ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН КОНСТИТУЦИЯВИЙ ИСЛОҲОТЛАРИНИНГ ХУСУСИЯТЛАРИ: НАЗАРИЙ-ҲУҚУҚИЙ ЖИҲАТЛАРИ
##article.subject##:
конституция, давлат, ҳуқуқ, қонун, ислоҳот, инсон, тараққиёт##article.abstract##
Мақолада конституцияявий ислоҳотлар, қонунчилик ва уларни кенг жамоатчиликка етказишда ҳуқуқий тарғибот ва ташқивиқот ҳамда аҳолининг ҳуқуқий маданиятини ошириш масалалари муҳокама қилинади. Муаллиф давлат ва жамиятнинг барча соҳаларида қонун устуворлигини таъминлашдда ҳуқуқий тарғибот масалаларининг ўрни ва аҳамиятига алоҳида эътибор қаратган. Ўзбекистонда конституциявий соҳада олиб борилаётган ислоҳотларнинг аҳамияти ва долзарблиги тарихий-ҳуқуқий жиҳатдан қиёсиий ттаҳлил эттилган. Шунинг учун инсон ҳуқуқ ва эркинликлари ва ҳуқуқий маданият даражаси ўзаро боғлиқлигига аҳамият берган, шунингдек, аҳоли, айниқса, ёшлар ўртасида ҳуқуқий маданиятни юксалтиришга урғу берган. Айниқса, Тараққиёт стратегиясида белгиланган ва амалга оширилаётган ишлар биринчи навбатда инсон қадрини улуғлашга қаратилгани, инсон манфаатларига тўлиқ жавоб бериш ҳамда аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламини ҳимоя қилиш нуқтайи назардан амалдаги Конституцияга тегишли қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш масаласи ўрганилган. Чунки, бу ердаги энг асосий муаммолардан бири – аҳолининг ижтимоий ҳимояси билан боғлиқ эканлиги бўлиб, мйаллиф бу бордаги давлат сиёсатининг ҳуқуқий асосларига тўхталган. Ҳар бир фуқаронинг шахсий ҳуқуқлари ва ижтимоий фаоллигини оширишнинг назарий ва ҳуқуқий асослари ҳам ўрганилди. Мақолада янгиланиш даврида Ўзбекистонда ижтимоий ёрдамга муҳтож аҳолини давлат томонидан ҳимоя қилиш борасида олиб борилаётган ислоҳотлар натижасида аҳолининг ёрдамга муҳтож қатламларини қўллаб-қувватлаш ва камбағалликни қисқартиришга қаратилган ижобий ишлар таҳлил этилган. Шунингдек, аҳолининг ҳуқуқи ва ижтимоий фаоллигини оширишга оид шарқ мутафаккирларининг ҳам қарашлари ўрганилган. Жумладан, Абу Нарс Форобий сиёсий-ҳуқуқий меросида қонунчилик масалалари қиёсий ўрганилган. Конституциявий ислохотлларнинг инсон манфаати ва ҳуқуқини ҳимя қилишдаги янги хихатлари кўрсатилган.
Библиографические ссылки
Ўзбекиcтoн Pеcпубликacининг Кoнcтитуцияcи. – Т.: Aдoлaт, 2021. – 86 б. (Constitution of the Republic of Uzbekistan. - T.: Adolat, 2021. - 86 p)
“Давлат ҳуқуқий сиёсатини амалга оширишда адлия органлари ва муассасалари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018-йил 13 апрелдаги ПФ-5415-сонли Фармони (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated April 13, 2018 No. PF-5415 "On measures to fundamentally improve the activities of judicial bodies and institutions in the implementation of the state legal policy")
“Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги фаолиятини янада такомиллаштиришга доир ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018-йил 13 апрелдаги ПҚ-3666-сонли Қарори (Resolution of the President of the Republic of Uzbekistan dated April 13, 2018 No. PQ-3666 "On organizational measures to further improve the activities of the Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan")
“Жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш тизимини тубдан такомиллаштириш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019-йил 9 январдаги ПФ-5618-сонли фармони (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated January 9, 2019 No. PF-5618 "On the fundamental improvement of the system of raising legal awareness and legal culture in society")
“Давлат ҳуқуқий сиёсатини амалга оширишда адлия органлари ва муассасалари фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020-йил 19 майдаги ПФ-5997-сонли фармони (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No. PF-5997 dated May 19, 2020 "On measures to further improve the activities of judicial bodies and institutions in the implementation of state legal policy") https://lex.uz
“Фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш ҳамда ҳуқуқий хизмат кўрсатишда адлия органлари ва муассасалари фаолияти самарадорлигини янада ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”гиЎзбекистон Республикаси Президентининг 2022-йил 17 мартдаги ПФ-89-сон Фармони Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаcи (Decree No. PF-89 of the President of the Republic of Uzbekistan dated March 17, 2022 "On measures to further increase the efficiency of the activities of justice bodies and institutions in ensuring the rights and freedoms of citizens and providing legal services" National database of legal documents)
Шавкат Мирзиёев 2022-йил 3 июль куни Қорақалпоғистон Жўқорғи Кенгесида депутатлар, фахрий ва фаоллар билан ўтказган учрашувидаги нутқидан (Shavkat Mirziyoev from his speech at the meeting with deputies, veterans and activists on July 3, 2022 at the Dzhokorg Council of Karakalpakstan)
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони, 28.01.2022-йилдаги ПФ-60-сон «2022 — 2026 йилларга мўлжалланган янги Ўзбекистоннинг Тараққиёт стратегияси, Фармони (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated 28.01.2022 No. PF-60 "Development strategy of new Uzbekistan for 2022-2026", Decree) https://lex.uz/uz/docs/5841063
Инсон Ҳуқуқлари Умумжаҳон Декларацияси Бош Ассамблеянинг 1948-йил 10 декабрдаги 217А (III)-сонли резолюцияси билан қабул қилинган ва эълон қилинган. (The Universal Declaration of Human Rights was adopted and promulgated by General Assembly Resolution 217A (III) of December 10, 1948) https://nrm.uz/contentf?doc=371784_
Аль-Фараби. Историко-философские трактаты. – Алма-Ата: Наука, 1985. – С. 127. (Al-Farabi. Historical and philosophical tracts. - Alma-Ata: Nauka, 1985. - P. 127)
Платон. Соч. - М., 1971. - Т.З, 4.1. - С.251 (Plato. Hair. - M., 1971. - T.Z, 4.1. - P.251)
Аристотель. Политика. - М. - Л., 1893. - С. 34 (Aristotle. Politics. - M. - L., 1893. - P. 34)
Международные Конвенции по защите прав человека и борьбе c преcтупноcтью: (Cб. междунар. документов)/Cоcт. Ю.C.Пулатов. –Т.: Шарк, 1995. – 448 c. (International Conventions for the protection of human rights and the fight against crime: (Collection of international documents) / Comp. Yu.S. Pulatov. –T.: Shark, 1995. – 448 p)
Бахадиров Р. Из истории классификации наук на мусульманском Востоке. – Т.: Академия, 2000. – С. 55. (Bakhadirov R. From the history of the classification of sciences in the Muslim East. - T .: Academy, 2000. - P. 55)
Касимжанов А.Х. Абу Наср аль-Фараби. – М.: Мысль, 1982. – С. 157. (Kasimzhanov A.Kh. Abu Nasr al-Farabi. - M.: Thought, 1982. - P. 157)
Соколова Н.С. Правосознание, правовая культура и правовое воспитание// Проблемы общей теории права и государства. – М., 1999. - С 406-407. (Sokolova N.S. Legal consciousness, legal culture and legal education// Problems of the general theory of law and state. - M., 1999. – P 406-407)
