O‘ZBEKISTONDA XAYRIYA AMALIYOTINING TARIXIY-RETROSPEKTIV TAHLILI
##article.subject##:
xayriya, retrospektiv tahlil, Avesto, Qur’oni Karim, tasavvuf, Amir Temur, Alisher Navoiy, vaqf, ijtimoiy adolat, ma’naviy meros##article.abstract##
Ushbu maqolada O‘zbekiston hududida xayriya amaliyotining shakllanishi va rivojlanishi tarixiy-retrospektiv nuqtai nazardan tahlil qilsinadi. Tadqiqotda xayriya fenomenining ildizlari “Avesto” dagi ezgulik g‘oyalaridan boshlab, Qur’oni Karim va hadisi shariflardagi zakot, sadaqa va vaqf tushunchalari orqali islomiy qadriyat sifatida mustahkamlanishi yoritib berilgan. Maqolada tasavvuf ta’limotining insonparvarlik tamoyillari, xususan, nafsni tiyish va o‘zgalarga beg‘araz yordam berish g‘oyalarining jamiyat ijtimoiy hayotiga ta’siri ochib beriladi. Shuningdek, Amir Temur davridagi markazlashgan ijtimoiy himoya tizimi, davlat tomonidan kambag‘al va muhtojlarga ko‘rsatilgan g‘amxo‘rlik hamda Alisher Navoiyning bevosita xayriya faoliyati u qurgan madrasalar, shifoxonalar va rabotlar misolida vaqf tizimining yuksak namunalari tahlil qilinadi. Muallif ajdodlarimizning ushbu boy ma’naviy merosi bugungi kunda O‘zbekistonda xayriya madaniyatini tizimli rivojlantirish uchun muhim poydevor bo‘lib xizmat qilishini asoslab beradi.
Библиографические ссылки
Shavkat Mirziyoev. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O’zbekiston nashriyoti, 2021. – B. 68.
Islom. Ensiklopediya. /Z.Husniddinov tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2004. – B. 18.
Bekmurodov M. Zamonaviy boshqaruv sotsiologiyasi /Monografiya. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2020. – B. 11.
Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy. Hadis. T.3. – Toshkent: Qomuslar, 1997. – B. 475-476.
Farfiev B.A. O‘zbekiston ijtimoiy taraqqiyotida islom ratsionalizmi omili. Sotsiologiya fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Toshkent: O‘zRDBA, 2020. – B. 82.
Abu Rayhon Beruniy tarvihalar. “Javohirot kitobi” dan. //Arabchadan A.Irisov tarjimasi. – Toshkent: Xalq merosi, 1991. – B. 12.
Yusuf xos Hojib. Qutadg‘u bilig. – Toshkent: Akademnashr”, 2015. – B 367.
Nizomulmulk. Siyosatnoma yoki siyar ul muluk. – Toshkent: Adolat, 1997. – B. 98.
Homidiy H. Tasavvuf allomalari. / to‘ldirilgan nashr. – Toshkent: O‘zbekiston, NMIU, 2016. – B. 285-293.
Islom. Ensiklopediya. /Z.Husniddinov tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2004. – B. 183-184.
Ahmad Yassaviy. Devoni hikmat. – Toshkent: Adabiyot va san’at nashriyoti, 1991. – B. 234.
Zahiruddin Muhammad Bobur. Mubayyan va nasriy bayoni, “Risolai Volidiyyia” asari nazmiy tarjimasi va sharhi. Nasriy bayoni va sharhlar muallifi M.Kenjabekov. – Toshkent: “Sharq”, 2014. – B. 367.
Homidiy H. Tasavvuf allomalari. / To‘ldirilgan nashr. – Toshkent:O‘zbekiston, NMIU, 2016. – B. 230.
Ziyo A. O‘zbek davlatchiligi tarixi. – Toshkent:Sharq, 2000. – B. 368.
Tursunova M. Madrasalar ta’limi tarixidan lavhalar. – Toshkent: “Mumtoz so‘z”, 2017. – B. 38-39.
Mirziyoev Sh. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O’zbekiston Nashriyoti, 2021. – B. 17.
Temur tuzuklari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2016. – B.77-89.
G‘iyosiddin bin Humomiddin Xondamir. Habib us-siyyar fi axbori afrodi bashar. – Toshkent: Sharq, 2011 – B. 255-257.
Shavkat Mirziyoev. Yangi O‘zbekiston demokratik o‘zgarishlar, keng imkoniyatlar va amaliy ishlar mamlakatiga aylanmoqda. – Toshkent: O’qituvchi MU, 2021. – B. 57.
Alisher Navoiy. Mahbub ul qulub. – Toshkent: Adabiyot va san’at nashriyoti, 1983. – B. 36.
Alisher Navoiy:qomusiy lug‘at. / Birinchi jild. A-S. Mas’ul muharrir Sh.Sirojiddinov. – Toshkent: “Sharq”, 2016. – B. 137.
Tayirovna K.H. Scientific-methodical study of support for social innovations in the social protection system of the population //Academica: an international multidisciplinary research journal Учредители: Diva Enterprises Private Limited. – 2020. – Т. 10. – №. 8. – С. 635.
Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. 9 jild. Vaqfiya. – Toshkent: G‘ofur G‘ulom nomidagi nashriyot matbaa uyi, 2012. – B. 650.
