МАСЪУЛИЯТИ ЧЕКЛАНГАН ЖАМИЯТ ИШТИРОКЧИЛАРИНИНГ ҲУҚУҚИЙ ТАВСИФИ
##article.subject##:
масъулияти чекланган жамият, қўшимча масъулиятли жамият, иштирокчи, таъсисчи, юридик шахс органи, жамият мажбуриятлари, фаолиятнинг таъқиқланиши, жисмоний шахсларнинг хўжалик жамияти фаолиятида иштироки, фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарлик, шартномавий жавобгарлик, қонунчиликни такомиллаштириш##article.abstract##
Мақолада масъулияти чекланган жамият иштирокчилари тушунчаси ва моҳияти таҳлил этилган. Масъулияти чекланган жамият фуқаролик муомаласида ўз номидан иштирок этсада, унинг ортида муайян жисмоний шахслар мавжуд бўлади. Бу ўринда жисмоний ва юридик шахснинг манфаатлари, жавобгарлиги доирасини аниқлаш зарурати мавжуд бўлади. Масъулияти чекланган жамият фаолияти билан боғлиқ масалалар қонунчиликда нисбатан тарқоқ ҳолда тартибга солинган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, “Масъулияти чекланган ҳамда қўшимча масъулиятли жамиятлар тўғрисида”ги, “Хўжалик ширкатлари тўғрисида”ги, “Ўзбекистон Республикасида мулкчилик тўғрисида”ги қонунларда муайян такрорлашлар ва зиддиятлар мавжуд. Масъулияти чекланган жамият фаолияти юзасидан суд низоларини таҳлили бу борада тизимли ёндашув мавжуд бўлишини, суд амалиёти бир хилда шаклланиши долзарблигини кўрсатмоқда. Таклиф этилган тадқиқот масъулияти чекланган жамиятни ташкил этилиши, иштирокчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, жавобгарлиги ҳақида тўлиқ маълумот олишга имкон беради. Шунингдек, унда олимларнинг илмий нуқтаи назарлари, амалга оширилаётган суд-ҳуқуқий ислоҳотлари шароитида масъулияти чекланган жамиятининг фуқаролик муомаласида иштироки, жавобгарлиги масалалари атрофлича ўрганилган. Қонунда айрим тоифадаги жисмоний шахсларнинг жамиятда иштирок этиши тақиқланиши ёки чекланиши мумкинлиги ҳам алоҳида тадқиқотни талаб қилади. Жамият бир шахс томонидан таъсис этилиши мумкин бўлиб, у жамиятнинг ягона иштирокчисига айланади. Жамият кейинчалик бир иштирокчиси бўлган жамиятга айланиши мумкинлиги бугунги кун нуқтаи назаридан комплекс тадқиқ этилмаган. Мақолада кўтарилган масалалар таҳлили натижасида муаллиф муайян хулоса ва таклифларни илгари суради.
Библиографические ссылки
https://president.uz/uz/lists/view/4743
Суханов Е.А. Сравнительное корпоративное право. Статут. М. 2016. С. 16.; Усачева К. А. Ответственность руководителя должника и иных лиц в деле о банкротстве. Еще раз о выборе модели. Журнал Российской школы частного права. №1. 2019. (Sukhanov E.A. Comparative corporate law. Statute. M. 2016. P. 16.; Usacheva K. A. Responsibility of the head of the debtor and other persons in the bankruptcy case. Once again about the choice of model. Journal of the Russian School of Private Law. No. 1. 2019) https://privlaw-journal.com/otvetstvennost-rukovoditelya-dolzhnika-i-inyx-lic-v-dele-o-bankrotstve-eshhe-raz-o-vybore-modeli/; Ломакин Д.В. Концепция снятия корпоративного покрова: реализация ее основных положений в действующем законодательстве и проекте Гражданского кодекса РФ. «Вестник ВАС РФ», 2012, N 9. С. 26.; Быканов Д. Проникающая ответственность в Российском и зарубежном корпоративном праве. Дисс. К.ю.н. 2018 г. М. С. 171.; Покровский С.С. Субсидиарная ответственность: проблемы правового регулирования и правоприменения // Вестник экономического правосудия Российской Федерации. – 2015. – № 7. СПС «КонсультантПлюс». – С. 19 (The concept of removing the corporate veil: the implementation of its main provisions in the current legislation and the draft Civil Code of the Russian Federation. "Bulletin of the Supreme Arbitration Court of the Russian Federation", 2012, N 9. P. 26 .; Bykanov D. Penetrating liability in Russian and foreign corporate law. Diss. Ph.D. 2018 M. S. 171.; Pokrovsky S.S. Subsidiary liability: problems of legal regulation and law enforcement // Bulletin of economic justice of the Russian Federation. - 2015. - No. 7. ATP "ConsultantPlus". – P. 19.).
Холмирзаев У.П. Ответственность контролирующих лиц по обязательствам хозяйственных обществ в национальном и зарубежном корпоративном праве. Т. ТГЮУ. на соискание ученой степени доктора философии (PhD) по юридическим наукам. 2021. -149-б. (Kholmirzaev U.P. Responsibility of controlling persons for the obligations of economic companies in national and foreign corporate law. T. TSGUU. for the degree of Doctor of Philosophy (PhD) in legal sciences. 2021. -149-p)
Ўзбекистон Республикаси “Масъулияти чекланган ҳамда қўшимча масъулиятли жамиятлар тўғрисида”ги Қонун. //Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 й., 1-сон, 10-модда (Law of the Republic of Uzbekistan "On Limited Liability and Additional Liability Companies". // Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 2002, No. 1, Article 10)
Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг 2014 йил 20 июндаги 262-сонли “Иқтисодий судлар томонидан корпоратив низоларни ҳал этишнинг айрим масалалари тўғрисида”ги Қарори. (Decree of the Plenum of the Supreme Economic Court of the Republic of Uzbekistan dated June 20, 2014 No 262 "On some issues of resolving corporate disputes by economic courts".) // https://lex.uz/docs/2453499
Кашанина Т.В. Корпоративное право. – М.: Норма, 1999. – 290 c. (Kashanina T.V. Corporate right. - M.: Norma, 1999. - 290 p)
Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 6 декабрдаги “Хўжалик ширкатлари тўғрисида”ги Қонуни. //Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 йил, № 1, 8-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan dated December 6, 2001 "On business companies". // Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 2002, № 1, Article 8)
Ўзбекистон Республикасининг “Ўзбекистон Республикасида Мулкчилик тўғрисида”ги қонун. //Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1990 й., 31-33-сон, 371-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan "On Property in the Republic of Uzbekistan". // Bulletin of the Supreme Council of the Republic of Uzbekistan, 1990, No. 31-33, Article 371.)
Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 2 майдаги “Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида”ги янги таҳрирдаги Қонун. //Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2012 й., 18-сон, 201-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan dated May 2, 2012 "On guarantees of freedom of entrepreneurial activity" in the new edition. // Collection of Legislation of the Republic of Uzbekistan, 2012, No. 18, Article 201)
Сапко С.И. Правовой статус общества с ограниченной ответственностью по законодательству России // Ленинградский юридический журнал. 2013. – № 2 (32). – С. 218-222. (Sapko S.I. Legal status of a limited liability company under the laws of Russia // Leningradsky juridical journal. 2013. - No. 2 (32). – P. 218-222)
Кабанов А.А. Гражданское и торговое право зарубежных стран. Вопросы, ответы и словарь терминов. – Санкт Петербург, 2011. – 15 с. (Kabanov A.A. Civil and commercial law of foreign countries. Questions, answers and glossary of terms. - St. Petersburg, 2011. - 15 p.)
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 06.03.1992 й.103-сонли Тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш тақиқланган мансабдор шахсларнинг рўйхати тўғрисида қарори. // Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 1992 й., 3-сон, 7-модда. (Decree of the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan No. 103 of 06.03.1992 on the list of officials prohibited from engaging in entrepreneurial activity. // QT of the Republic of Uzbekistan, 1992, No. 3, Article 7.)
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 20 августдаги 357-сонли «Тадбиркорлик фаолиятини ташкил этиш учун рўйхатдан ўтказиш тартиботлари тизимини тубдан такомиллаштириш тўғрисида» ги қарори. (Resolution of the Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan dated August 20, 2003 No. 357 "On radical improvement of the system of registration procedures for the organization of entrepreneurial activity.")
Ўзбекистон Республикасининг “Банкротлик тўғрисида”ги Қонуни. // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 й., 5-сон, 63-модда. (Law of the Republic of Uzbekistan "On Bankruptcy". // Bulletin of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan, 2003, No. 5, Article 63)