NEMIS VA OʻZBEK JINOYAT HUQUQIDA SABAB-OQIBAT BOGʻLANISHI
##article.subject##:
sabab-oqibat bogʻlanishi; jinoyat huquqi; isbotlash; conditio sine qua non (Bedingungstheorie); obyektiv vmeneniye (objektive Zurechnung); adekvat sababiylik (adäquate Kausalität); sabablar koʻpligi; alternativ sababiylik; ekspertiza; sud amaliyoti; Germaniya; Oʻzbekiston##article.abstract##
Maqola Germaniya va Oʻzbekiston jinoyat huquqida sabab-oqibat bogʻlanishini, yaʼni moddiy tarkibli jinoyatlarda qilmish bilan kelib chiqqan natijani bogʻlovchi kategoriya sifatida qiyosiy-huquqiy tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotning maqsadi sababiylikni aniqlashning nazariy asoslari, normativ-huquqiy tartibga solinishi, sud amaliyoti va isbotlash muammolaridagi oʻxshashlik hamda farqlarni aniqlash, shuningdek, huquqni qoʻllash sifatini oshirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Metodologik jihatdan ish funksional-qiyosiy va dogmatik yondashuvlarga, birlamchi manbalarga (StGB/StPO va Bundesgerichtshof amaliyoti; Oʻzbekiston Respublikasi JK/JPK hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi hujjatlari), shuningdek, soʻnggi uch oʻn yillikdagi rus va nemis tillaridagi zamonaviy ilmiy nashrlarga tayanadi. Maqolada nemis modeli keng faktik test - conditio sine qua non (Bedingungstheorie)ni obyektiv vmeneniye (objektive Zurechnung) orqali keyingi normativ filtrlash bilan birlashtirishi, Oʻzbekistonda esa sababiylik JPKda majburiy isbotlash predmeti sifatida namoyon boʻlishi va Plenum tushuntirishlari hamda rasmiy sud amaliyoti sharhlari orqali aniqlashtirilishi koʻrsatiladi.
Библиографические ссылки
Strafgesetzbuch [StGB] (German Criminal Code), § 13, Gesetze im Internet (Laws on the Internet). from https://www.gesetze-im-internet.de/stgb/index.html
Strafprozessordnung [StPO] (German Code of Criminal Procedure), § 261, Gesetze im Internet (Laws on the Internet). from https://www.gesetze-im-internet.de/stpo/index.html
Уголовно-процессуальный кодекс Республики Узбекистан (Criminal Procedure Code of the Republic of Uzbekistan). (1994, September 22). Art. 82. Lex.uz. https://lex.uz/docs/111463https://lex.uz/docs/111463
Bundesgerichtshof [BGH] (Federal Court of Justice). (2015, December 3). Urteil 4 StR 223/15 (Judgment 4 StR 223/15), HRRS 2016 Nr. 77. HRRS-Datenbank (HRRS database). https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/4/15/4-223-15.phphttps://www.hrr-strafrecht.de/hrr/4/15/4-223-15.php
Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати томонидан 2024 йилнинг тўртинчи чорагида тафтиш тартибида кўрилган ишлар бўйича суд амалиёти обзори (Review of judicial practice in criminal cases considered by the Judicial Panel for Criminal Cases of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan in the supervisory review procedure in the fourth quarter of 2024) [Обзор судебной практики по уголовным делам, IV квартал 2024 года (Review of judicial practice in criminal cases, fourth quarter of 2024)]. Sud.uz. https://sud.uz/wp-content/uploads/2025/01/jib4.pdfhttps://sud.uz/wp-content/uploads/2025/01/jib4.pdf
Khudaykulov, F. (2022). Причинная связь в уголовном праве и ее соотношение с детерминизмом (Causation in criminal law and its relationship with determinism). Общество и инновации (Society and Innovations), 3(8/S), 122–131. https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss8/S-pp122-131https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol3-iss8/S-pp122-131
Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27.06.2007 № 6 «О судебной практике по делам о причинении умышленного телесного повреждения» (Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan dated June 27, 2007 No. 6 “On judicial practice in cases concerning intentional bodily injury”). Lex.uz. https://lex.uz/docs/1592421https://lex.uz/docs/1592421
Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 26.06.2015 № 10 «О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с преступлениями против безопасности движения и эксплуатации транспорта» (Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan dated June 26, 2015 No. 10 “On certain issues of judicial practice in cases related to crimes against traffic safety and the operation of transport”). Lex.uz. https://lex.uz/ru/docs/2710286https://lex.uz/ru/docs/2710286
conditio sine qua non — условие, без которого нет (Latin: a condition without which the result would not occur)
Bundesgerichtshof [BGH] (Federal Court of Justice). (1993, March 30). Urteil 5 StR 720/92 (Judgment 5 StR 720/92), BGHSt 39, 195 (alternative Kausalität / alternative causation). HRRS-Datenbank (HRRS database). https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/5/92/5-720-92.phphttps://www.hrr-strafrecht.de/hrr/5/92/5-720-92.php
Bundesgerichtshof [BGH] (Federal Court of Justice). (1995, August 2). Urteil 2 StR 221/94 (Judgment 2 StR 221/94), BGHSt 41, 206 (Holzschutzmittel / wood preservatives). HRRS-Datenbank (HRRS database). https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/2/94/2-221-94.pdfhttps://www.hrr-strafrecht.de/hrr/2/94/2-221-94.pdf
