TEXNOLOGIK TARAQQIYOT SHAROITIDA JINOYAT PREDMETINING EVOLYUTSIYASI: SUN’IY INTELLEKT, KRIPTO-AKTIVLAR, VIRTUAL MULK VA AXBOROT JINOIY TAJOVUZ OBYEKTI SIFATIDA
##article.subject##:
jinoyat predmeti, sun’iy intellekt, kripto-aktivlar, virtual mulk, axborot xavfsizligi, kiberjinoyatchilik, raqamli huquq, metaolam, kibernetik analog, jinoyat qonunchiligi, raqamli iqtisodiyot, jinoiy javobgarlik, neyro-axborot, genomik ma’lumotlar, raqamli mulk##article.abstract##
Mazkur maqolada global texnologik taraqqiyot va raqamli transformatsiya sharoitida jinoyat huquqi sohasida jinoyat predmetining huquqiy tabiati hamda uning evolyutsion oʻzgarishlari kompleks tarzda ilmiy tahlil qilingan. Xususan, sun’iy intellekt tizimlari, kripto-aktivlar, virtual mulk va axborotning mustaqil jinoyat predmeti sifatidagi oʻrni hamda ijtimoiy-huquqiy maqomi ochib berilgan. Muallif an’anaviy moddiy jinoyat predmeti tushunchasining raqamli makonga koʻchishi munosabati bilan yuzaga kelayotgan nazariy va amaliy muammolarni xorijiy davlatlar tajribasi hamda milliy sud amaliyoti misolida tadqiq etadi. Shu bilan birga, yaqin kelajakda paydo boʻlishi ehtimoli yuqori boʻlgan neyro-ma’lumotlar, metaolamdagi koʻchmas mulk va aktivlar, muhim infratuzilma obyektlarining kibernetik analoglari hamda genomik ma’lumotlarning jinoiy tajovuz obyektiga aylanish xavflari ilmiy prognoz qilingan. Amaliyot xodimlari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovnoma natijalari asosida Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksini takomillashtirish boʻyicha qator asoslantirilgan, aniq qonunchilik takliflari ilgari surilgan. Kiberjinoyatlarni toʻgʻri kvalifikatsiya qilish, fuqarolarning raqamli mulkiy huquqlarini ishonchli muhofaza qilish va jinoyat qonunchiligida innovatsion huquqiy mexanizmlarni joriy etish masalalari alohida ta’kidlangan.
Библиографические ссылки
Наджафи Гусейн М. Предмет компьютерных преступлений // Вестник Института законодательства Республики Казахстан. – 2012. – № 4 (28). – С. 125-127 (Najafi Hussein M. The Subject of Computer Crimes // Bulletin of the Institute of Legislation of the Republic of Kazakhstan. - 2012. - No. 4 (28). - P. 125-127.).
Асланян Р. Г. Информация как предмет и средство совершения преступлений в сфере экономической деятельности. Автореф. дис. ... канд. юрид. наук // URL: http://crimestience.ru/wp-content/uploads/2016/07/Автореф-Информационная-преступность.pdf. Шульга, А. В. Информация имущественного характера как предмет преступлений против собственности / А. В. Шульга // Уголовное право. – 2010. – № 1. – С. 65-69 (Aslanyan R. G. Information as a Subject and Means of Committing Crimes in the Sphere of Economic Activity. Abstract of Dissertation ... candy. a walk through science // URL: http://crimestience.ru/wp-content/uploads/2016/07/Avtoref-Informationnaya-prestupnost.pdf. Shulga, A. V. Property Information as a Subject of Crimes against the Person / A. V. Shulga // Criminal Law. - 2010. - No. 1. - P. 65-69).
Куликова А.А., Жмурко Р.Д. Криптовалюта как предмет преступления: проблемы квалификации и защиты // Вестник Алтайской академии экономики и права. 2020. № 11-2. С. 376-381 (Kulikova A. A., Zmurko R. D. Cryptocurrency as a Subject of Supply: Problems of Qualification and Protection // Bulletin of the Altai Academy of Economics and Law. 2020. No. 11-2. Pp. 376-381) URL: https://vaael.ru/ru/article/view?id=1436
Науменко О.А., Бутяева Н.А. Криптовалюта как предмет и средство совершения преступлений // Вестник Краснодарского университета МВД России. – 2022. – № 2 (56). – С. 48-51. (Naumenko O. A., Butyaeva N. A. Cryptocurrency – the subject and means of law enforcement // Bulletin of the Krasnodar University of the Ministry of Internal Affairs of Russia. - 2022. - No. 2 (56). - Pp. 48-51)
Аджиев Н.Б. Криптовалюта как предмет преступлений против собственности // Международный научно-исследовательский журнал. – 2023. – № 8 (134). – C. 1-4 (Adzhiev N. B. Cryptocurrency as crimes against property // International research journal. - 2023. - No. 8 (134). - Pp. 1-4).
Шабалина К.В. Искусственный интеллект как предмет преступления // Уральский государственный юридический университет имени В.Ф. Яковлева. – 2023. – С. 397-408 (Shabalina K. V. Artificial intelligence as the subject of crime // Ural State Law University named after V. F. Yakovlev. - 2023. - Pp. 397-408).
Oʻzbekiston Respublikasi sud hujjatlarini internet tarmogʻida chop etish bazasi: Jinoyat ishlari boʻyicha Mirzo Ulugʻbek tuman sudining hukmi (Ish № 1-1002-2403/123) (Database of online publications of judicial documents of the Republic of Uzbekistan: Decision of the Mirzo-Ulugbek District Court on Criminal Cases (Case No. 1-1002-2403/123)) // URL: https://public.sud.uz/report/CRIMINAL
Oʻzbekiston Respublikasi sud hujjatlarini internet tarmogʻida chop etish bazasi: Jinoyat ishlari boʻyicha Yunusobod tuman sudining hukmi (Ish № 1-1001-2501/456) (Database of online publications of judicial documents of the Republic of Uzbekistan: Decision of the Yunusabad District Court on Criminal Cases (Case No. 1-1001-2501/456)) // URL:https://public.sud.uz/report/CRIMINAL
Oʻzbekiston Respublikasi sud hujjatlarini internet tarmogʻida chop etish bazasi: Jinoyat ishlari boʻyicha Shayxontohur tuman sudining hukmi (Ish № 1-1003-2401/789) (Database of online publications of judicial documents of the Republic of Uzbekistan: Decision of the Shaykhontohur District Court on Criminal Cases (Case No. 1-1003-2401/789)) // URL: https://public.sud.uz/report/CRIMINAL
Oʻzbekiston Respublikasi sud hujjatlarini internet tarmogʻida chop etish bazasi: Jinoyat ishlari boʻyicha Yakkasaroy tuman sudining hukmi (Ish № 1-1004-2405/321) (Database of online publications of judicial documents of the Republic of Uzbekistan: Decision Yakkasaroy District Criminal Court (case No. 1-1004-2405/321)) // URL: https://public.sud.uz/report/CRIMINAL
Hallevy, Gabriel (2010) “The Criminal Liability of Artificial Intelligence Entities - from Science Fiction to Legal Social Control,” Akron Intellectual Property Journal: Vol. 4: Iss. 2, Article 1. Available at: https://ideaexchange.uakron.edu/akronintellectualproperty/vol4/iss2/1
LIU Xianquan, HE Yangyang. The Adjustment of the Elements of the Crime of Infringing on Citizens’ Personal Information from the Perspective of The Personal Information Protection Law[J]. Journal of South China normal University (Social Science Edition), 2022, (1): 141-154.
Fox D., Green S. Cryptocurrencies in Public and Private Law // Oxford University Press. 2019. URL: https://global.oup.com/academic/product/cryptocurrencies-in-public-and-private-law-9780198826385?cc=uz&lang=en&
Fairfield J. A. T. Virtual Property // Boston University. 2005. URL: https://www.bu.edu/law/journals-archive/bulr/volume85n4/FAIRFIELD.pdf
Lastowka G., Hunter D. The Laws of the Virtual Worlds // University of California, Berkeley. 2004. URL: https://lawcat.berkeley.edu/record/1119331/files/fulltext.pdf
