ЖАЗОНИ ЕНГИЛЛАШТИРУВЧИ ҲОЛАТЛАР ТУШУНЧАСИ ВА БЕЛГИЛАРИ
##article.subject##:
жиноят, жазо, жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар, жазони оғирлаштирувчи ҳолатлар, имтиёзли белгилар сифатида амал қиладиган ҳолатлар##article.abstract##
Мазкур мақолада тадқиқ этишнинг мантиқийлик, тизимлилик, мантиқий-юридик, қиёсий-ҳуқуқий методларидан кенг фойдаланилган. Жумладан, биринчи навбатда жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар тушунчаси ҳақида баён қилинган. жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар ва уларнинг ўзаро муносабат, шунингдек, у тўғрисидаги олимларнинг илмий қарашлари, тадқиқотлари, улар ўртасидаги ўзаро ўхшаш ва фарқли жиҳатлар ҳақида атрофлича баён қилинган. Шу билан бирга, жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар турлари билан қиёсий таҳлил қилиниб, улардаги муаммоли жиҳатлар аниқланди ва кетма-кет тавсифлаб берилди. Шунингдек, мамлакатимизда ҳам суд томонидан жазо тайинлашда содир этилган жиноятнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражасини, қилмишнинг сабабини, етказилган зарарнинг хусусияти ва миқдорини, айбдорнинг шахсини ҳамда жазони енгиллаштирувчи ва оғирлаштирувчи ҳолатларни ҳисобга олиш жиноят қонунчилигининг мажбурий талаби ҳисобланади. Ўз навбатида, ЖКнинг 55-моддасида жазони енгиллаштирувчи ҳолатларнинг очиқ рўйхати (9 та ҳолат) ҳамда жазо тайинлашда уларни ҳисобга олиш бўйича муайян талаб ва шартлар белгиланган. Жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар жиноят-ҳуқуқий институтлар орасида, шу жумладан, муайян қилмиш учун адолатли жазо тайинлаш ва шахснинг аҳволини яхшилашда муҳим аҳамият касб этса-да, мамлакатимиз жиноят қонунчилигида “жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар” тушунчасига таъриф берилмаганлиги ва у билан боғлиқ муаммолар кетма-кет тавсифлаб берилган. Шу билан бирга, жиноят ҳуқуқи доктринаси ва унда мавжуд илмий тадқиқотлар таҳлил этилиб, бу борада асосли назарий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
Библиографические ссылки
Highest to Lowest – Prison Population Total. // www.prisonstudies.org/highest-to-lowest/prison-population-total?field_region_taxonomy_tid=All
Обстоятельства, смягчающие уголовное наказание. // www.ru.wikipedia.org (Circumstances mitigating criminal punishment. // www.ru.wikipedia.org)
Обстоятельства, смягчающие уголовное наказание. // www.ru.wikipedia.org (Circumstances mitigating criminal punishment. // www.ru.wikipedia.org)
Мингалимова М.Ф. Назначение наказания с учетом смягчающих обстоятельств. Дисс... на соис. уч. степ. канд. юрид. наук. – М., 2019. – С. 17. (Mingalimova M.F. Sentencing based on mitigating circumstances. Diss... on sois. uch. step. cand. legal Sciences. - M., 2019. - S. 17.)
Норбўтаев Э.Х. Уголовный закон и его эффиктовность. – Ташкент: Мехнат, 1991. – С. 45-50. (Norbutaev E.Kh. Criminal law and its effectiveness. - Tashkent: Mekhnat, 1991. - S. 45-50.)
Суюнова Д.Ж. Жиноий жазоларни тайинлаш муаммолари. Ўқув қўлланма. – Тошкент: Нур Полиграф, 2008. – Б. 21. (Suyunova D.J. Problems of imposing criminal penalties. Study guide. - Tashkent: Nur Poligraf, 2008. - P. 21.)
Ўзбекистон юридик энциклопедияси. Масъул муҳаррир: Н.Тойчиев. – Тошкент: Адолат, 2011. – Б. 161. (Legal encyclopedia of Uzbekistan. Responsible editor: N. Toychiev. - Tashkent: Adolat, 2011. - B. 161.)
Тожиев Э.А. Понятие и уголовно-правовые значение обстоятельств, смягчающих наказание. – Нукус: Билим, 2000. – С. 23. (Tozhiev E.A. The concept and criminal law meaning of circumstances mitigating punishment. - Nukus: Bilim, 2000. - P. 23.)
Назаров М.А. Назначение наказания в уголовном праве Республики Узбекистан. 123 (Nazarov M.A. Appointment of punishment in the criminal law of the Republic of Uzbekistan. 123)
Усмоналиев М., Бакунов П. Жазо тайинлашда енгиллаштирувчи ҳолатларни ҳисобга олиш. – Тошкент: Адолат, 2007. – Б. 18.; Рустамбоев М.Ҳ. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм. – Тошкент: Илм зиё, 2005. – Б. 344-345. (Usmonaliev M., Bakunov P. Consideration of mitigating circumstances in sentencing. - Tashkent: Adolat, 2007. - P. 18.; Rustamboev M.H. Criminal law. General part. - Tashkent: Ilm zia, 2005. - P. 344-345.)
Васильева Я.Ю. Практика и некоторые проблемы назначения наказания в России. – Иркутск, 2016. – С. 93. (Vasilyeva Ya.Yu. Practice and some problems of sentencing in Russia. - Irkutsk, 2016. - P. 93.)
Кругликов Л.Л. Смягчающие и отягчающие ответственность обстоятельства в уголовном праве. – Воронеж, 1985. – С. 38. (Kruglikov L.L. Mitigating and aggravating circumstances in criminal law. - Voronezh, 1985. - P. 38.)
Мясников О.А. Смягчающие и отягчающие обстоятельства в теории, законодательстве и судебной практике. – М., 2002. (Myasnikov O.A. Mitigating and aggravating circumstances in theory, legislation and judicial practice. - M., 2002.)
Гаскин С.С. Отягчающие обстоятельства и их значение для индивидуализации уголовной ответственности и наказания: автореф. дис. … канд. юрид. наук. – М., 1981. – С. 9. (Gaskin S.S. Aggravating circumstances and their significance for the individualization of criminal liability and punishment: author. dis. … cand. legal Sciences. - M., 1981. - P. 9.)
Костарева Т.А. Квалифицирующие обстоятельства в уголовном праве. – Ярославль, 1993. – С. 91-101. (Kostareva T.A. Qualifying circumstances in criminal law. - Yaroslavl, 1993. - P. 91-101.)
Гальперин И.М., Минская В.С., Орешкина Т.Ю. Уголовная ответственность за кражу личного имущества с проникновением в жилище. – М., 1986. С. 5-7. (Galperin I.M., Minskaya V.S., Oreshkina T.Yu. Criminal liability for theft of personal property with penetration into the home. - M., 1986. – P. 5-7.)
Костарева Т.А. Квалифицирующие обстоятельства в уголовном праве. – Ярославль, 1993. – С. 110-113. (Kostareva T.A. Qualifying circumstances in criminal law. - Yaroslavl, 1993. - P. 110-113.)
Костарева Т.А. Квалифицирующие обстоятельства в уголовном праве. – Ярославль, 1993. – С. 113. (Kostareva T.A. Qualifying circumstances in criminal law. - Yaroslavl, 1993. - P. 113.)
Вакарина Е.А. Дифференциация и индивидуализация и средства их достижения (уголовно-правовые и уголовно-исполнительные аспекты): автореф. дис. … канд. юрид. наук. – Краснодар, 2005.; Тарханов И.А. Поощрение позитивного поведения в уголовном праве. – Казань, 2001. (Vakarina E.A. Differentiation and individualization and means of their achievement (criminal-legal and penitentiary aspects): author. dis. … cand. legal Sciences. – Krasnodar, 2005.; Tarkhanov I.A. Encouraging positive behavior in criminal law. – Kazan, 2001.)
Гараева А.Р. Смягчение наказания при его исполнении в российском уголовном праве: дисс. ...канд. юрид. наук. – Казань, 2007. – С. 32-47. (Garayeva A.R. Mitigation of punishment during its execution in Russian criminal law: diss. ...cand. legal Sciences. - Kazan, 2007. - P. 32-47.)
Долиненко Л.А. Влияние смягчающих ответственность обстоятельств на индивидуализацию наказания и на освобождение от уголовной ответственности с применением мер общественного или административного воздействия: автореф. дисс. …канд. юрид. наук. – Томск, 1980. – С. 10. (Dolinenko L.A. Influence of mitigating circumstances on the individualization of punishment and on the release from criminal liability with the use of measures of social or administrative influence: author. diss. …cand. legal Sciences. - Tomsk, 1980. - P. 10.)
Кругликов Л.Л. Смягчающие и отягчающие ответственность обстоятельства в уголовном праве. – Воронеж, 1985. – С. 84. (Kruglikov L.L. Mitigating and aggravating circumstances in criminal law. - Voronezh, 1985. - P. 84.)
Кругликов Л.Л. Особенности перечисленных в уголовном законе смягчающих и отягчающих обстоятельств // Юридические гарантии применения права и режим социалистической законности в СССР. – Ярославль, – 1975. Вып. 1. – С. 58-61. (Kruglikov L.L. Features of the mitigating and aggravating circumstances listed in the criminal law // Legal guarantees for the application of law and the regime of socialist legality in the USSR. - Yaroslavl, - 1975. Issue. 1. - P. 58-61.)
Криминология: учебник / отв. ред. В.К. Звирбуль [и др.]. – М., 1979. – С. 58, 60, 192. (Criminology: textbook / otv. ed. VC. Zvirbul [i dr.]. - M., 1979. - P. 58, 60, 192.)