ТАДБИРКОРЛИК СУБЪЕКТИ СИФАТИДА МАСЪУЛИЯТИ ЧЕКЛАНГАН ЖАМИЯТНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ

##article.authors##

  • Хотамов Азиз Нурмахаматович

##article.subject##:

масъулияти чекланган жамият, юридик шахс, мол-мулк, муассис, жавобгарлик, тадбикорлик ҳуқуқи, фуқаролик ҳуқуқи, жисмоний шахс, устав фонди

##article.abstract##

Бозор муносабатлари шароитида тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш ҳар доим таваккалчиликка асосланади. Тадбиркорлик фаолиятини амалга оширмоқчи бўлган шахс ўзининг мол-мулки (ёки бошқа қонуний асосларда олинган мол-мулклар (масалан, ижарага олинган) ёки маблағлар (қарзга ёки кредитга олинган суммалар))га асосланиб товарлар сотиш, иш бажариш ва хизмат кўрсатишга қаратилган бизнесни юритади. Агар тадбиркорлик субъекти бизнесга ўзининг барча мол-мулкини тикадиган бўлса, унинг таваккалчилиги ана шу мол-мулкларнинг барчасига таъсир қилади. Шу сабабли ҳам қонунчилик ва бизнес ташкил этиш амалиётида жисмоний ва юридик шахсларга тегишли мол-мулкни тадбиркорлик фаолиятига киритишнинг мақбул ҳамда субъектнинг бошқа манфаатларига таъсир этмайдиган шакллари белгиланган. Бунда жисмоний ва юридик шахс ўзига қарашли хусусий мулкнинг бир қисмини бизнесга “тикади” ва таваккалчилик ҳам айнан мазкур мулкка нисбатан белгиланади. Шу йўл билан жисмоний шахснинг ўзига тегишли бўлган мол-мулки ва унинг бизнесга “тиккан” мол-мулки ажратилади. Бу эса ўз навбатида, жисмоний ёки юридик шахснинг бизнесга “тикилмаган” мол-мулкини тегишли бизнес учун таваккалчилик ва жавобгарликдан асрайди. Замонавий иқтисодий ва ҳуқуқий муносабатлар тизимида бизнесга мулк “тикиш”нинг энг кенг тарқалган шаклларидан бири – бу масъулияти чекланган жамият (кейинги ўринларда – МЧЖ. Масъулият (арабча сўз бўлиб, жавобгарлик, ҳисоб беришлик) – бирор иш, хатти-ҳаракат оқибати, натижаси учун бўлган жавобгарлик) [12] ҳисобланади.

Библиографические ссылки

Aktiebolagslagen 1975: 1385. (Aktiebolagslagen 1975: 1385.)

Lagen 1980: 1102 ot handelsbolag och enkla bolag. Partnership Act, 1980. (Lagen 1980: 1102 ot handelsbolag och enkla bolag. Partnership Act, 1980.)

Борисов А.Н. Комментарий к Федеральному закону «Об обществах с ограниченной ответственностью» (постатейный). – М.: Юстицинформ, 2006. – 154 с. (Borisov A.N. Commentary on the Federal Law “On Limited Liability Companies” (itemized). - M.: Yustitsinform, 2006. -154 p.); Долинская В.В. Акционерное право: основные положения и тенденции. – М.: 2006. – 207 с. (Dolinskaya V.V. Stock law: main provisions and trends. - M .: 2006 .-207 p.)

Гулямов С.С. Халқаро савдо ҳуқуқи. – Tошкент: ТДЮИ, 2009. – 60 б. (Gulyamov S.S International trade law. - Tashkent: TSIL, 2009. - 60 p.)

Зокиров И.Б. Фуқаролик ҳуқуқи. – Т.: ТДЮИ, 2009. – 106 б. (Zokirov I.B. Civil law. - Т .: TSIL, 2009. - 106 p.)

Кашанина Т. Корпоративное право. – М.: Норма, 1999. – 173 с. (Kashanina T. Corporate law. - M .: Norma, 1999 .-173 p.)

Кицай Ю. А. Особенности правового регулирования деятельности предприятия в странах Европы // Актуальные вопросы юридических наук: материалы II междунар. науч. конф. (г. Челябинск, февраль 2015 г.). – Челябинск: 2015. – С. 61-65. (Kitsay Yu. A. Features of the legal regulation of the enterprise in the countries of Europe // Actual problems of legal sciences: materials of the II international. scientific. conf. (Chelyabinsk, February 2015). - Chelyabinsk: 2015 .-S. 61-65.)

Раҳмонкулов Ҳ.Р., Гулямов С.С. Корпоратив ҳуқуқ. – Т.: ТДЮИ, 2007. – 101 б. (Rahmonkulov H.R, Gulyamov S.S Corporate law. - Т .: TSIL, 2007. - 101 p.)

РИС - Bundesrecht konsolidiert - Suche . Ris.bka.gv.at. Проверено 2013-07-19.; GmbHG - nichtamtliches Inhaltsverzeichnis . Bundesrecht.juris.de. Проверено 2013-07-19. (РИС - Bundesrecht konsolidiert - Suche . Ris.bka.gv.at. Edited 2013-07-19.; GmbHG - nichtamtliches Inhaltsverzeichnis. Bundesrecht.juris.de. Edited 2013-07-19.)

Рыбина О.С. Правовой статус участников обществ с ограниченной ответственностью по континентальному праву: Автореф. дис. ... канд. юрид. наук. – М.: 2007. – 9 с. (Rybina O.S. Legal status of participants in limited liability companies under continental law: Author's abstract. dis. ... Cand. jurid. sciences. - M .: 2007 .-9 p.)

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 5 апрелдаги “Ўзбекистон Республикасининг фуқаролик қонунчилигини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Ф–5464-сон Фармойиши. //Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2019 й., 08/19/5464/2891-сон. (Order of the President of the Republic of Uzbekistan No. F-5464 of April 5, 2019 “On measures to improve the civil legislation of the Republic of Uzbekistan”. // National Database of Legal Documents, 06.04.2019, 08/19/5464/2891.)

Хошимов В.Н. Чет эл юридик шахслари иштирокидаги тадбиркорлик фаолиятида шартнома мажбуриятларига нисбатан қўлланиладиган ҳуқуқни аниқлаш. Юридик фанлар номзоди илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация. Т.: Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси И.М.Мўминов номидаги Фалсафа ва ҳуқуқ институти. 2002. 12-б. (Hoshimov V.N. Determining the applicable law in relation to contractual obligations in business activities with the participation of foreign legal entities. The dissertation for the degree of Candidate of Legal Sciences. -T .: Institute of Philosophy and Law named after IM Muminov of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan. 2002. p.12.)

(Серебренников М.М. Гражданско-правовое положение учредителей и участников обществ с ограниченной ответственностью и обществ с дополнительной ответственностью: автореф. дис. ... канд. юрид. наук. – Иркутск: 2009. – 12 с. (Serebrennikov M.M. Civil status of founders and participants of limited liability companies and companies with additional liability: abstract of Ph.D. dis. ... Cand. jurid. sciences. - Irkutsk: 2009 .-12 p.)

Ўзбек тилининг изоҳли луғати. – 555 б / www.ziyouz.com. Кutubxonasi (Explanatory dictionary of the Uzbek language. - 555 b / www.ziyouz.com. library)

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 й., 2-сонга илова (Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 1996, Appendix 2)

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 й., 1-сон, 10-модда; Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 14-сон, 110-модда; 2007 й., 29-30-сон, 297-модда, 50-51-сон, 506-модда; 2011 й., 51-сон, 542-модда; 2013 й., 1-сон, 1-модда; 2014 й., 4-сон, 45-модда, 20-сон, 222-модда; 2015 й., 33-сон, 439-модда. (Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 2002, No. 1, Article 10; Collection of Legislative Acts of the Republic of Uzbekistan, 2006, No. 14, Article 110; 2007, No. 29-30, Article 297, No. 50-51, Article 506; 2011, No. 51, Article 542; 2013, No. 1, Article 1; 2014, No. 4, Article 45, No. 20, Article 222; 2015, No. 33, Art. 439.)

Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексига шарҳ. 1-жилд (биринчи қисм) Адлия вазирлиги. – Т.: «Vektor-Press», 2010. – Б. 186, 187. (Commentary to the Civil Code of the Republic of Uzbekistan. Year 1 (part one) Ministry of Justice. - Т .: «Vektor-Press», 2010. - P. 186, 187.)

Юлдашев Ж.И. Акциядорлик жамиятлари – фуқаролик ҳуқуқининг субъекти сифатида: Юрид. фан. номз. дисс. –Тошкент. 2008. – 53 б. (Yuldashev J.I. Joint-stock companies as subjects of civil law: Legal. fan. candidate. diss. - Tashkent. 2008. -53 p.)

Юрочкин М.А. Теоретико-правовая характеристика общества с ограниченной ответственностьюв системе юридических лиц Российской Федерации // Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. 2015. - № 8. –С. 234. (Yurochkin M.A. Theoretical and legal characteristics of a limited liability company in the system of legal entities of the Russian Federation // Actual problems of the humanities and natural sciences. 2015. - No. 8. –P. 234.)

Загрузки

##submissions.published##

2021-12-03