JINOYAT KODEKSI UMUMIY VA MAXSUS QISMLARI NORMALARI RAQOBATINING HUQUQIY TAHLILI
##article.subject##:
normalar raqobati, umumiy norma, maxsus norma, jinoyatlarni kvalifikatsiya qilish, jinoyat tarkibi, ishtirokchilik, tamom bo'lmagan jinoyat, Jinoyat kodeksi##article.abstract##
Mazkur maqolada jinoyat huquqining dolzarb muammolaridan biri — O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining Umumiy va Maxsus qismlari normalari raqobati masalasi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil etilgan. Tadqiqotda umumiy va maxsus normalar raqobatining tushunchasi, uning jinoyatlar majmuidan farqi hamda huquqni qo'llash amaliyotidagi ahamiyati ochib berilgan. Jinoyat tarkibining asosiy elementlari — obyekt, obyektiv tomon, subyektiv tomon va subyekt belgilari bo'yicha normalar raqobatining yuzaga kelish holatlari O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi moddalariga tayanib, misollar orqali ko'rsatib o'tilgan. Shuningdek, tamom bo'lmagan jinoyat normalari, ishtirokchilik shakllari hamda Maxsus qismda mustaqil jinoyat sifatida belgilangan tarkiblar bilan Umumiy qism normalari o'rtasidagi raqobat masalasi ham qamrab olingan. Chet el qonunchilik tajribasi, xususan Ispaniya va Rossiya Federatsiyasi hamda Qozog‘iston Respublikasi jinoyat kodekslari qiyosiy aspektda o'rganilgan. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining amaldagi qarorlari tahlil qilinib, maxsus normaning umumiy normaga nisbatan ustunligi tamoyili asoslab berilgan. Maqola natijalaridan jinoyatlarni kvalifikatsiya qilish amaliyotida, sud-tergov organlarining faoliyatida, shuningdek jinoyat huquqi fanini o'qitish jarayonida foydalanish mumkin.
Библиографические ссылки
Уголовный кодекс Испании от 01 марта 1992 г. - СПб.: Издательство “Юридический центр Пресс”, 2018. 648 с./ Criminal Code of Spain of March 1, 1992. – St. Petersburg: Publishing House “Legal Center Press”, 2018. 648 p.
Уголовный кодекс Российской Федерации от 13.06.1996 Н 63-ФЗ (ред. от 01.01.2026)/ Criminal Code of the Russian Federation of 13.06.1996 No. 63-FZ (01.01.2026)
Уголовный кодекс Республики Казахстан от 3 июля 2014 года № 226-В (с изменениями и дополнениями по состоянию на 01.01.2026). / Criminal Code of the Republic of Kazakhstan of July 3, 2014 No. 226-V (with amendments and additions as of January 1, 2026).
Rustambayev M.X. O’zbekiston Respublikasi jinoyat huquqi kursi. Tom 5. Maxsus qism. Darslik. 2-nashr,to‘ldirilgan va qayta ishlangan. – T.: O‘zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Harbiy-texnik instituti, 2018. – 207 bet./ Rustambayev M.X. Course of Criminal Law of the Republic of Uzbekistan. Volume 5. Special Part. Textbook. 2nd edition, supplemented and revised. – T.: Military-Technical Institute of the National Guard of the Republic of Uzbekistan, 2018. – 207 p.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2009 yil 24 noyabrdagi 12-sonli “Odam savdosiga oid ishlar bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida”gi qarori./ Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 ноября 2009 года № 12 “О судебной практике по делам, связанным с торговлей людьми”/ Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan No. 12 of November 24, 2009 “On Judicial Practice in Cases Related to Trafficking in Persons”.
Jinoyat huquqi. Darslik. Usmonaliyev M., Bakunov P. 2010. 87-bet./ Уголовное право. Учебник. Усмоналиев М., Бакунов П. 2010. С. 87./ Criminal Law. Textbook. Usmonaliyev M., Bakunov P. 2010. P. 87.
Ochilov X.R., Xaydarov Sh.D., Shamsidiov Z.Z. “Jinoyat huquqi” (Umumiy qism). O'quv qo'llanma – T.: TDYUU nashriyoti, 2021./ Ochilov X.R., Xaydarov Sh.D., Shamsidiov Z.Z. “Jinoyat huquqi” (Umumiy qism). O'quv qo'llanma – T.: TDYUU nashriyoti, 2021./ Ochilov X.R., Xaydarov Sh.D., Shamsidiov Z.Z. "Criminal Law" (General Part). Study Guide – T.: TSLU Publishing House, 2021.
Jinoyat huquqi (umumiy qism). Yuridik texnikum o‘quvchilari uchun darslik. – T.: TDYU nashriyoti, 2021. – 104 b./ Уголовное право (Общая часть). Учебник для учащихся юридического техникума. – Т.: Издательство ТГЮУ, 2021. – 104 с./ Criminal Law (General Part). Textbook for students of law technical college. – T.: TSLU Publishing House, 2021. – 104 p.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2017-yil 28-apreldagi 12-sonli “Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishga oid jinoyat ishlari boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarori./ Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 28 апреля 2017 года № 12 “О судебной практике по уголовным делам, связанным с незаконным оборотом наркотических средств и психотропных веществ”./ Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan No. 12 of April 28, 2017 “On Judicial Practice in Criminal Cases Related to the Illicit Trafficking of Narcotic Drugs and Psychotropic Substances”
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2014 yil 23 maydagi 07-sonli “Sud hukmi to‘g‘risida”gi qarorining 20-bandi./ Пункт 20 Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 23 мая 2014 года № 07 “О приговоре суда”./ Paragraph 20 of the Resolution of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan No. 07 of May 23, 2014 “On the Court Verdict”.
Уголовный Кодекс Республики Казахстан от 03 июля 2014 г. (действующая редакция) // Ведомости Парламента Республики Казахстан. - 2020. - № 15./ Qozog‘iston Respublikasi Jinoyat kodeksi 2014 yil 3 iyuldagi (amaldagi tahriri) // Qozog‘iston Respublikasi Parlamenti axborotnomasi. - 2020. - № 15./ Criminal Code of the Republic of Kazakhstan of July 3, 2014 (current edition) // Bulletin of the Parliament of the Republic of Kazakhstan. - 2020. - № 15.
Рустамбаев М.Х. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Узбекистан. Особенная часть / [Под общей ред. А.А. Палван-Заде] – Т.: ИПТД “Адолат”, 2016. / Rustambayev M.X. Commentary on the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. Special Part / [Under the general editorship of A.A. Palvan-Zade] – T.: “Adolat” Publishing House, 2016.
