XV-XVI ASRLARDA SAROY KUTUBXONASINI BOSHQARISH AMALIYOTI: “BADOYEʼ UL-VAQOE” ASARIDAGI MANSHUR MISOLIDA

##article.authors##

  • Kenjayev Hasan Atanazarovich

##article.subject##:

Zayn ad-Din Mahmud Vosifiy, Badoyeʼ ul-vaqoe, Ajoyib voqealar, manshur, kutubxona boshqaruvi, Xoja Nosir al-Xattot, Temuriylar, Shayboniylar, Xuroson, Movarounnahr, rasmiy hujjatchilik, ish yuritish ritorikasi, darug‘a, manbashunoslik.

##article.abstract##

Maqolada Zayn ad-Din Mahmud Vosifiyning “Badoyeʼ ul-vaqoe” (“Ajoyib voqealar”) asarida keltirilgan Xoja Nosir al-Xattotni kutubxona saqlovchisi va boshqaruvchisi etib tayinlash haqidagi manshur tarixiy-manbashunoslik va hujjatshunoslik nuqtayi nazaridan kompleks tahlil qilinadi. Vosifiyning hayoti, ijodiy faoliyati va u yashagan davrning siyosiy-madaniy muhiti manshurning yuzaga kelish sharoitlari bilan bog‘liq holda yoritiladi. Hujjatning kompozitsion tuzilishi, tayinlovni asoslash usullari, rasmiy ish yuritish ritorikasi, barqaror formulalari va boshqaruv terminologiyasi o‘rganiladi. Kutubxona manshuri Vosifiy tomonidan tuzilgan boshqa manshur va nishonlar bilan qiyoslanib, XV–XVI asrlarda Xuroson va Movarounnahr rasmiy hujjatchiligida mavjud bo‘lgan umumiy andozalar aniqlanadi. “Darug‘a” atamasining turli kontekstlardagi semantik doirasi tahlil qilinib, kutubxona boshqaruvchisi mansabining vazifalari, huquqiy maqomi va saroy madaniy hayotidagi o‘rni baholanadi. Tadqiqot natijalari mazkur manshurning kutubxonachilik tarixi, boshqaruv madaniyati va rasmiy hujjatchilik an’analarini o‘rganishdagi ilmiy ahamiyatini ko‘rsatadi.

Библиографические ссылки

Абдураимов М.А. Очерки аграрнйҳ отношений в Буҳарском ҳанстве в ХВИ – первой половине ХIХ в. Т. 1. Ташкент, 1966.

Аxмедов Б.А. Государство кочевых узбеков М.: Наука, 1965. – 180 с

Алексеев А.К. Политическая история Тукай -Тимуридов. СПб., 2006. 229 с.

Бартольд В.В. Церемониал при дворе узбецких ханов в XVII веке. // Сочинения. Т. II. Ч. 2. Москва: Наука, 1964. С. 388-399.

Бертельс Е. Э. Навои: Опыт творческой биографии. – М.; Л.: Издательство Академии наук СССР, 1948.

Болдырев А. Н. Очерки жизни гератского общества на рубеже XV–XVI вв. // Государственный Эрмитаж. Труды Отдела Востока. – Т. IV. – Л., 1947. – С. 315-42.

Болдырев А. Н. Зайнаддин Васифи, таджикский писатель XVI в.: Опыт творческой биографии. – 2-е изд., испр. и доп. – Душанбе: Адиб, 1989, Болдырев А. Н. Зайнаддин Васифи, таджикский писатель XVI в.: Опыт творческой биографии. – Сталинабад: Таджикгосиздат, 1957.

Чалисова Н. Ю. Персидская классическая поэтика о конвенциях описания красоты // Памятники литературной мысли Востока. – Москва: ИМЛИ РАН, 2012.

Диловар-хожа. Перевод «Бадое ул-вакое» на староузбекский язык: рукопись. – Ташкент: Институт востоковедения Академии наук Республики Узбекистан. – Рукопись № 3944/1.

Комилов Н. Хорезмская школа перевода (проблемы типологии и сопоставительное исследование истории перевода в XIX веке): дис. ... д-ра филол. наук. – Ташкент: ТашГУ, 1987. – 374 с.

Ўзбек поэзиясининг антологияси. – Тошкент, 1948.

Огаҳий. «Бадое ул-вақое» таржимаси: қўлёзма. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти. – Қўлёзма № 2628.

Пигулевская Н. В., Якубовский А. Ю., Петрушевский И. П. и др. История Ирана с древнейших времен до конца XVIII века. – Ленинград: Издательство Ленинградского университета, 1958.

Subtelny M. E. A Taste for the Intricate: The Persian Poetry of the Late Timurid Period // Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft. – 1986. – Bd. 136. – H. 1. – S. 56-79.

Васифи Зайниддин. Бадоеъ ул-вақоеъ. Ж. 1-2 / Матни интиқодӣ, муқаддима ва изоҳоти А. Н. Болдырев.

Васифи Зайн ад-Дин Махмуд. Бадаи ал-вакаи (Удивительные события) / Критический текст, введение и указатели А. Н. Болдырева; отв. ред. К. Е. Бертельс. Т. 1. – Москва: Издательство восточной литературы, 1961; Т. 2. – Москва: Издательство восточной литературы, 1962.

Загрузки

##submissions.published##

2026-08-29

##issue.issue##

##section.section##

Articles