MOVAROUNNAHRDA ARAB YOZUVINING TARQALISHI VA YOZMA MADANIYAT TARAQQIYOTIDAGI OʻRNI
##article.subject##:
Movarounnahr, arab yozuvi, yozma madaniyat, qoʻlyozma kitob, xattotlik, qogʻozchilik, turkiy adabiy til, madrasa##article.abstract##
Maqolada VIII–XV asrlarda Movarounnahrda arab yozuvining tarqalishi, mahalliy tillarning yozma amaliyotiga moslashishi va qoʻlyozma kitob madaniyatidagi oʻrni yoritiladi. Tarixiy-qiyosiy va manbashunoslik yondashuvlari asosida islomiy ta’lim, ilmiy aloqalar, forsiy hamda turkiy adabiy ijodning yozuv taraqqiyoti bilan munosabati oʻrganiladi. Arab yozuvining qoʻllanishi arab tilining qoʻllanishidan ajratilib, umumiy grafika sharoitida turli til an’analari rivojlangani koʻrsatiladi. Xattotlik, qogʻozchilik, matn koʻchirish va kitobdan foydalanish oʻzaro bogʻlangan jarayonlar sifatida talqin qilinadi. Arab yozuvining mintaqadagi barqarorlashuvi diniy ehtiyoj, kasbiy savodxonlik va kitob ishlab chiqarish muhitining birgalikdagi ta’siri bilan izohlanadi.
Библиографические ссылки
Муродов А. Ўрта Осиё хаттотлик санъати тарихидан. — Тошкент: Фан, 1971.
Хабибуллаев Н. Н. История письменности и рукописной книги народов Узбекистана (IX в. — начало XX в.). — Ташкент: Университет мировой экономики и дипломатии, 2008. — 142 с. https://iicas.int/ru/book/70
Содиқов Қ., Омонов Қ. Ўзбек тилининг ёзма услублари тарихидан. — Тошкент: Тошкент давлат шарқшунослик институти, 2010.
Абдураҳмонов Ғ., Шукуров Ш. Ўзбек тилининг тарихий грамматикаси. — Тошкент: Ўқитувчи, 1973.
Содиқов Қ. Туркий ёзма ёдгорликлар тили: адабий тилнинг юзага келиши ва тикланиши. — Тошкент: Тошкент давлат шарқшунослик институти, 2006.
Komaroff L., Yalman S. The Art of the Timurid Period (ca. 1370–1507) // Heilbrunn Timeline of Art History. — New York: The Metropolitan Museum of Art, 2002. https://www.metmuseum.org/essays/the-art-of-the-timurid-period-ca-1370-1507 (murojaat sanasi: 09.09.2026).
The Metropolitan Museum of Art. Page of Calligraphy from a Mantiq al-Tayr (Language of the Birds). Collection catalogue. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/456212 (murojaat sanasi: 09.09.2026).
