JANGOVOR SPORT MUHITIDA KRIMINAL SUBMADANIYATNING SHAKLLANISHI, SABABLARI HAMDA XAVF-XATARLARI

##article.authors##

  • Axadov Sobirjon Murodovich

##article.subject##:

sport muhiti, kriminal submadaniyat, destruktiv xulq-atvor, yoshlar jinoyatchiligi, uyushgan jinoyatchilik, jangovar sport turlari, ijtimoiy deprivatsiya, deviantologiya, madaniyatlar nizosi, ijtimoiy moslashuv, kadrlar bazasi, chek-chegarasiz zo‘ravonlik, g‘oyaviy immunitet, kriminogen omillar, tezkor-qidiruv profilaktikasi

##article.abstract##

Maqolada sport muhitiga, xususan jangovar sport turlari bilan shug‘ullanuvchi yoshlar orasida kriminal va destruktiv submadaniyatning sizib kirish mexanizmlari, sabablari hamda keltirib chiqaradigan kriminologik xavf-xatarlari tizimli tahlil qilingan. Tadqiqotda “submadaniyat” tushunchasining terminologik va nazariy-metodologik mohiyati ijtimoiy, psixologik hamda deviantologik yondashuvlar asosida ochib berilgan. Shuningdek, kriminal submadaniyatning penitensiar muassasalar doirasidan chiqib, sport klublari va jang maydonlarini uyushgan jinoyatchilik uchun “kadrlar bazasi”ga aylantirish tahdidi, yosh sportchilarni jinoiy muhitga jalb etiluvchi ijtimoiy-iqtisodiy va deprivatsion omillar yoritilgan. Muallif tomonidan sport muhitidagi kriminogen holatlarning oldini olish, yosh sportchilarning ijtimoiy-iqtisodiy himoyasini ta’minlash va bu borada tezkor-qidiruv profilaktikasi mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosalar ilgari surilgan.

Библиографические ссылки

Prezident sportchilarning uyushgan jinoiy guruhlar va yashirin janglarga aloqadorligidan xavotirda // Gazeta.uz. – 2026. – 27-yanv. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/27/criminal-groups/ (murojaat qilingan sana: 14.08.2026). (President Concerned Over Athletes' Involvement in Organized Crime Groups and Underground Fights // Gazeta.uz. – 2026. – January 27. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/27/criminal-groups/ (accessed: 14.08.2026))

Социологический словар: Пер. с англ. / Под ред. С. А. Ерофеева. – Казан: Изд-во Казан. ун-та, 1997. (Dictionary of Sociology / Ed. by S. A. Erofeev. Trans. from English. – Kazan: Kazan University Press, 1997).

Криминология: Словар-справочник: Пер. с нем. / Сост. Х.-Ю. Кернер. – М.: НОРМА, 1998. (Criminology: Reference Dictionary / Comp. by H.-J. Kerner. Trans. from German. – Moscow: NORMA, 1998).

Parsons T. Essays in Sociological Theory. – Glencoe: Free Press, 1954; Gordon M. Social Class in American Sociology. – Durham: Duke University Press, 1958; Cohen A. Delinquent Boys: The Culture of the Gang. – Glencoe: Free Press, 1955.

Пирожков В. Ф. Законы преступного мира молодежи (криминалная субкултура). – Твер: ИПП «Приз», 1994. (Pirozhkov, V. F. Laws of the Youth Criminal World (Criminal Subculture). – Tver: IPP "Priz", 1994).

Пирожков В. Ф. Криминалная психология. Психология подростковой преступности. – М.: Ос-89, 1998. – С. 73. (Pirozhkov, V. F. Criminal Psychology. Psychology of Juvenile Delinquency. – Moscow: Os-89, 1998. – P. 73).

Старков О. В. Криминалная субкултура: спецкурс. – М.: Волтерс Клувер, 2010. – С. 14. (Starkov, O. V. Criminal Subculture: Special Course. – Moscow: Wolters Kluwer, 2010. – P. 14).

Sellin T. Culture Conflict and Crime. – New York: Social Science Research Council, 1938; Cohen A. Delinquent Boys: The Culture of the Gang Glencoe. – New York, 1955.

Тулегенов В.В. Криминалная субкултура и ее криминологическое значение: автореф. дис. ... канд. юрид. наук. – Ростов н/Д, 2003. – С. 17–20. (Tulegenov, V. V. Criminal Subculture and Its Criminological Significance: Abstract of dissertation for the Candidate of Legal Sciences degree. – Rostov-on-Don, 2003. – P. 17–20).

Роулинсон П. Российская организованная преступност. Новая угроза? – М., 2000. – С. 82. (Rawlinson, P. Russian Organized Crime. A New Threat? – Moscow, 2000. – P. 82).

Корецкий Д.А., Тулегенов В.В. Криминалная субкултура и ее криминологическое значение. – СПб., 2006. – С. 5. (Koretskiy, D. A., & Tulegenov, V. V. Criminal Subculture and Its Criminological Significance. – St. Petersburg, 2006. – P. 5).

Долгова А.И. Преступност, ее организованност и криминалное общество. – М.: Российская криминологическая ассоциация, 2003. (Dolgova, A. I. Crime, Its Organized Nature, and Criminal Society. – Moscow: Russian Criminological Association, 2003).

Сочивко Д.В. Молодеж России: образователные системы, субкултуры, исправителные учреждения. – М.: МПСИ, 2009. (Sochivko, D. V. Youth of Russia: Educational Systems, Subcultures, Correctional Institutions. – Moscow: MPSI, 2009).

Кончаловский А.С. Возвышающий обман. – М., 1999. – С. 322. (Konchalovsky, A. S. Elevating Deception. – Moscow, 1999. – P. 322).

Schils N., Verhage A. Understanding How and Why Young People Enter Radical or Violent Extremist Groups // International Journal of Conflict and Violence. – 2017. – Vol. 11. – P. 1-15.

Загрузки

##submissions.published##

2026-10-13