AYRIM XORIJIY DAVLATLAR JINOYAT QONUNCHILIGIDA KRIPTO-AKTIVLARGA OID JINOIY QILMISHLAR UCHUN JAVOBGARLIKNING QIYOSIY-HUQUQIY TAHLILI
##article.subject##:
kripto-aktiv, blokcheyn, qiyosiy-huquqiy tahlil, ma’muriy preyuditsiya, bozor manipulyatsiyasi, sun’iy intellekt, masofadan xatlash, virtual hamyon##article.abstract##
Ushbu maqolada ayrim xorijiy davlatlar va MDH mamlakatlari jinoyat qonunchiligida kripto-aktivlarga oid jinoiy qilmishlar uchun javobgarlik masalalari qiyosiy-huquqiy metod vositasida tahlil qilingan. AQSh, Yevropa Ittifoqi, Singapur, Janubiy Koreya, Rossiya va Qozog‘iston tajribalari o‘rganilib, ularning ijobiy jihatlari va tizimli bo‘shliqlari aniqlangan. Muallif g‘arb va sharq olimlarining repressiv yondashuvlari, yuridik shaxslarning jinoiy javobgarligi va kripto-o‘g‘rilik obyektlari bo‘yicha qarashlari bilan ilmiy polemikaga kirishadi. Tadqiqot natijasida O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat va Jinoyat-protsessual kodekslarini takomillashtirishga qaratilgan, xususan, kripto-bozor manipulyatsiyasi uchun javobgarlik belgilash, sun’iy intellektdan foydalanishni og‘irlashtiruvchi holat sifatida kiritish hamda raqamli aktivlarni masofadan turib xatlash (muzlatish) mexanizmini yaratish bo‘yicha aniq qonunchilik takliflari ilgari surilgan.
Библиографические ссылки
Regulation (EU) 2023/1114 of the European Parliament and of the Council of 31 May 2023 on markets in crypto-assets, and amending Regulations (EU) No 1093/2010 and (EU) No 1095/2010 and Directives 2013/36/EU and (EU) 2019/1937 // Official Journal of the European Union. – 2023. – L 150. – P. 40–154.
Title 18, United States Code (U.S.C.), Section 1960 – Laundering of monetary instruments and unlicensed money transmitting businesses // Legal Information Institute (LII), Cornell Law School. – URL: cornell.edu.
Payment Services Act 2019 (No. 2 of 2019), Singapore Statutes Online. Revised Edition 2020 // Monetary Authority of Singapore (MAS). – URL: agc.gov.sg.
Act on the Protection of Virtual Asset Users (Act No. 19524, Enacted July 18, 2023, Effective July 19, 2024) // National Legislation Information Center, Ministry of Government Legislation of the Republic of Korea. – URL: law.go.kr.
Hughes S., Wright N. Digital Assets and Criminal Jurisdiction: Challenges in the Blockchain Era // Journal of Cyber Crime & Law. – London, 2025. – No. 14. – P. 112–128.
Fox David. Cryptocurrencies in Public and Private Law. – Oxford University Press, 2024. – 340 p.
Гаджиева А.А. Проблемы криминализатсии общественно-опасных деяний, совершаемых с использованием сифровых технологий на современном этапе: критический анализ / А.А. Гаджиева А.Т. Маликов // Евразийский юридический журнал. 2025. № 2 (201). С. 409–410.
https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2300000193
https://president.gov.by/ru/documents/dekret-8-ot-21-dekabrja-2017-g-17716
Сидоренко Э.Л. Уголовно-правовой статус криптовалюты: мировой опыт и российские реалии // Всероссийский криминологический журнал. – 2021. – Т. 15, № 2. – С. 180–192.
Борануков, М. Х. Криптовалюта как предмет преступных посягательств против собственности (с примерами из судебной практики) // Научный портал МВД России. 2023. № 2 (62). УРЛ: ҳттпс://cйберленинка.ру/артиcле/н/криптовалюта-как-предмет-преступнйҳ-посягателств-против-собственности-с-примерами-из-судебной-практики (дата обращения: 11.05.2025).
Уголовный кодекс Российской Федератсии" от 13.06.1996 Н 63-ФЗ (ред. от 26.07.2026)
https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2300000193
https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400000226
https://www.ussc.gov/guidelines
Act on the Protection of Virtual Asset Users (Act No. 19524, Enacted July 18, 2023, Effective July 19, 2024) // National Legislation Information Center, Ministry of Government Legislation of the Republic of Korea. – URL: law.go.kr.
Hughes S., Wright N. Digital Assets and Criminal Jurisdiction: Challenges in the Blockchain Era // Journal of Cyber Crime & Law. – London, 2025. – No. 14. – P. 112–128.
Regulation (EU) 2023/1114 of the European Parliament and of the Council of 31 May 2023 on markets in crypto-assets (MiCA) // Official Journal of the European Union. – 2023. – L 150. – P. 40–154.
Penal Code 1871 (Chapter 224), Singapore Statutes Online. Revised Edition 2020 // Singapore Attorney-General's Chambers. – URL: agc.gov.sg.
Act on the Protection of Virtual Asset Users (Act No. 19524, Enacted July 18, 2023, Effective July 19, 2024) // National Legislation Information Center, Ministry of Government Legislation of the Republic of Korea. – URL: law.go.kr.