O‘ZBEKISTONDA KARTOGRAFIK FAOLIYATNI TASHKIL ETISHDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNING QO‘LLANILISHI
##article.subject##:
Kartografiya, Toshkent kartografiya fabrikasi, kartografik model, kollektivlashtirish, Selxozaerosyomka, O‘rta Osiyo aerofotosyomka, Aerogeotrest, Harbiy topografik bo‘lim, astronomiya observatoriyasi, nivelirlash, Yergeodezkadastr, Merkator, fotogrammetriya, elektron kartografiya, Buyuk Ipak Yo‘li turistik kartalari##article.abstract##
Kartografiya o‘zining mahsuloti bilan ko‘plab xo‘jalik, fan, madaniyat, ta’lim va boshqa sohalarni ta’minlaydi. O‘z navbatida u kartalarni yaratish uchun ko‘plab ma’lumotlarni ushbu sohalardan oladi. Kartografiyada kartalarni tuzish uchun foydalaniladigan istalgan shakldagi (suratli-kartografik, grafikli, kesma, diagramma, jadval, raqam, matn va boshqa) hujjatlarga manbalar deyiladi. Binobaran, har qanday kartaning qadr-qimmati – uning mukammalligi, aniqligi, zamonaviyligi va mazmunini ishonchliligi – har doim shu kartani tuzishga jalb etilgan manbalarning sifatiga bog‘liq bo‘ladi. Zamonaviy kartografiyani havo va sun’iy yo‘ldosh tasviridan alohida tasavvur qilib bo‘lmaydi. Bugungi kunda biz foydalanadigan xaritalarda yer osti kuzatuvlaridan emas, balki ko‘proq rasmlardan olingan ma’lumotlar bor va ular asosiy ma’lumot manbai bo‘lib qolishi kerak. Ushbu maqolada O‘zbekistonda kartografik faoliyatni tashkil etishda zamonaviy texnologiyalarning qo‘llanilishi tarixi va bu borada Toshkent kartografiya fabrikasida qilingan amaliy ishlar yoritilgan.
Библиографические ссылки
“Картография" давлат илмий-ишлаб чиқариш корхонаси. – Тошкент, 2009. (“Kartography” state research and production enterprise. – Tashkent, 2009.)
Берлянт А.М. Карта-второй язык географии. – M.: Просвещение, 1985. (Berlyant A.M. Map is the second language of geography. – M.: Education, 1985.)
Гальков Ч.В., Раҳимбеков Р.У., Югай Р.Л. Ўзбекистон карталари. – Тошкент: Ўқитувчи, 1975. (Galkov Ch.V., Rahimbekov R.U., Yugay R.L. Maps of Uzbekistan. – Tashkent: Teacher, 1975.)
Қўзибоев Т. Геодезия. – Тошкент: Ўқитувчи, 1975. (Koziboev T. Geodesy. – Tashkent: Teacher, 1975.)
Мирзалиев Т. Картография. – Тошкент: «Фан», 2004. (Mirzaliev T. Cartography. - Tashkent: “Fan”, 2004.)
Раҳмонов Д.Н., Эгамбердиев А., Жалолиддинов Б.М. Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларнинг ўқув деворий умумиқтисодий хариталари тизими ҳақида // “Ўзбекистонда комплекс ва мавзули харитага олиш: тарих, назария, методлар, амалиёт” мавзусидаги илмий-амалий конференция материаллари. –Тошкент, 2014. (Rahmonov D.N., Egamberdiev A., Jaloliddinov B.M. About the system of educational wall general economic maps of the Republic of Karakalpakstan and regions // Materials of the scientific-practical conference on the topic “Comprehensive and thematic mapping in Uzbekistan: history, theory, methods, practice”.
– Tashkent, 2014.)
Салищев Н.А. Картоведение. – М.: Изд-во Московского университета, 1990. (Salishchev N.A. Cartography. – M.: Moscow University Publishing House, 1990.)
ЎзМА Р-9-фонд, 1-рўйхат, 1205-иш, 7-варақ.( UzNA R-9 fund, list 1, case 1205, sheet 7.)
ЎзМА Р-9-фонд, 1-рўйхат, 1205-иш, 28-варақ. (UzNA R-9 fund, list 1, case 1205, sheet 28.)
Эгамбердиев А. “Картография” илмий ишлаб чиқариш давлат корхонаси 80 йил халқ хизматида // “Ўзбекистонда комплекс ва мавзули харитага олиш: тарих, назария, методлар, амалиёт” мавзусидаги илмий-амалий конференция материаллари. – Тошкент, 2014. (Egamberdiev A. “Cartography” scientific production state enterprise in public service for 80 years // Materials of the scientific and practical conference on the topic “Comprehensive and thematic mapping in Uzbekistan: history, theory, methods, practice”. –Tashkent, 2014.)
John N. Hatzopoulos. Topografic mapping. Covering the Wider Field of Geospatial Information Science & Technology (GIS&T). – Florida: Universal Publishers, 2008.( Jon N. Hatzopulos. Topografik xaritalash. Geospatial axborot fanlari va texnologiyasining kengroq sohasini qamrab olish (GIS&T). – Florida: Universal Publishers, 2008)
Primov M. 1920-1930 yillarda O’zbekistonda kartografiya ishi tarixi // O’zMU xabarlari. – Toshkent, 2019. (Primov M. History of cartography work in Uzbekistan in 1920-1930 // News of UzMU. – Tashkent, 2019.)
