НОҚОНУНИЙ МАЙНИНГНИНГ АЙРИМ ЖИҲАТЛАРИ
##article.subject##:
криптовалюта, блокчейн, майнинг, криптоджекинг, зарарли ДТ, жиноят##article.abstract##
Мақола криптовалюталарни ноқонуний майнинг қилишнинг долзарб муаммосига бағишланган бўлиб, унинг иқтисодиётга, хавфсизликка ва жамоатчилик ишончига таъсирини таҳлил қилади. Сўнгги ўн йилликларда криптовалюталар ва майнинг бозор ўсиши, технологик тараққиёт ва марказлаштирилмаган молиявий хизматларга қизиқиш туфайли оммалашди. Бироқ, машҳурликнинг ошиши билан ноқонуний қазиб олиш билан боғлиқ хавфлар ҳам ошди. Ноқонуний майнинг бошқа одамларнинг ҳисоблаш ресурсларидан криптовалютани майнинг қилиш учун рухсатисиз фойдаланишни ўз ичига олади, бу эса жиддий таҳдидларни келтириб чиқаради. Ноқонуний майнингнинг асосий шакллари криптожэкинг, рухсатисиз булутли майнинг ва корпоратив ва давлат ресурсларидан фойдаланишдир. Ушбу ҳаракатлар молиявий йўқотишларга, маълумотлар хавфсизлигига таҳдид, муҳим тизимларнинг бузилишига ва жамоатчиликнинг криптовалюталарга бўлган ишончини пасайишига олиб келади. Мақолада ноқонуний майнингнинг тарқалиш сабаблари, жумладан, криптовалюталарнинг юқори рентабеллиги, анонимлик, фойдаланувчиларнинг паст даражадаги хабардорлиги ва технологияларнинг эркин фойдаланишда эканлиги кўриб чиқилади. Шунингдек, зарарли дастурлар орқали ҳужум қилиш ва корпоратив серверларни бузиш каби ноқонуний майнингнинг маълум ҳолатларига мисоллар мавжуд. Муаммони самарали ҳал этиш ҳукумат, бизнес ва жамиятнинг қатъий қонунчилик нормаларини ўрнатиш, тизимларни ҳимоя қилиш чораларини кучайтириш ва хабардорликни ошириш бўйича биргаликдаги саъй-ҳаракатларини талаб қилади. Мақсад-ноқонуний қазиб олиш иқтисодий жиҳатдан фойдасиз ва техник жиҳатдан қийин бўлиб қоладиган шароитларни яратиш, бу унинг тарқалишини ва жамият ва иқтисодиётга салбий таъсирини камайтиришга ёрдам беради.
Библиографические ссылки
https://cyberleninka.ru/article/n/investitsionnye-vozmozhnosti-kriptovalyuty-na-primere-bitkoina
https://www.investopedia.com/decentralized-finance-defi-5113835
https://www.rbc.ru/crypto/news/653f75689a794780e66aff03
https://safe-surf.ru/specialists/article/5278/658923/
https://www.rbc.ru/crypto/news/65cfabac9a79474f7910baef
https://cyberleninka.ru/article/n/detsentralizovannye-vychisleniya-na-osnove-tehnologii-blokcheyn
https://encyclopedia.kaspersky.ru/glossary/cryptojacking/
https://www.theregister.com/2022/12/15/microsoft_online_services_cryptomining_ban/
Cryptocurrency. (2022).231-245. doi: 10.4018/978-1-6684-4133-6.ch014
Yang, Liu., Mingxing, He., Fangyuan, Pu. Anonymous Transaction of Digital Currency Based on Blockchain.. (2020).;22:442-448.
Ralph, Holz., Diego, Perino., Matteo, Varvello., Johanna, Amann., Andrea, Continella., Nate, Evans., Ilias, Leontiadis., Christopher, Natoli., Quirin, Scheitle. A Retrospective Analysis of User Exposure to (Illicit) Cryptocurrency Mining on the Web. arXiv: Cryptography and Security, (2020).
AbedAlqader, Swedan., Ahmad, N., Khuffash., Othman, M.M., Othman., Ahmed, Awad. Detection and prevention of malicious cryptocurrency mining on internet-connected devices. (2018).23-. doi: 10.1145/3231053.3231076
Felipe, Ribas, Coutinho., Victor, Pires., Claudio, Miceli., Daniel, Sadoc, Menasche. Crypto-Hotwire: Illegal Blockchain Mining at Zero Cost Using Public Infrastructures. (2021).;48(4):4-7. doi: 10.1145/3466826.3466830
Amir-Saeed, Es'haghi., Ebrahim, Afjei., Abbas, Marini., Maziar, Karimi. Detection of Illegal Cryptocurrency Mining Farms in Distribution Systems Using Harmonic State Estimation. (2023).1-6. doi: 10.1109/sgc61621.2023.10459313
Michele, Russo., Nedim, Srndic., Pavel, Laskov. Detection of illicit cryptomining using network metadata. (2021). doi: 10.21203/RS.3.RS-607598/V1
S., Muradyan., Natalia, Mikhaylenko., Anna, Vladilenovna, Skachko., Yulia, Ivanova., Elisei, Rogachev., Elmir, Nizamievich, Alimamedov. Mining of Cryptocurrencies: Analysis of Law Enforcement Practice and Problem Solving in Legal Regulation. Jurnal Cita Hukum, (2023). doi: 10.15408/jch.v11i1.31161
Tekiner, E., Acar, A., Uluagac, A., Kirda, E., & Selçuk, A. (2021). SoK: Cryptojacking Malware. 2021 IEEE European Symposium on Security and Privacy (EuroS&P), 120-139. https://doi.org/10.1109/EuroSP51992.2021.00019.
https://ultramining.com/news/en/crypto-mining-malware-uncovered-on-south-korean-government-servers/
https://cointelegraph.com/news/free-money-how-students-mine-cryptocurrency-in-their-dorm-rooms
https://www.engadget.com/supercomputer-cryptomining-hacks-021527847.html
