АВЕСТА ИЛОҲИЁТИДА ВАЗИФАЛАР ТАҚСИМОТИНИНГ “ГОҲЛАР” ВА “КЕНЖА АВЕСТА”ДА ИФОДАЛАРИ
##article.subject##:
зардуштийлик, Зардушт, Авеста, Аҳура Мазда, Гоҳлар, “Кенжа Авеста”, Ахриман, Яшт, Ясна, культ, упанишад, Ашаҳ, Воҳу Мана, Ҳшастра Варйа, Спента Армаитий, Дуруж##article.abstract##
Мазкур мақолада “Гоҳ”лар монотеистик ғоялар асосида баён қилинганлиги, кейинчалик яратилган “Кенжа Авеста” эса реал ҳаётий низомлар, яъни уруғ-қабила жамоатчилик эътиқодларининг маросимий амалиётларида политеистик қарашлар туфайли уларда вазифалар тақсимоти турличалиги баён қилинган.
Шунингдек, дин асосчиси Зардуштнинг жоҳилия даврига нисбатан ҳурфикрлари, диннинг илдизлари жуда қадимийлиги, қадимий асотирлар зардуштийлик руҳига мослаштирилганлиги, Авеста китоби таркибида турли давр матнлари тўплангани, “Гоҳ”лар ва “Кенжа Авеста”да баён қилинган фикрлар турфалиги бу икки манбанинг тарихнинг турли даврларида яратилгани илмий таҳлил қилинган.
Библиографические ссылки
Авесто. Тарихий адабий ёдгорлик. / Асқар Маҳкам таржимаси. – Т.: Шарқ, 2001. – Б.12- 13. (Avesta. Historical literary monument. / Translation by Askar Mahkam. - T.: Sharq, 2001. - P.12-13.)
Авеста: энциклопедик луғат. Г.Махмудова, М.Исҳоқов ва б. Тошкент: “Noshir” нашриёти, 2020. - 448 б. (Avesta: an encyclopedic dictionary. G. Makhmudova, M. Ishakov and others. Tashkent: “Noshir” publishing house, 2020. - 448 p.)
Gershevitch E. The Avestian Himn to Mithra. Cembredje, 1959. – P.20-21.
Исҳоқов М. Авеста: Зардушт “Гоҳ”лари (маъно ўгирмалари ва герменевтик талқинлари). –T.: 2021. - 304 б. (Ishakov M. Avesta: Zoroastrian "Gohs" (interpretations and hermeneutic interpretations). - T.: 2021. - 304 p.)
Исҳоқов М.М. Марказий Осиё халқларининг қадим ва илк ўрта асрлардаги маънавий ва маърифий ҳаёти ҳақида айрим мулоҳазалар // Ўзбекистон тарихи моддий маданият ва ёзма манбаларда. – Т.: Фан, 2005. – Б. 286-288 б. (Ishakov M.M. Some reflections on the spiritual and educational life of the peoples of Central Asia in the ancient and early Middle Ages // History of Uzbekistan in material culture and written sources. - T.: Science, 2005. - B. 286-288 p.)
Уразова Р.Т., Қўшманова Л.У. Зардуштийлик илоҳиёт тизимининг шаклланиш босқичларида Каёнийлар масаласи. // Қазақтану (Казахаведение). – ҚзР.: Чимкент, 2009. - №1 (18). – Б.115-120. (Urazova R.T., Koshmanova L.U. The question of Kayanis in the stages of formation of the Zoroastrian theological system. // Kazakhtanu (Kazakhavadenie). - QzR.: Shymkent, 2009. - No. 1 (18). - B.115-120.)
Уразова Р.Т. “Авесто”да ёвузликнинг универсал қиёфаси. Илмий-таҳлилий ахборот. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Тошкент ислом университети. – Тошкент, 2011. - № 1. – Б.57-60. (Urazova R.T. The universal image of evil in "Avesta". Scientific and analytical information. Tashkent Islamic University under the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan. - Tashkent, 2011. - No. 1. - B.57-60.)
Уразова Р.Т. Зардуштийликдаги маъбудаларнинг тарихий-ижтимоий таҳлили. – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2013. - 146 б. (Urazova R.T. A socio-historical analysis of goddesses in Zoroastrianism. - T.: National Encyclopedia of Uzbekistan, 2013. - 146 p.)
Urazova R. Ameshaspentals and their functional analysis in Avesta (Asha-Vahishta and Vahu-mana). Germaniya: https://berlinstudies.de/index.php/berlinstudies. – S.17-44.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 24 майдаги ПҚ-2995-сонли “Қадимий ёзма манбаларни сақлаш, тадқиқ ва тарғиб қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори. (Decision of the President of the Republic of Uzbekistan dated May 24, 2017 No. PQ-2995 “On measures to further improve the system of preservation, research and promotion of ancient written sources”).
