XIX АСРНИНГ ИККИНЧИ ЯРМИ ВА ХХ АСР БОШЛАРИДАТУРКИСТОН ЎЛКАСИДА ЖАДИДЧИЛИК ҲАРАКАТИ
##article.subject##:
Туркистон ўлкаси, жадидчилик ҳаракати, чор мустамлакачилиги, ғоя, халқ, миллат, миллий уйғониш, жаҳолат, қолоклик, миллий истиқлол, тараққиёт, маърифат, дунёвий, диний билим, илм-ҳунар##article.abstract##
Мақолада XIX асрнинг иккинчи ярми ва ХХ аср бошларида Туркистон ўлкасида жадидчилик ҳаракати, уларнинг мақсад ва вазифалари, жадидчилик ҳаракати намояндалари, уларнинг ғоялари илмий таҳлил этилган. XIX аср охири -XX асрнинг бошларида Туркистонда чор мустамлакачилигининг кучайиши натижасида Марказий Осиёнинг кўп жойларида жадидчилик харакати кучайиб борди. XIX аср охирида тарих саҳнасига келган жадидлар халқ ва миллатнинг ҳаёти ва келажаги учун тинмай заҳмат чекканлар, бу фидойи ва жонкуяр зотлар бутун умрларини миллий уйғониш ғоясига бағишлаб, ўлкани жаҳолат ва қолоқликдан олиб чиқиш, миллатимизни ғафлат ботқоғидан қутқариш учун бор куч ва имкониятларини сафарбар этдилар. Шу йўлда улар ўзларининг азиз жонларини ҳам қурбон қилдилар. Улар “Илмдан бошқа нажот йўқ ва бўлиши ҳам мумкин эмас” деган ҳадиси шарифни ҳаётий эътиқод деб билдилар. Миллий истиқлол, тараққиёт ва фаровонликка, аввало, маърифат орқали, дунёвий ва диний билим, замонавий илм-ҳунарларни чуқур эгаллаш орқали эришиш мумкин, деб ҳисобладилар.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Ўқитувчи ва мураббийлар кунига бағишланган тантанали маросимдаги нутқи. 14.10.2020 й. https://president.uz/uz/lists/view/3864 5/16. (Speech by President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev at the solemn ceremony dedicated to the Day of Teachers and Coaches. 14.10.2020 y. https://president.uz/uz/lists/view/3864 5/16.)
Долимов У. Туркистонда жадид мактаблари. – Т.: “Университет”, 2006. (Dolimov U. Jadid schools in Turkestan. - T .: “Universitet”, 2006.)
Хошимов К, Ҳасанов Р. ва бош. Педагогика тарихи. -Т.:”Ўқитувчи”, 1996. (Xoshimov K, Hasanov R. and head. History of pedagogy. -T .: "Teacher", 1996.)
Ҳасанов Р. Исҳоқхон Ибрат // Қаранг.Ўзбек педагогикаси антологияси. – Т.: “Ўқитувчи”, 2010, Б.372-377. (Hasanov R. Ishakhon Ibrat // See Anthology of Uzbek pedagogy. - T .: “Teacher”, 2010, P.372-377.)
Қосимов Б. Исмоилбек Ғаспирали. – Т., 1992. (Qosimov B. Ismoilbek G'aspirali. - T., 1992.
Жадид маърифатпарварлик ҳаракатининг ғоявий асослари. “Жадид маърифатпарварларининг миллий таълим, матбуот, адабиёт ва санъатни ривожлантиришга қўшган ҳиссаси ва унинг Миллий ғоя тарғиботидаги аҳамияти” мавзуидаги Республика илмий-амалий анжумани материаллари 2016 йил 15 апрель// https://n.ziyouz.com/books/tarixiy/Jadid%20ma'rifatparvarlik%20harakatining%20g'oyaviy%20asoslari.pdf (The ideological foundations of the modern enlightenment movement. Proceedings of the Republican scientific-practical conference "The contribution of modern enlighteners to the development of national education, press, literature and art and its role in the promotion of the national idea" April 15, 2016)
Кенжаева Н., Салимова И. Жадидларнинг Марказий Осиёда ижтимоий-маданий соҳалар ислоҳотига қўшган ҳиссаси. Academic Research, Uzbekistan. – Р.1095-1101 // http://ares.uz/storage/app/media/ 2020yil/ Vol_1_Issue_3/1095-1101.pdf (Kenjaeva N., Salimova I. The contribution of the Jadids to the reform of socio-cultural spheres in Central Asia. Academic Research, Uzbekistan. - R.1095-1101)
Абдивоҳидов С. Жадидчилик ҳаракатининг ижтимоий – сиёсий жиҳатлари ва ҳозирги замон. Фалсафа фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси автореферати. – Самарқанд, 2020. – 44б. (Abdivohidov S. Socio-political aspects of the Jadid movement and the present. Abstract of the dissertation for the degree of Doctor of Philosophy (PhD) in Philosophy. - Samarkand, 2020. - 44b.)
Тарихнинг очилмаган саҳифаси: “Қадимчилар кимлар?”// https://uzanalytics.com/tarix/7044/( Unopened page of history: "Who are the ancients?" //)
Жадидлар ҳаракати. https://arxiv.uz/ru/documents/slaydlar/tarix/zhadidlar-arakati (Jadid movement)
