/lists/view/2692
Oʻzbekiston xotin-qizlar qoʻmitasi joriy arxivi, 2012-yil ma’lumotlari.
Oʻzbekiston xotin-qizlar qoʻmitasi joriy arxivi, 2012-yil ma’lumotlari; Тошкент шаҳар хотин-қизлар қўмитасининг ҳисоботи - сайлов конференцияси ҳужжатлари тўплами. – Тошкент, 2012. – Б 24
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining davlat va ijtimoiy qurilishida xotin-qizlarning rolini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 1995 yil 2 martdagi № PF-1084 Farmoni// https://lex.uz/ru/docs/181343?otherlang=1; 1998 yil qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasida xotin-qizlar ahvolini yaxshilash boʻyicha milliy harakat dasturi”, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Xotin-qizlarning ijtimoiy muhofazasini kuchaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi 1999 yil 17 martdagi № PF-2246 Farmoni// https://lex.uz/docs/212762?twolang=true; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻta zararli va oʻta ogʻir mehnat sharoitlarida ishlayotgan ayollarning daromadiga imtiyozli soliq solish toʻgʻrisida”gi 1999 yil 17 martdagi № 117 sonli Qarori// https://www.lex.uz/ru/docs/279136?twolang=true; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining “Xotin-qizlarga qoʻshimcha imtiyozlar toʻgʻrisida”gi 1999 yil 14 apreldagi №760-1 sonli Qonuni// https://lex.uz/docs/10550; 2004 yil 25 maydagi “Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-3434-sonli Farmon//https://lex.uz/ru/docs/214651; 2004 yil 29 iyundagi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2004 yil 25 maydagi “Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PF-3434-sonli Farmoni ijrosini taʻminlash chora-tadbirlari dasturi toʻgʻrisida”gi 299-son qarori//https://lex.uz/ru/docs/337355
Oʻz MA. M-69-jamgʻarma, 1-roʻyxat, 88-ish, 53-varaq.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining davlat va ijtimoiy qurilishida xotin-qizlarning rolini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-1084-son Farmoni, 02.03.1995// https://lex.uz/docs/-181343
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, respublika viloyatlari, shaharlari va tumanlari hokimliklari apparatida ayollar masalalari boʻyicha ishchi organlar tuzilmasi toʻgʻrisida” gi 86-son qarori, 14.03.1995//https://lex.uz/uz/docs/-938244
OʻzMA.М-37-jamgʻarma, 1-roʻyxat, 1310-ish, 16-21-varaqlar.
Oʻz MA. М-37- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 2023-ish, 20-26-varaqlar.
Qarang: Radjabova S. Xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlashga oid davlat siyosati (ilk odimlar). International scientific journal «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» VOLUME 2 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIEN//file:///C:/Users/User/Downloads/010%20(1).pdf;Oʻsha muallif. Surxondaryo viloyatida xotin-qizlar mavqeining ijtimoiy jihatdan mustahkamlanishi va uning dastlabki natijalari// https://jurnal.tamaddunnuri.uz/index.php/tnj/article/view/333/192#:~:text=%E2%80%9CNazokat%E2%80%9D%20gazetasining%20barcha%20sonlarida%20xotin%2Dqizlar%20va%20ularning,tizimi%2C%20tibbiyot%20va%20boshqa%20sohalardagi%20faoliyati%2C%20shu
Oʻz MA. M-37 jamgʻarma, 1-roʻyxat, 1310-ish, 16-21-varaq.
Oʻz MA. M-37 jamgʻarma, 1-roʻyxat, 1310-ish, 12-13-varaq.
Oʻz MA. М-170- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 69-ish, 61-varaq.
OʻzMA.М-37-jamgʻarma, 1-roʻyxat, 1310-ish, 16-21-varaqlar.
OʻzMA.М-37-jamgʻarma, 1-roʻyxat, 1310-ish, 12-13-varaqlar.
Islom Karimov. Tinchlik va xavfsizligimiz oʻz kuch-qudratimizga hamjihatligimiz va qat’iy irodamizga bogʻliq. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2004. – B. 154// https://n.ziyouz.com/books/president_asarlari /Islom%20Karimov.%20 Asarlar.%2012-jild.%20Tinchlik%20va%20xavfsizligimiz%20oʻz%20kuch-qudratimizga%20hamjihatligimiz%20 va%20qat'iy%20irodamizga%20bogʻliq.pdf
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston xotin-qizlar qoʻmitasi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni, 25.05.2004 yildagi PF-3434-son// https://lex.uz/docs/214651 Murojaat sanasi: 26.09.2023
2010-2016-yillarda Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi kengashi raisi vazifasida ishlagan. Keyinchalik, 2016-2019-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari va Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan. 2019-yil 20-iyunda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan Oliy Majlis Senatining a’zosi sifatida tayinlandi va 21-iyun kuni Senat raisi etib saylandi. U Oʻzbekiston tarixida Senat raisi boʻlgan birinchi ayol hisoblanadi. Mehnat faoliyati davomida u oʻz fidokorona xizmatlari uchun “Mehnat shuhrati” ordeni va “Shuhrat” medali bilan taqdirlangan//https://uz.wikipedia.org/wiki/Tanzila_Norboyeva.
Islom Karimov. Tinchlik va xavfsizligimiz oʻz kuch-qudratimizga hamjihatligimiz va qat’iy irodamizga bogʻliq. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2004. – B. 220-226// https://n.ziyouz.com/books/president_ asarlari/Islom% 20Karimov. %20 Asarlar.%2012-jild.%20Tinchlik%20va%20xavfsizligimiz%20oʻz%20kuch-qudratimizga%20hamjihatligimiz %20va%20qat'iy%20irodamizga%20bogʻliq.pdf.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 29 июндаги “Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2004 йил 25 майдаги “Ўзбекистон хотин-қизлар қўмитаси фаолиятини қўллаб-қувватлаш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” ПФ-3434-сонли Фармони ижросини таъминлаш чора-тадбирлари дастури тўғрисида”ги 299-сон қарори//https://lex.uz/acts/337355; Xotin-qizlar oʻrtasida diniy-ekstremistik gʻoyalar tarqalishining oldini olish va diniy vaziyatni sogʻlomlashtirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasining 195-son bayoni// Oʻz MA. М-170- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 179-ish, 185-varaq.
Oʻz MA. М-170- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 179-ish, 184-varaq
Oʻz MA. М-170- jamgʻarma, 1-roʻyxat, 179-ish, 180-182-varaq
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 78-sessiyasidagi nutqidan. 19.09.2023// https://president.uz/oz/lists/view/6679.
Qarang: Oʻzbekiston Prezidenti ayollarni bayram bilan tabrikladi. 07.03.2023// https://president.uz/oz/lists/view/6014
Xotin-qizlar qoʻmitasi tarixi//https://gov.uz/oz/wcu/sections/view/9551
OʻzMA.М-170-jamgʻarma, 1-roʻyxat, 208-ish, 85-varaq; OʻzMA.М-170-jamgʻarma, 1-roʻyxat, 220-ish, 77-varaq.
Oʻzbekiston Respublikasining 2019 yil 2 sentyabrdagi “Xotin-qizlarni tazyiqlar va zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisida”gi OʻRQ -561-son Qonuni //https://www.lex.uz/docs/4494709
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-5938-son Farmoni, 18.02.2020 yil// https://lex.uz/uz/docs/-4740345?ONDATE=13.01.2025
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-5938-son Farmoni, 18.02.2020 yil// https://lex.uz/uz/docs/-4740345?ONDATE=13.01.2025//https://lex.uz/uz/docs/4740345
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida” PQ-4602-son qarori, 18.02.2020 yil//https://lex.uz/uz/docs/-4740335?ONDATE=09.12.2025%2000
2020-yil 14-avgust Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida hamda tuman (shahar)larda xotin-qizlar jamoatchilik kengashlarini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 486-son-qarori //https://www.lex.uz/acts/4948445
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yangi Oʻzbekiston maʼmuriy islohotlarini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-269-son Farmoni, 21.12.2022 yil// https://lex.uz/uz/docs/6324756
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oila va xotin-qizlar qoʻmitasining faoliyatini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PF-208-son Farmoni, 21.12.2023 yil//https://lex.uz/docs/6704824; Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oilalarni mustahkamlash va xotin-qizlarning faolligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PQ-401-son qarori, 21.12.2023 yil//https://lex.uz/uz/docs/-6704819
Xotin-qizlar qoʻmitasi tarixi//https://gov.uz/oz/wcu/sections/view/9551
