МАЪМУРИЙ ПРЕЮДИЦИЯЛИ ЖИНОЯТЛАРНИ КВАЛИФИКАЦИЯ ҚИЛИШДА ЖИНОЯТ ҲУҚУҚИ АЙРИМ ИНСТИТУТЛАРИ ҚОИДАЛАРИНИНГ ИШТИРОКИ
##article.subject##:
юридик жавобгарлик, жиноий жавобгарлик, маъмурий жавобгарлик, маъмурий преюдиция, ижтимоий хавфлилик даражаси, жиноят таснифи, ижтимоий хавф##article.abstract##
Мақолада муаллиф томонидан маъмурий преюдицияли жиноятларни квалификация қилишда жиноят ҳуқуқи айрим институтлари қоидаларининг иштирокига оид айрим мулоҳазалар баён қилинган. Шунингдек, муаллифнинг қайд этишича миллий жиноят ҳуқуқи назариясига кўра жиноий жавобгарликка тортишда қилмишнинг маъмурий жазо қўлланилганидан кейин содир этилган бўлиши талаб этилиши мазкур жиноят таркиби объектив томонининг зарурий белгиси саналади. Бироқ, айрим олимлар жиноят қонуни баъзи нормаларида маъмурий преюдицияни акс эттириш инсонпарварлик ва одиллик принципларига тўла жавоб бермаслигини, маъмурий ҳуқуқбузарликни бир йил ичида такроран содир этиш жиноятнинг сифат кўрсаткичини ҳам ижтимоий хавфлилик даражасини ҳам оширмаслигини, шахс содир этган қилмиши учун жавобгарликка тортилгандан сўнг жавобгарликнинг оқибатлари ҳам тугатилиши лозимлигини таъкидлайди. Шу сабабли маъмурий преюдицияли жиноят таркибларини квалификация қилиш масаласини илмий жиҳатдан тадқиқ этиш долзарб аҳамият касб этади. Маъмурий преюдицияли жиноятларни квалификация қилишда жиноят ҳуқуқи айрим институтлари қоидалари ўзига хос ўрин тутади. Бу жиноят қонунининг вақт бўйича амал қилиши, иштирокчилик, бир неча жиноятлар учун жавобгарлик белгиловчи нормаларни маъмурий преюдицияга эга қилмишларни квалификация қилишда биргаликда қўллашда намоён бўлади. Жумладан, муаллиф иштирокчилик институтини қўллашга алоҳида тўхталиб, маъмурий преюдицияли жиноятлар ҳар қандай субъект томонидан содир этилмаслиги, бундай жиноятларнинг объектив томони фақат маъмурий жазога тортилган шахс мақомига эга бўлган шахс томонидан амалга оширилиши ҳамда илгари айнан ўхшаш ҳуқуқбузарлик содир этганлиги учун маъмурий жавобгарликка тортилмаган ташкилотчи, далолатчи, ёрдамчилик қилган шахслар маъмурий преюдицияли жиноятлар учун жиноий жавобгарликка тортилмаслигини ҳам қайд этган.
Библиографические ссылки
Расулев А.А. Жиноятларни квалификация қилишда жиноят қонунининг аҳамияти. // Жиноят қонунчилигини такомиллаштириш муаммолари мавзусидаги илмий-амалий конференция материаллари тўплами. – Тошкент: ТДЮИ, 2010. – Б. 126. (Rasulev A.A. The importance of criminal law in the classification of crimes. // A collection of scientific and practical conference materials on the problems of improving criminal legislation. - Tashkent: TDYuI, 2010. - p. 126)
Кудрявцев В.Н. Общая теория квалификации преступлений. – М., 1998. – С. 8. (Kudryavtsev V.N. General theory of classification of crimes. – M., 1998. – P. 8.)
Гаухман Л.Д. Квалификация преступлений: закон, теория, практика. – М., 2005. – С. 3.; Герцензон А.А. Квалификация преступлений. – М., 2007.; Андреев И.В. Теоретико-правовые основы квалификации преступлении: Автореф. дисс... канд. юрид. наук. – Омск, 2000. – С. 21. (Gaukhman L.D. Qualification of crimes: law, theory, practice. – M., 2005. – P. 3.; Gertsenzon A.A. Qualification of crimes. – M., 2007; Andreev I.V. Theoretical and legal foundations for qualifying a crime: Author's abstract. diss... cand. legal Sci. – Omsk, 2000. – P. 21)
Коржанский М.И. Квалификация преступлений. – Киев, 2000. – С. 10-11.; Левицкий А.Г. Квалификация преступлений. – М., 2001. – С. 140. (Korzhansky M.I. Qualification of crimes. – Kyiv, 2000. – P. 10-11.; Levitsky A.G. Qualification of crimes. – M., 2001. – P. 140)
Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03/22/810/1095-сон. (Code of Administrative Responsibility of the Republic of Uzbekistan. National database of legislative information, No. 03/22/810/1095) https://lex.uz/docs/97664#4775713
Пудовочкин Ю.Е. Квалификация преступлений с административной преюдицией // Библиотека криминалиста. 2017. № 2 (31). С. 31. (Pudovochkin Yu.E. Qualification of crimes with administrative prejudice // Criminologist Library. 2017. No. 2 (31). P. 31)
Ўзбекистон Республикасининг “Ер тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарлик чоралари кучайтирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида” Қонуни. (The Law of the Republic of Uzbekistan "On amendments and additions to some legal documents of the Republic of Uzbekistan in connection with the strengthening of measures of responsibility for violation of legal documents on land") https://lex.uz/docs/4224500
М.Х.Рустамбаев, Қ.Р.Абдурасулова, Б.Ж.Ахраров. Ўзбекистон Республикаси Жиноят ҳуқуқи Концепцияси ва доктринасини ривожлантириш муаммолари. БВ-Ф7-007-016 рақамли давлат гранти асосида чоп этилган.–Т.: ТДЮИ нашриёти, 2011. -166 бет. –Б.92. (M.K. Rustambaev, Q.R. Abdurasulova, B.J. Akhrarov. Problems of developing the concept and doctrine of criminal law of the Republic of Uzbekistan. Published on the basis of the state grant number BV-F7-007-016.–T.: TDYuI publishing house, 2011. -166 pages. -P.92)
Усмоналиев М. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм. Олий ўқув юртлари учун дарслик.—Т., «Янги аср авлоди», –Б.16. (Usmonaliev M. Criminal law. General part. Textbook for higher educational institutions.—T., "Generation of the New Century", -P.16)
Махкамов О.М. Солиқ ёки бошқа мажбурий тўловларни тўлашдан бўйин товлашнинг жиноят-ҳуқуқий ва криминологик жиҳатлари: юрид.фанлар доктори илмий дар. олиш учун дисс. автореферати. –Т:, 2015. –Б.15. (Makhkamov O.M. Criminal-legal and criminological aspects of tax evasion or other compulsory payments: Doctor of Law. diss to get abstract. -T:, 2015. -P.15)
Усмоналиев М. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм. Олий ўқув юртлари учун дарслик.–Т., «Янги аср авлоди», –Б.111 (Usmonaliev M. Criminal law. General part. Textbook for higher educational institutions.-T., "Generation of the New Century", -P.111).
Каримов X. (2020). Некоторые проблемы квалификации существующих преступлений института административной ответственности. Обзор законодательства Узбекистана, (3), 67–71. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/uzbek_law_review/article/view/1838
Uktamovich, Kholikov Farhod. "Types and criminal legal aspects of theft of property using bank plastic cards." European International Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies 2.08 (2022): 7-10.
