SUN’IY INTELLEKTNING O‘ZBEKISTONDA ADVOKATLAR FAOLIYATI VA HUQUQNI MUHOFAZA QILUVCHI ORGANLAR ISHIDAGI O‘RNI: SAMARADORLIK VA ADVOKAT SIRINING MUVOZANATI
##article.subject##:
sun’iy intellekt; advokatura; huquqni muhofaza qiluvchi organlar; O‘zbekiston; samaradorlik; professional sir; advokatlik siri; maxfiylik; ma’lumotlarni himoya qilish; etik SI.##article.abstract##
Sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanishning keskin ortib borishi advokatura amaliyoti va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida samaradorlikning transformatsion o‘sishiga xizmat qilmoqda. Biroq mazkur afzalliklar bilan bir qatorda professional sirni — avvalo, advokat sirlari hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga oid maxfiy ma’lumotlarni himoya qilish bilan bog‘liq jiddiy xavotirlar ham mavjud. Ushbu maqolada SI texnologiyalarining O‘zbekistonda advokatlar va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida qo‘llanilishiga oid kompleks tahlil berilib, samaradorlik oshishi va professional sirni ta’minlash o‘rtasidagi qarama-qarshilik tanqidiy ko‘rib chiqiladi. Maqolada global va milliy tendensiyalar, jumladan O‘zbekistonda so‘nggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar — LexAI huquqiy axborot platformasi, SI asosidagi huquqni muhofaza qilish vositalari — bilan bir qatorda SIning maxfiylik majburiyatlariga ta’sirining huquqiy va etik oqibatlari tahlil qilinadi. Amaldagi qonunlar va normativ-huquqiy hujjatlar — “Advokatura to‘g‘risida”gi Qonun (advokat sirini huquqiy jihatdan mustahkamlaydigan asosiy hujjat) hamda sun’iy intellekt va shaxsiy ma’lumotlarga oid yangi tartibotlar — yuzaga kelayotgan chaqiriqlarga javob berishdagi yetarlilik darajasi nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. SI texnologiyalari huquqiy tadqiqotlar, hujjatlarni tahlil qilish yoki jinoyatlarni aniqlash kabi jarayonlarni optimallashtirishga xizmat qilsa-da, tegishli tartibga solish mexanizmlari mavjud bo‘lmagan taqdirda shaxsiy hayot daxlsizligi va imtiyozli ma’lumotlar uchun muhim xavflarni yuzaga keltirishi mumkin. Chuqurlashtirilgan adabiyotlar sharhi natijasida maqolada mavjud ilmiy tadqiqotlar va tartibga solishdagi bo‘shliqlar aniqlanadi, turli davlatlar tajribasi asosida xulosalar umumlashtiriladi va muvozanatli yondashuvni ta’minlash bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi. Muallif fikricha, aniq etik standartlar, xavfsiz SI tizimlari, inson nazorati talablarini belgilovchi normalar hamda ishonchli ma’lumotlarni himoya qilish mexanizmlarini joriy etish orqali O‘zbekiston SI texnologiyalarining samaradorligidan foydalangan holda advokat sirini va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatining maxfiyligini buzmasdan harakat qilishi mumkin. Bunday muvozanatli yondashuv texnologik innovatsiyalar sharoitida qonun ustuvorligini va jamoatchilik ishonchini ta’minlash uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Библиографические ссылки
The Promise And Peril Of Ai In The Legal Industry Https://Asiaiplaw.Com/Article/The-Promise-And-Peril-Of-Ai-In-The-Legal-Industry#:~:Text=In%20an%20industry%20where%20time,Client%20confidentiality%20and%20data%20security
Uzbekistan Moves To Regulate Ai And Protect Personal Data Https://Timesca.Com/Uzbekistan-Moves-To-Regulate-Ai-And-Protect-Personal-Data/#:~:Text=Balancing%20innovation%20and%20risk
Lexai Platform To Launch In Uzbekistan/ Https://Www.Uzdaily.Uz/En/Lexai-Platform-To-Launch-In-Uzbekistan/#:~:Text=,Information%20technology%20and%20communications%20development
Artificial Intelligence And Digitalization Of Judicial And Legal System In The World. Trends And Legal Problems Of «Digital Slavery» // Https://Acceptus.Legal/En/Artificial-Intelligence-And-Digitalization-Of-Judicial-And-Legal-System-In-The-World-Trends-And-Legal-Problems-Of-Digital-Slavery/#:~:Text=Here%20and%20in%20other%20similar,Court»%20%28the%20latter%20was%20experimentally
Regulating Ai In Uzbekistan: Balancing Innovation And Risk // Https://Uzbekistanlawblog.Com/Regulating-Ai-In-Uzbekistan-Balancing-Innovation-And-Risk/#:~:Text=This%20is%20also%20true%20for,Application%20in%20uzbekistan%20in%202025
The promise and peril of AI in the legal industry / 31 March 2025 // Https://Asiaiplaw.Com/Article/The-Promise-And-Peril-Of-Ai-In-The-Legal-Industry#:~:Text=One%20of%20the%20primary%20drivers,To%20a%20healthier%20bottom%20line
Ai & Future technologies - New report on ChatGPT & generative AI in law firms shows opportunities abound, even as concerns persist // Https://Www.Thomsonreuters.Com/En-Us/Posts/Technology/Chatgpt-Generative-Ai-Law-Firms-2023/#:~:Text=In%20fact%2c%20a%20recent%20survey,Be%20applied%20to%20legal%20work
Prospects for the use of artificial intelligence in the judicial system of Uzbekistan // Https://Uzbekistanlawblog.Com/Prospects-For-The-Use-Of-Artificial-Intelligence-In-The-Judicial-System-Of-Uzbekistan/#:~:Text=4,If
Lex Antei // Https://Lexantei.Com/#
Your AI partner for smarter legal work - Lexora // Https://Lexora.Uz/En
Artificial intelligence and digitalization of judicial and legal system in the world. Trends and legal problems of «digital slavery» // Https://Acceptus.Legal/En/Artificial-Intelligence-And-Digitalization-Of-Judicial-And-Legal-System-In-The-World-Trends-And-Legal-Problems-Of-Digital-Slavery/#:~:Text=For%20example%2c%20the%20position%20of,In%20this%20case%2c%20all%20judges
Uzbekistan To Launch A System Of Artificial Intelligence With Facial Recognition// Https://Kun.Uz/En/News/2022/03/01/Uzbekistan-To-Launch-A-System-Of-Artificial-Intelligence-With-Facial-Recognition
Box 5.62. Prometea And Chatgpt To Make Argentina’s Judicial Sector More Efficient Https://Www.Oecd.Org/En/Publications/2025/06/Governing-With-Artificial-Intelligence_398fa287/Full-Report/Ai-In-Justice-Administration-And-Access-To-Justice_F0cbe651.Html#:~:Text=Generative%20ai%20systems%2c%20including%20chatgpt%2c,Hour%20to%20about%2010%20minutes
Закон Республики Узбекистан «О персональных данных» от 02.07.2019 г. № ЗРУ-547 Https://Lex.Uz/Docs/4831939
Data Protection Laws In Uzbekistan Https://Www.Dlapiperdataprotection.Com/Index.Html?T=Law&C=Uz#:~:Text=Apart%20from%20the%20law%20on,They%20include
Uzbekistan To Impose Fines For Misuse Of Artificial Intelligence // Https://En.Orda.Kz/Uzbekistan-To-Impose-Fines-For-Misuse-Of-Artificial-Intelligence-9096/#:~:Text=The%20senate%20of%20uzbekistan’s%20oliy,Kz%20reports%2c%20citing%20local%20media