1838-YILGI XIVA–ORENBURG YOZISHMALARIDA ELCHILIK MAQOMI VA SIYOSIY ISHONCH
##article.subject##:
Xiva xonligi, Orenburg, elchilik maqomi, diplomatik yozishmalar, asirlar, savdogarlar, siyosiy bosim, manbashunoslik##article.abstract##
Maqolada Orenburg harbiy gubernatorining 1838-yil 22-avgustda Xiva hukmdoriga yo‘llash uchun tayyorlangan 1354-sonli xati hamda graf K. V. Nesselrodega yuborilgan 1353-sonli ichki ma’ruzasi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot markazida asirlarni qaytarish talabi bilan elchilik maqomini tan olish o‘rtasidagi bog‘liqlik turadi. «Elchi» deb yuborilgan kishilarni «oddiy xivaliklar» sifatida ushlab turish haqidagi ifoda siyosiy bosimning muhim vositasi bo‘lganligi ko‘rsatiladi. Tashqi xatda talab va taqiq ustun bo‘lsa, ichki ma’ruzada shu siyosatning kutilayotgan samarasi va davlat obro‘si asoslanadi. Xatdagi «barcha asirlar» talabi bilan qisman qaytarish o‘rtasidagi ziddiyat ham yoritiladi. Maqola muayyan hujjatlar doirasidagi kuzatuvlarni umumiy xalqaro huquq yoki siyosatning yakuniy muvaffaqiyati haqidagi hukmdan ajratadi.
Библиографические ссылки
Orenburg viloyati birlashgan davlat arxivi. F. 6. Op. 10. D. 4371. L. 317–318 ob. 1838-yil 22-avgust, graf K. V. Nesselrodega 1353-sonli ma’ruza.
Orenburg viloyati birlashgan davlat arxivi. F. 6. Op. 10. D. 4371. L. 319–321. 1838-yil 22-avgust, Xiva hukmdoriga 1354-sonli xat matni.
Tadjiyeva F. J. Xiva xonligida qulchilik munosabatlari mohiyati va ijtimoiy oqibatlari: tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. Nukus, 2022. B. 22.
Tadjiyeva F. J. Slavery Relations in the Khanate of Khiva (based on archival documents) // Vostok (Oriens). 2023. No. 4. P. 59–68. DOI: 10.31857/S086919080025934-4.
Smolarz E. Speaking about Freedom and Dependency: Representations and Experiences of Russian Enslaved Captives in Central Asia in the First Half of the 19th Century // Journal of Global Slavery. 2017. Vol. 2, No. 1–2. P. 44–71. DOI: 10.1163/2405836X-00201009.
