ХХ АСРНИНГ 20-30-ЙИЛЛАРИДА ЎЗБЕКИСТОН ССР КОММУНИСТИК ПАРТИЯСИ МАКТАБЛАРИНИНГ ШАКЛЛАНИШИ ВА ФАОЛИЯТИ

##article.authors##

  • Нодира Сардаровна Расулова

##article.subject##:

СССР, Коммунистик партия, кадрлар сиёсати, номенклатура, партия мактаблари, Ташкилий-ташвиқот курслари, Шарқ меҳнаткашлари коммунистик университети, Ўрта Осиё коммунистик университети, Ўзбек коммунистик университети, тарғибот-ташвиқот, меҳнаткашлар, партия фаоллари, коммунистлар, тарғиботчилар

##article.abstract##

Ушбу мақолада Ўзбекистон ССР ташкил этилган дастлабки йилларда  мамлакатда амалга оширилган кадрлар сиёсати, унинг мазмун-моҳияти, давлат ҳокимиятини бошқаришда номенклатуранинг ўрни, партия таълим муассасалари манбалар ва адабиётлар асосида таҳлил қилинган.

Ушбу даврда кадрлар сиёсатини юритишда қабул қилинган меъёрий асослар, партия раҳбарларининг нутқлари, кадрларни танлаш ва жойлаштириш жараёнларини амалга ошириш усуллари бўйича амалий кўрсатмалар алоҳида аҳамият касб этган. Айниқса, совет партия мактаблари ҳудудларда тарғибот ва ташвиқот ходимларини тайёрловчи  ва уларни доимий равишда совет давлати сиёсатига йўналтириб турувчи ўқув ва илмий база вазифасини бажарган.

Кадрлар сиёсатини амалга оширувчи, уни назорат қилувчи махсус давлат органлари ҳам ташкил этилган. Ушбу органлар  бошқарув, маъмурий, хўжалик, олий ҳарбий ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш соҳасидаги лавозимларга, шунингдек фан, таълим, соғлиқни сақлаш ва маданият муассасаларидаги раҳбарлик лавозимларига тайинловларни амалга ошириш, кадрларни танлаш, жойлаштириш, аттестациядан ўтказиш, малака ошириш каби вазифаларни бажарганлар. Дастлаб Собиқ Иттифоқ доирасида ташкил этилган партия таълим муассасалари 1918 йилдан сўнг Ўзбекистон ССРда ҳам қисқа муддатли курслар тарзида ўз фаолиятини бошлади.  Таҳлил қилинаётган даврда эса Ўлка мусбюроси қошидаги Партия ва совет ходимларининг Туркий марказий мактаби, Ишчи-деҳқон коммунистик университети, Партия ва совет ходимлари марказий Европа мактаби,   Ўрта Осиё коммунистик университети  кабилар фаолият кўрсатган бўлиб, уларнинг мақсади коммунистик таълимот ёрдамида жорий ҳаёт масалаларини тушунадиган ва жамоат ҳамда давлат ҳаётининг тури йўналишларида амалий совет ишларини бошқара оладиган партия ва совет ходимларини тарбиялаш бўлган.

Библиографические ссылки

Нифталиев И. В. Кадровая политика в Азербайджанской ССР в 20–30-х гг. ХХ в. (правовой аспект) // Северо-Кавказский юридический вестник. – № 1. – 2016. – С. 114. (Niftaliyev I. V. Personnel policy in the Azerbaijan SSR in the 20–30s. 20th century (legal aspect) // North Caucasian legal bulletin. - No. 1. - 2016. - P. 114.)

Туфанов Е.В. К вопросу о роли системы учета кадров в процессе формирования партийно-государственной номенклатуры в 1920-1930-е гг. на материалах юга России // Вестник Калмыцкого университета. – 2018 г. – № 39(3). – С.49. (Tufanov E.V. On the question of the role of the personnel accounting system in the process of formation of the party-state nomenclature in the 1920s-1930s. on the materials of the south of Russia // Bulletin of the Kalmyk University. - 2018 - No. 39(3). - P.49.)

Ленин В.И. Удержат ли большевики государственную власть? // Полн. собр. соч. – Т.34. – М.: Политиздат, 1969. (Lenin V.I. Will the Bolsheviks retain state power? // Full. coll. op. – V.34. - M.: Politizdat, 1969)

Ленин В. И. КПСС о работе с кадрами. – М.: Политиздат, 1979. – 703 с. (Lenin V. I. CPSU on work with personnel. - M.: Politizdat, 1979. - 703 p.)

Черепанов В.В. Основы государственной службы и кадровой политики. – М: ЮНИ- ТИ-ДАНА, 2012. — 679 с. (Cherepanov V.V. Fundamentals of public service and personnel policy. - M: UNITI-DANA, 2012. - 679 p.)

Зарецкий Ю. И. Советско-партийные школы. Большая советская энциклопедия. в 30-ти т.. – 3-е изд.. – М.: Советская энциклопедия, 1969 –1986. // https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/103/992.htm (Zaretsky Yu. I. Soviet Party Schools. Great Soviet Encyclopedia. in 30 volumes. // https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/103/992.htm)

Курицын В.М. История государства и права России. 1929-1940 гг. – М.: Международные отношения, 1998. – С. 56. (Kuritsyn V.M. History of the state and law of Russia. 1929-1940 - M.: International relations, 1998. - P. 56.)

Сариева Д.С. Подготовка руководящих кадров во времена СССР // International Journal of Humanities and Natural Sciences, vol . 1-2 (52), 2021. – С.183. (Sarieva D.S. Leadership training during the Soviet era // International Journal of Humanities and Natural Sciences, vol . 1-2 (52), 2021. - P.183.)

Новокрещенов А.В. Государственная кадровая политика. – Новосибирск: СИУ РАН-ХиГС, 2014. – 223 с. (Novokreshchenov A.V. State personnel policy. - Novosibirsk: SIU RAN-KhiGS, 2014. - 223 p.)

Кульжамбекова А.Е. Система кадровой работы в государственных органах Респуб¬лики Казахстан / А.Е. Кульжамбекова, Г.К. Сулейменова. – Астана: ТОО «Дэме», 2014. – 209 с.( Kulzhambekova A.E. The system of personnel work in the state bodies of the Republic of Kazakhstan / A.E. Kulzhambekova, G.K. Suleimenov. - Astana: Deme LLP, 2014. - 209 p.)

Сталин И.В. Сочинения. Т.6. – М.: ОГИЗ, 1947. – С. 342. (Stalin I.V. Works. T.6. - M.: OGIZ, 1947. - P. 342.)

Сахаров А.Н., Боханов А.Н., Шестаков В.А. История России с древнейших времен до наших дней. Учебник. – М.: Проспект, 2015. – С. 646. (Sakharov A.N., Bokhanov A.N., Shestakov V.A. History of Russia from ancient times to the present day. Textbook. – M.: Prospekt, 2015. – P. 646.)

Раджапов Д., Зиямов Ш. Важное звено партийной работы: Из истории подготовки и переподготовки партийно-советских кадров в Средней Азии. – Т.: «Узбекистан», 1978. – С. 30. (Radzhapov D., Ziyamov Sh. An important link in party work: From the history of training and retraining of party and Soviet personnel in Central Asia. - T .: "Uzbekistan", 1978. - P. 30.)

Ўрта Осиё Коммунистик университети // Ўзбек совет энциклопедияси. Т.13. – Т.: Ўзбек совет энциклопедияси бош редакцияси, 1979. – Б.586. (Communist University of Central Asia // Uzbek Soviet Encyclopedia. T.13. - T.: Chief Editor of the Uzbek Soviet Encyclopedia, 1979. - P.586.)

Ўзбекистон ССР тарихи. 4 томлик. Т.3. – Т.: “Фан”, 1971. – Б.674. (History of Uzbekistan SSR. In 4 volumes. V.3. - T.: "Fan", 1971. - P.674)

Ўзбекистон ССР тарихи. 4 томлик. Т.4. – Т.: “Фан”, 1971. – Б.71-72. (History of Uzbekistan SSR. In 4 volumes. V.4. - T.: "Fan", 1971. - P.71-72)

Раджапова Р. Идеологическая работа Компартии Узбекистана в период строительства социализма (1925–1937 гг.). – Ташкент, 1982. – С.104. (Radzhapova R. Ideological work of the Communist Party of Uzbekistan during the period of building socialism (1925–1937). - Tashkent, 1982. - P.104.)

Ўзбекистоннинг янги тарихи. 2-китоб. Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида. – Т.: Шарқ, 2000. – Б.275. (New history of Uzbekistan. Book 2. Uzbekistan during the Soviet colonial period. - T.: Sharq, 2000. - P.275).

Ўзбекистон тарихи (1917–1991 йиллар). К.1. Ўзбекистон 1939–1991 йилларда / Масъул муҳаррирлар: Р.Абдуллаев, М.Раҳимов, Қ.Ражабов. – Тошкент: “Ўзбекистон” НМИУ, 2019. – Б.420. (History of Uzbekistan (1917-1991). B.1. Uzbekistan in 1939-1991 years / Responsible editors: R. Abdullaev, M. Rahimov, Q. Rajabov. - Tashkent: NMIU "Uzbekistan", 2019. - P.420.)

Коммунистическая партия Узбекистана в резолюциях и постановлениях съездов. 2-ое доп изд. — Ташкент: «Узбекистан», 1968. – С.128. (The Communist Party of Uzbekistan in the resolutions and resolutions of congresses. 2nd additional ed. - Tashkent: "Uzbekistan", 1968. - P.128.)

Ленин В. И. Полн. собр. соч. Т. 19. – М.: Политиздат, 1973. – С. 41. (Lenin V. I. Poln. coll. op. T. 19. - M.: Politizdat, 1973. - P. 41.)

Загрузки

##submissions.published##

2022-11-17

##issue.issue##

##section.section##

Статьи