BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING PEDAGOGIK TAFAKKURINI KVAZI TADQIQOTCHILIK METODI YORDAMIDA RIVOJLANTIRISHGA YO‘NALTIRILGAN YONDASHUVLAR
##article.subject##:
pedagogik tafakkur, bo‘lajak o‘qituvchi, kvazi tadqiqotchilik metodi, refleksiya, pedagogik mulohaza yuritish, izlanishga asoslangan ta’lim, tadqiqotga asoslangan ta’lim, vaziyatli holatlar asosida o‘qitish, amaliy-harakat tadqiqoti, amaliyotga asoslangan o‘qituvchi ta’limi##article.abstract##
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning pedagogik tafakkurini rivojlantirishda kvazi tadqiqotchilik metodining nazariy va didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Muammo zamonaviy pedagogik ta’limning ustuvor vazifalaridan biri sifatida talqin qilinadi, chunki bugungi o‘qituvchidan predmet mazmunini bilishning o‘zi emas, balki pedagogik vaziyatni ko‘ra olish, uni tahlil qilish, dalillarga asoslangan qaror qabul qilish, o‘quvchi fikrlashini anglash va o‘z faoliyatini reflektiv baholash ham talab etiladi. Maqolada xorijiy, MDH va mahalliy olimlarning ishlari qiyosiy tahlil qilinib, reflektiv tafakkur, pedagogik mulohaza yuritish, ta’limiy vaziyatning muhim belgilarini ilg‘ash, amaliyotga asoslangan o‘qituvchi tayyorlash, kontekstli ta’lim, kvazi-kasbiy faoliyat, pedagogik texnologiya va tadqiqotchilik kompetensiyasi yo‘nalishlari bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy tafakkurini rivojlantirishga xizmat qiluvchi nazariy tayanchlar sifatida baholanadi. Shu asosda kvazi tadqiqotchilik metodi pedagogik vaziyatlarni modellashtirish, muammoli savollarni ilgari surish, dalillarni yig‘ish va tahlil qilish, yechim variantlarini ishlab chiqish, mikroo‘qitish va reflektiv muhokama birlikda qo‘llanadigan integrativ ta’lim mexanizmi sifatida izohlanadi. Muallif tomonidan pedagogik tafakkurning tarkibiy qismlari, metodni amalga oshirish bosqichlari hamda uni joriy etishning asosiy pedagogik shartlari taklif etiladi. Natijada kvazi tadqiqotchilik metodi bo‘lajak o‘qituvchini tayyor bilimni takrorlovchi emas, balki pedagogik voqelikni tahlil qiluvchi, asoslangan qaror qabul qiluvchi va o‘z faoliyatini rivojlantira oladigan kasbiy subyekt sifatida shakllantirishga xizmat qilishi asoslanadi.
Библиографические ссылки
Shulman L.S. Those Who Understand: Knowledge Growth in Teaching // Educational Researcher. – 1986. – Vol. 15, No. 2. – P. 4–14. – DOI: 10.3102/0013189X015002004.
Lee H.-J. Understanding and Assessing Preservice Teachers’ Reflective Thinking // Teaching and Teacher Education. – 2005. – Vol. 21, No. 6. – P. 699–715. – DOI: 10.1016/j.tate.2005.05.007.
König J., Santagata R., Scheiner T., Adleff A.-K., Yang X., Kaiser G. Teacher Noticing: A Systematic Literature Review of Conceptualizations, Research Designs, and Findings on Learning to Notice // Educational Research Review. – 2022. – Vol. 36. – Article 100453. – DOI: 10.1016/j.edurev.2022.100453.
Grossman P., Compton C., Igra D., Ronfeldt M., Shahan E., Williamson P.W. Teaching Practice: A Cross-Professional Perspective // Teachers College Record. – 2009. – Vol. 111, No. 9. – P. 2055–2100. – DOI: 10.1177/016146810911100905.
Arsal Z. The Impact of Inquiry-Based Learning on the Critical Thinking Dispositions of Pre-Service Science Teachers // International Journal of Science Education. – 2017. – Vol. 39, No. 10. – P. 1326–1338. – DOI: 10.1080/09500693.2017.1329564.
Irwanto, Saputro A.D., Rohaeti E., Prodjosantoso A.K. Using Inquiry-Based Laboratory Instruction to Improve Critical Thinking and Scientific Process Skills among Preservice Elementary Teachers // Eurasian Journal of Educational Research. – 2019. – No. 80. – P. 151–170.
Вербицкий А.А. Активное обучение в высшей школе: контекстный подход: методическое пособие. – М.: Высшая школа, 1991. – 207 с.
Маркова А.К. Психологический анализ труда учителя: книга для учителя. – М.: Просвещение, 1993. – 192 с.
Вахитова Г.Х. Квазипрофессиональная деятельность в подготовке будущих специалистов предшкольного образования // Вестник Томского государственного педагогического университета. – 2016. – № 5 (170). – С. 64–66.
Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006. – 160 b.
Saidahmedov N. Yangi pedagogik texnologiyalar: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Moliya, 2003. – 172 b.
Begimqulov U.Sh. Pedagogik ta’limda zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etishning ilmiy-nazariy asoslari: monografiya. – Toshkent: Fan, 2007. – 159 b.
Muslimov N.A. va boshq. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini shakllantirish texnologiyasi. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2013. – 128 b.
Ruzimova I.X. Bo‘lajak o‘qituvchilarda tadqiqotchilik kompetensiyasini rivojlantirish metodikasi // Zamonaviy ta’lim va innovatsion tadqiqotlar. – 2024.
